In de Filipijnse hoofdstad Manila hebben Japan en de Filipijnen een nieuw militair akkoord gesloten. De overeenkomst is een primeur: voor het eerst sluit Japan een defensiedeal met een ander Aziatisch land. Met de nieuwe defensieovereenkomst willen Japan en de Filipijnen een antwoord bieden op de toenemende Chinese agressie in de regio.
Japan en Filipijnen sluiten defensieovereenkomst om Chinese invloed in te dijken
Olivia Vantomme
Gepubliceerd:
Het nieuwe defensieakkoord voorziet dat Japan en de Filipijnen gezamenlijke militaire oefeningen kunnen uitvoeren. In de overeenkomst staat ook dat beide landen troepen mogen stationeren op het grondgebied van de ander. "Dit akkoord is een ongekend hoogtepunt in onze militaire samenwerking", klinkt het bij het Filipijnse ministerie van Buitenlandse Zaken.
De defensieovereenkomst met de Filipijnen is het eerste militaire akkoord dat Japan met een ander Aziatisch land sluit. Omdat Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog een groot aantal buurlanden bezet heeft, ligt militaire samenwerking met Japan bij sommige landen in de regio moeilijk.
In 2022 sloot Japan wel al een militair akkoord met het Verenigd Koninkrijk. Het jaar daarop volgde een gelijkaardige deal met Australië.
"Een mijlpaal"
Onder de Japanse premier Fumio Kishida heeft Japan een nieuwe nationale veiligheidsstrategie aangenomen. Op die manier wil Japan zich beter wapenen tegen de steeds assertievere houding van China en Noord-Korea in de regio. Zo heeft de Japanse regering vorig jaar een belangrijke stijging van het defensiebudget aangekondigd.
Volgens Minoru Kihara, de minister van Defensie van Japan, is de versterkte militaire samenwerking met de Filipijnen belangrijk voor de stabiliteit in de regio. "Een vrije en open internationale orde is de basis van regionale vrede en welvaart", aldus Kihara. "We willen nauw samenwerken met de Filipijnen om die vrede te bewaren en te versterken", voegt hij toe.
Ook aan Filipijnse zijde wordt het akkoord tussen de 2 landen verwelkomd. "Dit is een mijlpaal in ons gezamenlijk streven naar een internationale orde die op regels is gebaseerd", aldus Gilberto Teodoro, de Filipijnse minister van Defensie.
Oplopende spanningen met China
Het defensieakkoord tussen Japan en de Filipijnen is een reactie op de toenemende spanningen met China. Japan heeft al jaren een territoriaal geschil met China over de Senkaku-eilanden, een onbewoonde eilandengroep in de Oost-Chinese Zee. Beide landen maken aanspraak op de eilandengroep.
Ook tussen de Filipijnen en China vonden er het voorbije jaar geregeld incidenten plaats. De 2 landen zijn verwikkeld in een dispuut over betwiste gebieden in de Zuid-Chinese Zee. De Filipijnen beschuldigen de Chinese kustwacht ervan opzettelijk Filipijnse schepen aan te varen.
Enkele weken geleden liepen de spanningen tussen China en de Filipijnen opnieuw uit op een rechtstreekste confrontatie. Bij een aanvaring tussen een Filipijns bevoorradingsschip en de Chinese kustwacht raakte een Filipijnse soldaat gewond. Op videobeelden is te zien hoe de Chinese kustwacht rubberbootjes van de Filipijnse marine te lijf gaat met bijlen en messen.
Waar gaat het conflict in de Zuid-Chinese Zee over?
De Zuid-Chinese Zee is een strategisch belangrijk gebied. De zee is rijk aan olie en grondstoffen en er lopen verschillende belangrijke handelsroutes door.
China is al jarenlang bezig met de creatie van artificiële eilandjes in de Zuid-Chinese Zee. Het plaatst er militair materieel en bouwt er kleine basissen voor zijn leger. De Chinezen kunnen zo de onderzeese bodemrijkdommen opeisen en ongestoord ontginnen.
Sinds de jaren 1990 eist China steeds nadrukkelijker gebied in de regio op. Het doet dat op basis van een kaart uit 1947. Andere landen in de regio, zoals Vietnam, de Filipijnen, Brunei en Maleisië, verwerpen de aanspraak die China op de regio maakt. Ook het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag sprak zich in 2016 al tegen de Chinese claim uit. Daar trekt Beijing zich echter weinig van aan.
Wat op het eerste gezicht een regionaal conflict lijkt te zijn, is van veel groter belang. Officieel mengen de Verenigde Staten zich niet in het conflict, maar ze zijn wel al sinds 1945 militair aanwezig in de regio en ze hebben de voorbije jaren bijkomende militaire pacten gesloten met bondgenoten in de regio. De VS wil vooral vermijden dat het hele zeegebied onder Chinese controle zou komen en zo de vrije doorvaart op deze belangrijke route mogelijk niet meer verzekerd zou zijn.
