Ruim 5.400 studenten leggen toelatingsexamen af voor arts, een forse stijging: "Opleiding verdraagt zulke grote schokken niet"

Het aantal deelnemers voor het examen geneeskunde ligt 6 procent hoger dan vorig jaar. Voor tandarts zijn er 16 procent meer inschrijvingen, en voor dierenarts is er een toename van 38 procent vastgesteld. Het toelatingsexamen dierengeneeskunde wordt dit jaar wel nog maar voor de 2e keer georganiseerd.  

Volgens Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) is de stijging mogelijk te danken aan de beslissing om meer studenten te laten beginnen met de opleidingen. Er mogen volgend academiejaar (2024-2025) 50 procent meer studenten starten aan de opleiding geneeskunde, wat het totaal op 1.723 brengt. Voor tandheelkunde mogen 70 procent meer studenten zich inschrijven (1.767), en voor dierengeneeskunde 240.

"We varen onze eigen koers op gebied van artsenquota, zodat we het artsentekort in Vlaanderen stap voor stap kunnen wegwerken", zegt minister Weyts. "Goed dat er veel inschrijvingen zijn, want we hebben meer dokters nodig."

Daar denkt Piet Hoebeke, decaan aan de universiteit van Gent, toch anders over. "De opleiding verdraagt die grote schokken niet", zegt Hoebeke in De Ochtend op Radio 1. "We hebben vandaag een tekort aan huisartsen onder meer door een te hoge instroom 40 jaar geleden (om het tekort van toen weg te werken, red.). Als we nu hetzelfde doen, riskeren we over 40 jaar te veel huisartsen te hebben."

Om het tekort aan (huis)artsen terug te dringen, besliste de Vlaamse regering in 2022 om de startquota voor de opleidingen geneeskunde en tandheelkunde op te trekken, iets waarvoor de federale overheid eerder al het licht op groen had gezet.

Hoebeke spreekt over een opbod. "Van federaal naar Vlaams, er is overal steeds een beetje bijgekomen. Het federale advies sprak eerst over 1.200 starters, wat tijdens de pandemie werd opgetrokken naar 1.600. Dat was voor de decanen doenbaar. Maar daar komen nu 123 studenten bij."

De opleiding verdraagt die schok niet, herhaalt Hoebeke. "Je moet de studenten bepaalde vaardigheden aanleren en in kleine groepen werken. Dat vergt veel middelen en veel mensen", klinkt het. 

De maatregelen die nu genomen worden tegen het tekort, werken met een vertragingseffect, benadrukt Hoebeke. "Wat men vandaag bijsteekt, vertaalt zich pas over 10 jaar in extra huisartsen. Op dat moment zal de huidige uitstroom al lang stilgevallen zijn. Ik vrees dat het opbod op termijn nadelige gevolgen zou kunnen hebben."

Dat er komend academiejaar 50 procent meer studenten mogen starten dan 5 jaar geleden is een uitdaging, zegt Hoebeke. Om die toename te faciliteren heeft de Vlaamse overheid extra middelen toegekend: eenmalig 15 miljoen euro en recurrent 10 miljoen euro voor een 600-tal extra studenten.

"Daarmee kunnen we zeker een aantal zaken doen qua infrastructuur en personeel. Maar we kunnen de citroen niet blijven uitpersen. Meer stabiliteit in de planning zou ideaal zijn", klinkt het. 

"Waar gaan mensen stageplaatsen vinden? De plekken die er nu zijn, zitten goed vol. We zullen op zoek moeten gaan naar nieuwe plaatsen die ook nog kwalitatief zijn. Het zal dus nog een hele opdracht zijn voor de verschillende universiteiten van dit land", aldus Piet Hoebeke.

Niet iedereen is het eens met het standpunt van Hoebeke. Zo reageert VUB-decaan Dirk Devroey op X dat "er wel meer studenten geneeskunde nodig zijn en er nog universiteiten zijn waar de maximale opleidingscapaciteit niet bereikt is", zoals de VUB. "De nood aan zorg en artsen zal de komende decennia alleen maar toenemen", klinkt het.