Eerste westerse F-16's aangekomen in Oekraïne: "Het gaat niet om Belgische toestellen"

"Een generaal met zeer goed zicht op de situatie bevestigde me gisterenavond laat, dat de eerste F-16's wel degelijk zijn aangekomen in Oekraïne", zegt Jens Franssen, defensie-expert van VRT NWS. "Het gaat dus niet om Belgische gevechtstoestellen. Het eerste Belgische toestel zal mogelijk pas eind dit jaar geleverd worden aan Oekraïne."

Op de beelden is te zien dat alle markeringen zijn weggehaald, zodat de herkomst van de F-16's niet duidelijk is. "Wellicht gaat het om een Nederlands of Noors toestel."

Oekraïne is al lange tijd vragende partij voor de gevechtsvliegtuigen. Ze moeten helpen in strijd tegen de vaak verwoestende Russische luchtaanvallen. F-16's kunnen tot 2 keer de snelheid van het geluid halen en hebben een bereik van iets meer dan 3.000 kilometer.

Het Westen hield lange tijd de boot af, uit vrees dat Rusland dit als een escalatie zou zien. Uiteindelijk beloofden meerdere westerse landen toch om F-16's te sturen, waaronder de Verenigde Staten, Denemarken, Noorwegen, Nederland en België. In totaal zou het om meer dan 60 vliegtuigen gaan. Uit welk land deze eerste jets komen, is niet bekend, noch om hoeveel jets het gaat.

Verschillende landen, waaronder België, hebben de voorbije maanden Oekraïense piloten opgeleid om met de gevechtsvliegtuigen te vliegen. Een eerste groep militairen is intussen volledig opgeleid in Roemenië.

Tijdens de NAVO-top eerder deze maand in Washington drong de Oekraïense president Volodimir Zelenski er bij zijn bondgenoten op aan om de F-16's zonder limieten te mogen inzetten. Zo wil Zelenski dat het Oekraïense leger met de F-16's doelen in Rusland zelf kan aanvallen. Denemarken gaat daarmee akkoord, maar niet elk land ziet dat zitten. Onder meer de Belgische regering laat dat niet toe.

Dat de levering van de F-16's Oekraïne plots overwicht zal geven in het luchtruim, valt echter te betwijfelen. De Russische vloot wordt 10 maal groter geschat dan wat Oekraïne van zijn westerse partners mag verwachten. De Oekraïense autoriteiten schatten dat Oekraïne minstens 130 F-16's nodig heeft om de Russische luchtmacht te neutraliseren. De eerste F-16's zullen vooral worden ingezet om het Oekraïense luchtruim te beschermen én als luchtafweer. De F-16's zullen Russische gevechtstoestellen hoe dan ook dwingen om voorzichtiger te zijn als ze het Oekraïense luchtruim naderen.

"Om gevechtstoestellen in te zetten bij een gecoördineerde aanval is er erg veel training en coördinatie nodig, zowel in de lucht als op de grond. Die training ontbreekt momenteel", aldus Franssen. "De inzet zal natuurlijk ook afhankelijk zijn van de wapens die worden geleverd door het Westen. Maar veel landen gebruiken het toestel, en hebben dus stocks met wapens die onder de F-16's kunnen gehangen worden."