Belg en 2 Nederlanders gearresteerd bij Russische raketlanceerbasis in Kazachstan: "Waarschijnlijk urban explorers"

De 3 twintigers zijn dinsdag op de lanceerbasis van Bajkonoer gearresteerd. "Het gaat waarschijnlijk om urban explorers: mensen die er een sport van maken om allerlei vervallen, vaak niet openbaar toegankelijke, gebouwen te bezoeken", zegt Hendrickx.

"Op Bajkonoer heb je ook van die gebouwen", vertelt Hendrickx, die het gebied zelf al eens bezocht. Volgens hem is het dan ook een populaire bestemming voor urban explorers. Vorige maand kwam er nog een Fransman om het leven toen hij de basis wilde bereiken.

"Het is een uitgestrekte lanceerbasis, de grootste ter wereld zelfs, die zich in de steppe van Kazachstan bevindt. Het is onmogelijk om die basis helemaal te omheinen, dus met een beetje geluk is het zeker mogelijk om daar binnen te geraken."

Een aantal urban explorers zijn daar in het verleden al in geslaagd zonder betrapt te worden. "De Russen zijn daar waarschijnlijk van op de hoogte en zijn daarom misschien wat waakzamer geworden", vertelt Hendrickx.

Vooral de oude modellen van de Russische tegenhanger van de spaceshuttle, de Boeran, zijn volgens Hendrickx geliefde doelwitten voor urban explorers. "Ik was er in 1992. Toen was het Boeran-project nog niet officieel opgedoekt, maar toch kon je die shuttles er al zien staan."

"De Boeran heeft maar 1 vlucht gemaakt in 1988 en daar is het bij gebleven. Een aantal van die afgedankte shuttles staan daar nog altijd te rotten op Bajkonoer", vertelt hij. "Urban explorers maken dan YouTube filmpjes om te laten zien dat ze daar geweest zijn." 

"De lanceerbasis van Bajkonoer is ten tijde van de Sovjet-Unie gebouwd, toen Kazachstan nog een Sovjetrepubliek was", legt Hendrickx uit. "De 1e Spoetnik werd er gelanceerd in 1957 en ook de 1e mens in de ruimte, Joeri Gagarin, vertrok van Bajkonoer in 1961."

Na de val van de Sovjet-Unie in 1991 sloten de Russen een overeenkomst met Kazachstan, zodat ze de basis konden blijven gebruiken. "Ze moeten daar wel huur voor betalen: 115 miljoen dollar per jaar", zegt hij. "Het is dus eigenlijk een stukje Russisch grondgebied in Kazachstan."

Vandaag is de Russische lanceerbasis niet heel actief meer. "Er vertrekken voornamelijk bemande missies naar het internationale ruimtestation (ISS)", zegt Hendrickx. "Zo is de Belgische astronaut Frank De Winne 2 keer van daar naar het ISS gereisd."

"De Russen hebben de meeste van hun lanceringen nu verplaatst naar een nieuwe basis, Vostotsjny, die op hun eigen grondgebied ligt", legt hij uit. "Toch loopt de overeenkomst tussen Rusland en Kazachstan nog tot 2050."

In principe kunnen de Russen dus tot dat jaar gebruik blijven maken van de basis in Bajkonoer. "Maar de kans is groot dat binnen een aantal jaren dat er helemaal geen lanceringen meer gaan plaatsvinden", vermoedt Hendrickx.