15-jarige Russische jongen moet 5 jaar de cel in vanwege anti-Poetinpamflet

"5 jaar waarvoor? Waarom verwoesten jullie mijn kind?" schreeuwde de moeder van Arseni Toerbin tegen de rechter die net haar zoon veroordeelde tot 5 jaar gevangenisstraf voor terrorisme. Net na het vonnis was de jongen in tranen weggeleid, terwijl hij aan zijn moeder zei dat hij niet wist dat hij de wet overtreden had, en haar tegelijkertijd om vergiffenis vroeg. 

Arseni Toerbin stond eind juni terecht voor terrorisme voor een militaire rechtbank in Moskou. De openbare aanklager probeerde hem in verband te brengen met het legioen Vrijheid voor Rusland. Volgens de openbare aanklager wilde de tiener aansluiten bij die Russische militie die aan de zijde van Oekraïne vecht en al meerdere keren raids in de regio Belgorod uitvoerde.

Voor Rusland is dat voldoende om de tiener als terrorist te bestempelen, maar volgens onze correspondent Geert Groot Koerkamp is er geen enkele aanwijzing dat Toerbin ook echt van plan was om lid te worden van Vrijheid voor Rusland.  Zelf ontkende de jongen dat hij ook maar overwogen zou hebben om dat te doen. 

Na een kort proces van 4 zittingsdagen achter gesloten deuren moet Toerbin dus 5 jaar de cel in. De informatie die over het proces naar buiten komt, is heel beperkt. De advocaten mogen niets zeggen, aldus Groot Koerkamp, de meeste informatie komt via de moeder. 

Waar hij zijn straf zal uitzitten, is voorlopig niet geweten, vertelt Groot Koerkamp. Hij moet naar een instelling voor minderjarigen, wat in Rusland normaal neerkomt op een kolonie in afgelegen gebied. Een verzameling barakken, met een kantine en een atelier, waar gevangenen werk verrichten zoals kleren herstellen. Maar we weten het niet precies waar hij zit en dus ook niet wat hem te wachten staat. 

Toerbin groeide op in Livny, een stad van zo’n 40.000 inwoners op 350 kilometer ten zuiden van Moskou. Hij woonde er met zijn moeder, zijn vader woont in de Verenigde Arabische Emiraten, waar Toerbin in 2008 geboren werd.

Op school viel hij op door zijn begaafdheid, zo was hij heel goed in wiskunde, maar ook door zijn gedrag, vertelt Geert Groot Koerkamp. Hij gold als een buitenbeentje, een vreemde eend in de bijt, waardoor hij vaak doelwit van pesterijen was bij zijn klasgenoten. Bij hen liep hij ook in de kijker met zijn eigenzinnige politieke standpunten.

Zo noemde hij zich op sociale media "liberaal en democraat" en nam hij deel aan acties om te pleiten voor de vrijlating van Ruslands bekendste dissident Aleksej Navalny. Dit jaar nog zou hij het graf van Navalny in Moskou bezocht hebben. Toerbin dropte ook pamfletten met kritiek op Vladimir Poetin en de oorlog tegen Oekraïne in de brievenbussen in zijn stad. 

De tiener wilde politieke wetenschappen gaan studeren en ging in discussie met zijn klasgenoten over zijn opvattingen. Met dat in Russische ogen eigenzinnige gedrag geraakte hij diep in de problemen. Niet alleen verklikten klasgenoten hem bij de schoolleiding, hij wekte de aandacht van de Russische veiligheidsdienst. Al gauw stonden FSB-agenten op de stoep van de 15-jarige voor een huiszoeking. Met de intussen bekende gevolgen. 

Wellicht is Toerbin nu de jongste politieke gevangene in Rusland, zegt Geert Groot Koerkamp. Of hij de enige blijft, is twijfelachtig. "Tegenwoordig heb je dit soort processen aan de lopende band in Rusland", aldus Groot Koerkamp. "Gisteren woonde ik nog een zitting bij, waar een kinderarts van 64 terechtstond. Een jonge moeder kwam met haar baby bij haar op consult. Volgens de moeder zou de arts gezegd hebben dat het de schuld van Rusland was dat de echtgenoot van de jonge vrouw in Oekraïne gesneuveld is. Waarop de vrouw de arts verklikte bij de overheid. De arts ontkent alles, maar ze kan tot 10 jaar cel krijgen."

Het neemt soms absurde vormen aan en in de gewone Russische media is er weinig aandacht voor, merkt Geert Groot Koerkamp op, maar de boodschap van de Russische overheid is duidelijk: "Pas op je tellen".