In Frankrijk trekt de campagne zich opnieuw op gang in de aanloop naar de tweede ronde van de parlementsverkiezingen. De eerste ronde werd overtuigend gewonnen door het uiterst rechtse Rassemblement National. De volgende vraag is: krijgt de grootste partij ook de absolute meerderheid in het Franse parlement? Nu gaat het om strategie.
Campagne voor tweede kiesronde begint in Frankrijk: "Het belooft heel spannende politieke week te worden"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
"De 'duidelijkheid' die president Emmanuel Macron verlangde, is uitgedraaid op een catastrofe", "Macron besliste het parlement te ontbinden, maar heeft zijn eigen meerderheid ontbonden". Voor veel Franse kranten is het nu al duidelijk: "Macron is knock-out".
Door nieuwe parlementsverkiezingen uit te schrijven heeft Macron gegokt en verloren, klinkt het unaniem. De president zal de laatste 3 jaar van zijn presidentschap verzwakt ingaan.
De kranten zien ook een "magere troost voor Macron": "Zijn gok heeft geleid tot een opstoot van burgerzin".
Inderdaad lag de opkomst tijdens de eerste ronde van de parlementsverkiezingen opvallend hoog: zo'n tweederde van de stemgerechtigden trok naar de stembus, het hoogste aantal in meer dan 25 jaar. "De Fransen beseften dat er veel op het spel stond", zegt correspondent Frank Renout.
Krijgt de grootste partij de absolute meerderheid?
De eerste ronde van de parlementsverkiezingen leverde een duidelijke overwinning op voor het uiterst rechtse Rassemblement National.
De volgende vraag wordt: krijgt de grootste partij ook de absolute meerderheid in de Assemblée Nationale, het parlement? Want alleen dan kan een partij echt haar plannen doorvoeren. Het RN heeft vooraf gezegd dat het enkel wil regeren als het een absolute meerderheid heeft.
Kiesstelsel met mogelijke verrassingen
Het kiesstelsel voor de parlementaire verkiezingen is vrij ingewikkeld. Frankrijk is opgedeeld in 577 kiesdistricten. Elk kiesdistrict stuurt één parlementslid naar de Assemblée nationale.
Als een kandidaat bij de eerste ronde meer dan 50 procent van de stemmen haalt, bij een opkomst van meer dan 25 procent van het aantal kiesgerechtigden, is hij of zij rechtstreeks verkozen.
Als de eerste ronde geen duidelijke winnaar oplevert, wordt er een tweede ronde gehouden, waaraan alle kandidaten mogen deelnemen die bij de eerste ronde meer dan 12,5 procent hebben gescoord. De kandidaat die dan de meeste stemmen haalt, is verkozen.
Het onvoorspelbare zit hem in de mogelijkheid dat bepaalde kandidaten zich terugtrekken ten voordele van een andere kandidaat, en zo bijvoorbeeld kunnen verhinderen dat een derde kandidaat de meeste stemmen haalt. Op die manier zou het wel eens kunnen dat veel kandidaten van het Rassemblement National het uiteindelijk niet halen.
Tijdens de eerste ronde zijn al 76 kandidaten rechtstreeks verkozen: 39 kandidaten van het RN en 32 kandidaten van de linkse alliantie Nouveau Front Populaire (van wie 20 van het uiterst linkse La France Insoumise, 5 van de socialisten, 5 van de groenen en 2 van de communisten). En daarnaast ook 2 kandidaten van de partij van president Macron, 1 van het centrumrechtse Les Républicains en 2 van andere rechtse partijen. Zij zijn vanmiddag al naar het parlement gekomen.
Maar in verreweg de meeste kiesdistricten wordt pas in de tweede ronde een kandidaat verkozen. In die tweede ronde doen in de meeste kiesdistricten nog 3 partijen mee: het RN, de linkse alliantie en de partij van Macron.
Nu gaat het om strategie
Nu draait het om strategie. De partij van Macron en de linkse alliantie hebben nog 1 prioriteit: voorkomen dat het RN ook de tweede ronde wint. Ze vragen hun kiezers dus om te stemmen op de kandidaat in hun district die de meeste kans maakt om het RN te verslaan, ook als dat niet die van hun eigen partij is.
"Die strategie van het cordon sanitaire werkte vroeger vaak", zegt Frank Renout. "Maar veel Franse kiezers zien de partij van Le Pen allang niet meer als extremistisch. Zullen de kiezers dus meegaan in de strategie van de partijen? Linkse kiezers naar verwachting wel, maar kiezers van Macron zullen niet allemaal van plan zijn om op links te stemmen. Dat maakt het hoogst onzeker wat zondag de uitkomst zal zijn. Daardoor belooft het een heel spannende politieke week te worden in Frankrijk."
Betogingen tegen uiterst rechts
Vlak nadat de verkiezingsuitslag in de eerste ronde bekend was geworden, zijn gisteravond in al duizenden mensen, vooral jongeren, de straat op gegaan om te demonstreren tegen de opkomst van uiterst rechts.
In Parijs verzamelden demonstranten zich op de Place de la République na een oproep van de nieuwe linkse alliantie, het Nouveau Front populaire. Ook een aantal kopstukken van de linkse partijen waren aanwezig.
Ook in Nantes, Dijon, Lille en Marseille vonden bijeenkomsten en demonstraties plaats. In Lyon kwam het tot botsingen tussen demonstranten en de politie. Barricades werden opgeworpen en agenten werden bekogeld met flessen en vuurwerk.
