Woensdagnacht is een onweer 8 uur lang blijven hangen boven de Waalse stad Doornik. De aanhoudende regenval veroorzaakte wateroverlast en modderstromen, de lokale brandweer is zowat 200 keer moeten uitrukken. De oorzaak van dit alles? Een samenloop van omstandigheden, waaronder een "barometrisch moeras" en de klimaatverstoring.
Een onweer van 8 uur lang boven Doornik: "barometrisch moeras", vochtig en warm
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Om middernacht waren de eerste donderslagen te horen boven Doornik, en 's morgens was dat nog steeds het geval, schrijft Le Soir. Er viel lokaal bijna 55 liter water per vierkante meter, een hoeveelheid water die normaal pas in een tijdspanne van 3 weken valt.
Op sommige plekken viel er zelfs nog meer water uit de lucht woensdagnacht, zoals in Herinnes (ten noorden van Doornik) en de regio rond Oud-Heverlee en Leuven. Maar terug naar de 8 uur onweer van Doornik: de oorzaak was een zogenoemde stationaire bui, een die blijft hangen op dezelfde plek. Dat komt dan weer omdat er weinig beweging in de atmosfeer was, ook in de hogere luchtlagen.
De drukverschillen waren heel laag woensdagnacht, waarbij we in een zogenoemd "barometrisch moeras" zaten, zegt meteoroloog Pascal Mormal van het KMI, met weinig drukverschillen over een groter gebied. De luchtdruk was overigens ongeveer 1.012 hectopascal, tussen hoge en lage luchtdruk. Daardoor bewoog er weinig, in tegenstelling tot een andere type onweer met rukwinden dat relatief snel voorbijtrekt.
Heel vochtig én warm
Dat er zoveel regen is gevallen, kwam ook omdat de atmosfeer heel vochtig was, zegt meteoroloog en geograaf Samuel Helsen. "Daar komt bij dat het de dag ervoor, woensdag, heel warm was in Doornik. Het werd er 30 graden Celsius, en was de warmste plek van het land. Dat was een extra voedingsbodem voor de hevige onweersbuien.
Hoe verder de aarde opwarmt, hoe meer kans op extreme regenval. Bij elke graad opwarming, kan de atmosfeer 7 procent meer waterdamp opnemen. Momenteel is de planeet al ongeveer anderhalve graad opgewarmd, wat neerkomt op potentieel 10 procent extra waterdamp in de atmosfeer tegenover de pre-industriële periode (1850-1900).
3 keer prijs in 30 dagen: "Heel opvallend"
Is de situatie van woensdagnacht te vergelijken met de waterbom in het oosten van België, 3 jaar geleden? In zekere zin wel, maar tegelijk ook niet, zegt Helsen: "Hier ging het om een thermisch lagedrukgebied dat de regen veroorzaakte, in 2021 was het een stationaire regenzone."
Dat we vaker intense of intensere regenval zien de laatste jaren, is een gevolg van de klimaatopwarming, die op haar beurt het klimaat verstoort en meer weersextremen veroorzaakt, van hittegolven of lange droge periodes tot intense regenval.
Cijfers van het KMI tonen dat het aantal dagen stijgt waarop er meer dan 20 liter water per vierkante meter valt. Die trend is al een tijd bezig, en werd in juli extra in de verf gezet, zegt Mormal: "In de voorbije 30 dagen hebben we zelfs 3 keer de drempel van 35 liter op een dag overschreden, op 9 en 12 juli en 1 augustus. Dat is heel opvallend."
