Na succes van Inside Out 2 en comeback van Robert Downey Jr in Marvel-films: keert Disney terug naar top?

Afgelopen week moet een van de beste weken van de laatste jaren geweest zijn voor de filmstudio's van Disney. De langverwachte film "Deadpool and Wolverine" verscheen in de cinemazalen, "Inside Out 2" werd de succesvolste animatiefilm ooit en acteur Robert Downey Jr. zal zijn comeback maken in de Marvel-films.

Het mag ook eens goed nieuws zijn voor Walt Disney Studio's, want de laatste jaren verliep het heel stroef. Veel films van de verschillende filmstudio's stelden teleur en Sean Bailey stapte in februari dan ook op als topman van het productiebedrijf. En dat tijdens het jaar van de 100e verjaardag van Disney.

Maar ook bij groep Disney verliep het niet vlekkeloos. Het streamingsplatform Disney+ behaalde niet de gewenste resultaten en (mede door de coronacrisis) halveerde de marktwaarde van Disney op de beurs. Eind 2022 werd Disney-CEO Bob Chapek aan de kant gezet en keerde de voormalige, succesvolle Bob Iger terug aan het roer van de entertainmentmachine. 

Volgens filmkenner Robin Broos - die het boek 'Do you speak Disney?' schreef - is de invloed van Iger van ontzettend belang voor de filmstudio's en is zijn hand nu al te voelen. "Hij stond altijd al open voor diversiteit en andere soort verhalen te omarmen. Dat maakt hij ook duidelijk aan de CEO's van de verschillende studio's."

Want dat er in de studio's van Pixar en vooral van Marvel en Disney iets moest veranderen, was duidelijk te zien aan de cijfers. Met Inside Out 2 is Pixar alvast goed vertrokken en er zijn ook verschuivingen aan de gang bij Disney en Marvel.

We beginnen bij Marvel Studio's. De grootste geldezel van Disney. Sinds midden jaren 2000 werkte het een grote verhaallijn uit, met verschillende succesvolle superheldenfilms: Iron Man, Captain America, Thor en Black Panther. De climax van die verhaallijn eindigde in 2019 met Avengers: Endgame, de succesvolste film ooit, na Avatar.

Maar Marvel ging verder met nieuwe verhaallijnen en met de komst van Disney+ kwamen er ook series uit over het superheldenuniversum. "Het waren gewoon te veel films en series", vindt Broos. Zo werd Marvel het slachtoffer van zijn eigen succes. "Ze waren meer dan een decennium koploper op vlak van superheldenfilms, maar het zorgde ook voor een 'superheldenmoeheid'." 

En dan zijn er nog de ingewikkelde verhaallijnen. "Tot aan Endgame waren de films simpeler. Nu zit je met een 'multiverse', waarin iedereen uit verschillende universums komt. Je moet al 3 series en films gezien hebben voor je de volgende film kan begrijpen. Dat willen veel mensen niet meer."

Vooral na Spider-Man: No Way Home, met Tom Holland in de hoofdrol, behaalde Marvel aanzienlijk mindere resultaten. "Met 'The Marvels' was er een goed idee met voor het eerst 3 vrouwelijke superhelden in de hoofdrol. Als je daar dan een matig verhaal in brengt, dan is dat gewoon zeer jammer."

En dan is er nog het verhaal rond acteur Jonathan Majors. Hij zou de komende jaren de slechterik 'Kang' spelen in de Marvel-films, maar werd veroordeeld voor mishandeling van zijn ex-vriendin. Crisisoverleg bij Marvel, dat besloot om de samenwerking stop te zetten. 

De filmstudio ging op zoek naar een nieuw verhaallijn en een nieuwe slechterik om de aankomende film Avengers: The Kang Dynasty te vervangen. Dat probleem, gecombineerd met de mindere resultaten in vorige films en series, bracht hen tot de oplossing: de comeback van Robert Downey Jr.

Downey Jr. speelde jarenlang de rol van Iron Man, maar (spoiler) stierf in Avengers: Endgame. Door de eerder besproken 'multiverse' kan hij terugkeren in het universum, maar deze keer wel als slechterik Doctor Doom in Avengers: Doomsday. De vervanger van The Kang Dynasty. Ook regisseurbroers Joe en Anthony Russo keren terug om de 2 volgende Avengersfilms te maken.

De 'Russo brothers' brachten met de laatste 2 Avengersfilms in totaal meer dan 4 miljard dollar binnen en staan in het rijtje van succesvolste films aller tijden. Samen met Downey Jr. zou het de succesformule moeten zijn om Marvel 'back on top' te brengen.

"Als ze er nu in slagen om een meerjarenplan uit te werken en niet in de val te trappen om het nog ingewikkelder te maken, kan dit wel werken", besluit Broos. "De terugkeer van Downey Jr. is daarom ook heel interessant om te zien wat er zal gebeuren."

Voor Disney is het ook heel belangrijk dat Marvel opnieuw naar de top stijgt. "Ze hebben Marvel helemaal uitgebouwd tot een product, vooral op Disney+ en in hun pretparken. Het is een enorm winstgevende franchise voor het bedrijf."

En tot slot is er nog Deadpool and Wolverine, met Ryan Reynolds en Hugh Jackman in de hoofdrol. "De films van Deadpool zijn buitenbeentjes in de superheldenfilms, maar het zet Marvel weer helemaal op de kaart."

De winnaar binnen de Disney Studio's zal dit jaar sowieso Pixar zijn. De sequel Inside Out 2 bracht al meer dan 1,4 miljard dollar op en werd de meest succesvolle animatiefilm aller tijden. "Ik heb ervan genoten en de recensies waren over de hele wereld lovend." 

De vorige film Elemental viel wat tegen, maar daarbuiten heeft Pixar nooit in het slop gezeten, volgens Broos. "Ze hadden gewoon pech met bepaalde beslissingen van bovenaf. Met Soul, Turning Red en Luca heeft Pixar enkele topfilms gemaakt, maar ze zijn rechtstreeks op Disney+ geplaatst. Daardoor zullen we nooit weten hoe succesvol de films waren."

Maar met Inside Out 2 laat de animatiestudio opnieuw haar reputatie zien. "Als ze weten dat een verhaal goed is, maken ze daar een 2e film van." Met de opbrengsten van sequels kunnen ze dan een nieuwe, originele film maken. "Dat is altijd een risico, maar je hebt een 'Cars 2' en 'Cars 3' nodig om in die periode de eerste film van Inside Out te maken. En dat is goed uitgedraaid."

En er is het vertrouwen van Disney. "Bij Pixar mogen ze doen wat ze willen. Dat is altijd een risico, maar ik heb wel het gevoel dat Pixar zich herpakt heeft de laatste jaren."    

 En dan zijn er nog de films van Disney zelf. "Ondanks de laatste films zijn we het laatste decennium wel verwend geweest", wil Broos eerst duidelijk maken. "Moana, Big Hero 6, Encanto en vooral Frozen: het zijn echt topfilms die scoren bij het jonge publiek en daardoor nog jaren zullen meegaan."

Maar de filmstudio heeft het zich vooral "makkelijk" gemaakt met de liveactionfilms van bestaande animatiefilms. "Op zich is het een slimme zet, want iedereen gaat ze kijken. Maar het zijn nooit hoogvliegers en ik heb nog nooit iemand horen zeggen dat ze die films beter vinden dan de originele film."

En dan was er nog 'Wish', de teken- en animatiefilm voor de 100e verjaardag van Disney. "Het moest een prestigeproject worden en het werd een grote flop." En ook aan het woke-debat kon het productiehuis niet ontsnappen. "Dat heeft hun strategie helemaal door elkaar geschud en nu kijkt iedereen met een vergrootglas naar hun films."

Na enkele jaren "aanmodderen", voelt Broos wel dat Disney een andere weg uitgaat. "Nu gaat het interessant worden. 'Mufasa' wordt de eerste liveactionfilm die zich wel afspeelt in een gekende Disney-wereld, maar het is een volledig nieuw verhaal. En het is een film met een fantastische regisseur en geweldige liedjesschrijver."

En Disney heeft ook de succesformule van Pixar gevonden. "Ze maken een 2e film van franchises die heel populair zijn. Zo komt er een Moana 2 aan, Frozen 3 en ook een Zootopia 2. Die laatste is trouwens ontzettend populair in Aziatische landen."

Al is het uiteraard nog afwachten of die sequels ook aanslaan bij de fans. "Ik heb er geen hoge verwachtingen van, maar die franchises doen het gewoon heel goed. Al is het ook uitkijken naar een nieuwe originele film van Disney."