Milieumisdrijf vastgesteld op Tomorrowland door gebruik wegwerpbekers: festival riskeert boete van 2 miljoen euro

"De milieutoezichthouders hebben vastgesteld dat op het eigenlijke festivalterrein van Tomorrowland geen herbruikbare drankrecipiënten worden gebruikt", zegt Ann Heylens, woordvoerder van het Departement Omgeving. "Dat is een milieumisdrijf."

Sinds juni 2023 mag er op evenementen alleen nog drank geserveerd worden in herbruikbare bekers, uitgezonderd blikjes en petflessen die voor minstens 95 procent gerecycleerd worden. Tomorrowland heeft ervoor gekozen, in tegenstelling tot andere grote festivals in ons land, om toch haar stock van 3 miljoen wegwerpbekers op te werken. 

Tomorrowland maakt slechts in beperkte zones gebruik van de nodige herbruikbare bekers. "De milieutoezichthouders konden het gebruik daarvan enkel vaststellen op Dreamville, de VIP-zone, de burendrink en The Gathering." 

Eind deze week staat het tweede weekend van Tomorrowland 2024 op de agenda. Mogelijk zal het Departement Omgeving dan een bijkomende controle uitvoeren. "PV's met vaststellingen worden pas na afloop van het festival opgesteld. Die worden dan overgemaakt aan de procureur des Konings", vertelt Heylens.

Er hangt de organisatie van Tomorrowland mogelijk een grote boete boven het hoofd. De maximale boete voor een inbreuk op de milieuwetgeving bedraagt in ons land 2 miljoen euro. 

De procureur des Konings beslist of het milieumisdrijf strafrechtelijk zal worden afgehandeld, of bestuurlijk zal worden beboet. Al dan niet met een 'vermogensvoordeelontneming'. In dat geval moet de organisatie het brutovoordeel terugbetalen dat uit het milieumisdrijf is verkregen. Dit bedrag komt bovenop een eventuele boete. 

 "We verwachten een boete en zullen die aanvaarden", liet Tomorrowland-woordvoerder Debby Wilmsen vorige week al weten.

In het voorjaar diende Tomorrowland tot 3-maal toe een aanvraag in bij het verantwoordelijke kabinet van minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Ze vroegen, net zoals vorig jaar, een uitzondering op de verplichting om enkel herbruikbare bekers te gebruiken. Maar die aanvraag werd in april definitief verworpen. 

Die uitzondering zou enkel worden goedgekeurd als het festival kon aantonen dat hun aanpak milieuwinst op zou leveren. Tomorrowland was van mening dat die milieuwinst er wel degelijk was, onder meer omwille van een overgebleven voorraad van 3 miljoen wegwerpbekers. Daarnaast zou het onmogelijk zijn om herbruikbare bekers op een efficiënte manier te reinigen, omdat er op het festivalterrein geen plaats is voor wasstraten.  

“Naar onze mening hebben we bij minister Demir goede argumenten voorgelegd om opnieuw een uitzondering te krijgen. Toen we eind april een negatief antwoord kregen, was het te laat om te schakelen”, verantwoordde Wilmsen de keuze om toch wegwerpbekers te gebruiken.

Maar volgens minister Demir heeft Tomorrowland de alternatieven onvoldoende verkend. “Al meer dan een jaar weet elke organisator wat de wetgeving is", zei Demir in april. “Het feit dat andere grote festivals wél herbruikbaar kunnen gaan, wijst in dezelfde richting. De regels zijn duidelijk en de handhaving ervan ligt nu in handen van de omgevingsinspectie en het parket."

Tomorrowland werkt tegen de zomer van 2025 wel toe naar een systeem met herbruikbare bekers. Een belangrijke uitdaging daarbij is het verlies van bekers. “Op de camping is vorig jaar 18 procent van onze herbruikbare bekers verdwenen, ondanks de gevraagde waarborg. Heel wat bezoekers nemen ze mee als souvenir", aldus Wilmsen.

“We experimenteren momenteel al met herbruikbare bekers met chip op de camping. Zo willen we de waarborg automatisch terugbetalen op iemands festivalbandje, zonder dat de bekers ingeleverd moeten worden aan een inzamelpunt.”

De organisatie zoekt ook een partner voor wasstraten in de regio, waar de bekers kunnen worden gereinigd.“Onze herbruikbare bekers op de camping worden nu 30 à 40 kilometer verderop gereinigd. Dat is niet bepaald ecologisch.”