Amerikaanse journalist Evan Gershkovich staat in Rusland terecht wegens spionage: "Pion op schaakbord van Poetin"

Evan Gershkovich werd in maart vorig jaar in Jekaterinenburg opgepakt door de Russische veiligheidsdienst FSB. De journalist van de Amerikaanse krant The Wall Street Journal zou er in opdracht van de CIA informatie over een van de belangrijkste Russische wapenfabrikanten hebben verzameld. Dat bedrijf levert onder meer tanks die door Rusland in Oekraïne ingezet worden.

Gershkovich is de eerste westerse journalist sinds het Sovjettijdperk die in Rusland van spionage beschuldigd wordt. Hij zit al 15 maanden in bijna volledige isolatie in voorhechtenis in een gevangenis in Moskou.

Het proces vindt plaats in Jekaterinenburg, waar hij destijds is opgepakt. De journalist verscheen vanmorgen met kaalgeschoren hoofd in de rechtbank. De geaccrediteerde pers kreeg even toegang tot de rechtszaal, maar het proces zelf vindt volledig achter gesloten deuren plaats, zoals wel vaker gebeurt in Rusland. Gershkovich volgt het proces vanuit een glazen box.

De Amerikaanse journalist, die van 2020 tot 2022 ook voor het Franse persbureau AFP werkte in Moskou, riskeert tot 20 jaar cel, vermoedelijk in een strafkamp in Siberië.

Gershkovich, zijn entourage, The Wall Street Journal en de Amerikaanse regering verwerpen de beschuldigingen en hebben het over een schijnproces. "Die aanklacht is lariekoek. Evan is een gegijzelde", zegt ook Derk Sauer van de onafhankelijke Russische krant The Moscow Times in De Ochtend.

"Hij is gevangengezet met 2 doelen. De journalisten in zijn algemeenheid intimideren, zodat ze niet onafhankelijk en kritisch over Rusland schrijven. En ten tweede is hij een pion op het geopolitieke schaakbord van Poetin, om hem te gebruiken voor een gevangenenruil."

Volgens Sauer zijn er een aantal Russen die Poetin graag wil vrij krijgen. Het gaat onder meer om een huurmoordenaar van de FSB die in Duitsland levenslang heeft gekregen en een echtpaar dat onlangs in Slovenië is ontmaskerd. "Het zijn zogenoemde 'sleepers', Russen die daar al heel lang wonen en onder een valse identiteit geïntegreerd zijn in de samenleving. In werkelijkheid zijn het Russische spionnen."

Wanneer een uitspraak verwacht wordt, is niet meteen duidelijk. Het is ook lang niet zeker of de gevangenenruil echt zal plaatsvinden. "Aan de ene kant kan je dit positief uitleggen, aan de andere kant kan het ook verschrikkelijk uitpakken. Want als er geen ruil komt, krijgt hij 20 jaar en blijft hij zitten."

Als hij veroordeeld wordt, zal hij allicht verhuizen naar een strafkamp in Siberië. "Dat is fysiek veel zwaarder, maar het grote voordeel is wel dat je andere gevangenen ziet en wat contact met andere mensen hebt en daar kijkt Evan ook wel naar uit", weet Sauer, die geregeld per brief contact heeft met Gershkovich.