Commissievoorzitter Von der Leyen: "500 miljard in defensie investeren tegen Russische dreiging"

Gisteren werd in Brussel beslist over de Europese topfuncties. Ursula Von der Leyen mag zichzelf wellicht opvolgen als voorzitter van de Europese Commissie. Ze moet wel nog de steun van het Europees Parlement krijgen. De Portugees Antonio Costa is benoemd tot nieuwe voorzitter van de Europese Raad en de Estse Kaja Kallas wordt op haar beurt de Hoge vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid.

Naast de topbenoemingen werd door de Europese staats- en regeringsleiders ook de strategische agenda vastgelegd voor de komende 5 jaar. Een van de topprioriteiten is defensie. "Rusland is een agressieve en een ontwrichtende mogendheid, die snel is geëvolueerd naar een oorlogseconomie", zei Von der Leyen na de top, in de vroege uurtjes.

Concreet wil Von der Leyen dat de Europese Unie de komende 10 jaar 500 miljard euro investeert in defensie. Het gaat dan bijvoorbeeld om een luchtverdedigingsschild en het versterken van de Europese grenzen. Hoe dat allemaal gaat worden betaald, is nog onduidelijk. Von der Leyen noemde verschillende opties: extra bijdragen van de EU-landen, een akkoord rond nieuwe Europese fondsen of de EU kan zelf geld lenen op de internationale markten, wat al gebeurde om het corona-herstelplan te financieren. 

Meer geld voor defensie, dat zal de Oekraïense president Volodimir Zelenski als muziek in de oren hebben geklonken. Zelenski was 'special guest' in Brussel. Hij was er om verschillende veiligheidsakkoorden te ondertekenen.

Zelenski tekende veiligheidsakkoorden met landen afzonderlijk, zoals Estland en Litouwen, maar ook met de Europese Unie in haar geheel. Wat daar precies in staat, is niet duidelijk. In mei ondertekende Zelenski ook zo'n akkoord met België. Toen ging het onder meer om de levering van tientallen F-16-gevechtsvliegtuigen.

Naast militaire steun, heeft de EU ook initiatieven vastgelegd rond financiële steun voor bijvoorbeeld de heropbouw van Oekraïne, en ook rond de geleidelijke integratie in de Europese interne markt. Oekraïne is immers kandidaat om lid te worden van de Europese Unie. De onderhandelingen daarover zijn 3 dagen geleden begonnen.

Met het einde van deze Europese top valt ook het doek over het Belgische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. Tijdens de afgelopen 6 maanden waakte ons land over de agenda en probeerde het de samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen. President Zelenski was duidelijk opgetogen met hoe België dat voorzitterschap heeft aangepakt. Op het sociaalnetwerk X sprak hij vol lof. Hij had het over een "historisch" voorzitterschap.

Zelenski blikte ook al vooruit naar de opvolger voor het voorzitterschap: Hongarije. De zenuwen staan daarover strak gespannen bij veel andere lidstaten. De regering van premier Viktor Orbán is omstreden, omdat ze de rechtstaat in eigen land heeft uitgehold en ook al geregeld dwars lag bij Europese beslissingen. Daarenboven onderhoudt Orbán goede banden met de Russische president Vladimir Poetin.