Hevige gevechten tussen Russische en Oekraïense troepen na grootschalige grondaanval op Russisch grensgebied

Honderden Oekraïense soldaten hebben dinsdag de grens met Rusland overgestoken en voeren een grote aanval uit op verschillende stadjes en dorpen op Russisch grondgebied, aan een tot nu relatief rustig deel van het front.

Aanvankelijk was er sprake van zo'n 300 militairen. Volgens het Russische leger zouden intussen "tot 1.000 Oekraïense militairen" aan de operatie deelnemen. Het Oekraïense leger heeft ook minstens 11 tanks en meer dan 20 gepantserde voertuigen ingezet, meldt het Russische ministerie van Defensie.

Er is veel onduidelijkheid over de huidige stand van zaken in de Koersk-regio. De Oekraïense legertop blijft opvallend stil over de militaire operatie, en vanuit Rusland komt er veel tegenstrijdige communicatie.

Zo berichtte de gouverneur van de regio Koersk gisteren dat de situatie onder controle was. "Na verliezen te hebben geleden, trok de Oekraïense sabotagegroep zich terug naar zijn grondgebied. Sommige strijders probeerden voet te zetten op Russische bodem, grenzend aan de staatsgrens, maar ze werden tegengehouden door Russische troepen", schreef ook het ministerie van Defensie van Rusland.

Die berichten werden al snel tegengesproken door militaire bloggers die op het terrein aanwezig waren.  "Afgaande op de laatste beelden zijn Oekraïense formaties erin geslaagd vooruitgang te boeken", schreef een populaire Russische militaire blogger.

Ook aan de krant The Guardian ontkende een Oekraïense overheidsmedewerker dat Rusland de aanval had afgeslagen. "De aanval vindt nog steeds plaats", meldde een overheidsmedewerker. "Russische soldaten liegen over de beheersbaarheid van de situatie in de Koersk-regio. Rusland controleert de grens niet."

Intussen heeft de Russische gouverneur van de regio Koersk de noodtoestand uitgeroepen en zijn 3.000 mensen geëvacueerd. Rusland zegt nu dat het zich voorbereidt op "zware gevechten". Ook de beveiliging rond de plaatselijke nucleaire centrale zou zijn opgeschroefd.

Volgens de laatste berichten zou het Russische leger er wel in geslaagd zijn om de Oekraïense opmars een halt toe te roepen. De situatie zou opnieuw onder controle zijn, klinkt het, maar het is dus moeilijk om in te schatten of die informatie wel klopt.

De Oekraïense troepen zouden Rusland zo'n 10 kilometer diep binnengedrongen hebben. Volgens sommige bronnen zou dat intussen al meer dan 20 kilometer zijn, maar ook dat is moeilijk te verifiëren. Bij de gevechten zouden volgens Rusland al 5 doden gevallen zijn. 31 anderen, onder wie 6 kinderen, geraakten gewond.

Poetin noemde de Oekraïense aanval op Russisch grondgebied een "nieuwe, ernstige provocatie". Hij beschuldigde de Oekraïense troepen er ook van dat ze "willekeurig" civiele doelwitten onder vuur nemen.

Ook over het motief achter de Oekraïense aanval is niet veel geweten. Een kolonel van het Oekraïense leger maakte wel bekend dat het om een "preventieve actie" gaat. Volgens de BBC waren er vermoedens dat het Russische leger vanuit de regio Koersk de Oekraïense regio Soemi zou binnenvallen.

Volgens journalist Bruno Beeckman, die geregeld naar Oekraïne trekt, zijn de Oekraïense troepen alvast niet van plan om zich snel terug te trekken. "Ze hebben bij de aanval zelfs een mobiele veldkeuken mee", vertelt hij in De Ochtend op Radio 1. "Dat geeft toch aan dat ze een tijdje willen blijven."

Beeckman denkt dat de Oekraïense aanval deel uitmaakt van een uitgekiende strategie. "Het Oekraïense leger heeft het op dit moment erg moeilijk aan het oosten van het front." De afgelopen weken heeft Rusland zijn aanvallen in het oosten van Oekraïne opgeschroefd en kon het een reeks stadjes en dorpjes innemen. Het Russische leger hoopt zo de belangrijkste aanvoerroutes af te sluiten en Oekraïne te dwingen om zich terug te trekken.

"Door de oorlog naar Rusland te brengen, probeert Kiev om Russische soldaten van het front weg te trekken. Rusland heeft problemen om militairen te ronselen en de frontlijn uit elkaar trekken, kan de situatie voor Oekraïne aan het front iets makkelijker maken. Met de aanval probeert Kiev ook aan te tonen hoe broos de verdediging van de 600 kilometer lange grens tussen Rusland en Oekraïne is."

Maar mogelijk heeft die aanpak ook een keerzijde. "We mogen niet vergeten dat het noordoosten van Oekraïne al een jaar lang onophoudelijk wordt gebombardeerd door het Russische leger. We kunnen verwachten dat de Russische represailles voor de aanval op Koersk bijzonder hard kunnen zijn", concludeert Beekman.