Er zijn 14 keer meer nagemaakte voetbaltruitjes in omloop dan vorig jaar, blijkt uit cijfers van de FOD Financiën. Mag je die eigenlijk wel kopen? Hoe gaan de producenten daarmee om? De koper is finaal verantwoordelijk, zegt Francis Adyns van de FOD Financiën. "De merkhouder kan een schadevergoeding eisen van de koper."
14 keer méér nagemaakte voetbaltruitjes in omloop dan vorig jaar: ben je strafbaar als je een koopt of draagt?
Elke week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Er is geen ontkomen aan het EK voetbal. De kleuren van 'onze' Rode Duivels vullen het straatbeeld, en daarbij zijn ook de typische rode (of blauwe) voetbaltruitjes volop van de partij.
Voor een officieel exemplaar van sportmerk Adidas tel je al snel een flinke som neer. 150 euro voor het 'authentic' exemplaar, zoals de spelers op het veld dragen, 100 voor de ‘replica’ en 60 voor het 'fanshirt'. Dat het item volop wordt nagemaakt, mag niet verbazen. Voor 16 euro kan je al in het bezit zijn van zo’n namaakexemplaar.
Francis Adyns, woordvoerder FOD Financiën, bevestigt dat grote aantallen namaaktruitjes in omloop zijn. In de aanloop naar het EK hebben de namaakproducenten allesbehalve stilgezeten. "In vergelijking met vorig jaar zijn er 14 keer meer namaaktruitjes", zegt hij in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1.
Topje van de shirtberg: 4.000 truitjes in omloop
Volgens de officiële cijfers van de douane zijn momenteel ongeveer 4.000 truitjes in omloop. Dat ten opzichte van een kleine 300 vorig jaar. Al liggen die aantallen in werkelijkheid wellicht nog een pak hoger.
"We slagen er maar in om een beperkt aantal namaakspullen te onderscheppen", zegt Adyns. De schuldige in dat verhaal zijn de gigantische aantallen die elke dag op de luchthaven van Luik-Bierset aankomen, een epicentrum van de namaakhandel.
"Dat is eigenlijk de 'hub' om gans Europa te bedienen van Chinese textiel en andere spullen. Op dagbasis komen daar 2 tot 3 miljoen colli's toe. Dat is voor ons heel moeilijk allemaal na te zien."
Mag je valse voetbaltruitjes dragen? En wordt Europa kouder door de klimaatverandering?
Als daar 'valse' voetbaltruitjes met een ‘echte’ merknaam passeren, is sprake van namaak. "Dan is het eigenlijk de taak van de douane om dat tegen te houden op vermoeden van namaak", zegt Adyns.
Dat vermoeden moet vervolgens bevestigd worden. "Er wordt altijd een expert van de werkelijke merkhouder bijgehaald die moet oordelen of het wel degelijk om namaak gaat. Er zijn ook opleidingen van de merkhouder, zodat onze douaniers het echte van het valse kunnen onderscheiden."
Niet zonder gevolgen
"De ultieme sanctie bij het vaststellen van namaak bij de douane, is dat hetgeen je gekocht hebt wordt ingehouden en vernietigd", zegt Adyns. Maar het kan ook verder gaan. "De merkhouder, degene die het echte shirt maakt, kan de kosten voor vernietiging en een schadevergoeding eisen van degene die het gekocht heeft."
Voor wie een illegale namaakhandel op poten wil zetten, kunnen de gevolgen nog groter zijn. "Als we zien dat er 1.000 shirts gekocht worden door een bepaalde persoon in een commerciële context, dan kan het komen tot veroordelingen, boetes en zelfs gevangenisstraffen."
De aanschaf van namaak brengt ernstige economische schade toe aan de merkhouder
Francis Adyns, woordvoerder FOD Financiën
Hoe dan ook is de persoon die het truitje zou dragen, of zou willen doorverkopen, in zo’n scenario verantwoordelijk. Dan moeten de namaakspullen wél vastgesteld worden bij de douane. Adidas, de officiële producent van de truitjes, laat schriftelijk weten dat het namaak zeer serieus neemt en de verkoop ervan wil voorkomen.
Economische schade
Als het namaakexemplaar door de mazen van de douanecontrole kan glippen, bespaart de koper wellicht een flinke som in vergelijking met de officiële truitjes. Toch is volgens Adyns geen sprake van 'echte' winst. "De kwaliteit is minder, de naden kunnen loskomen en de kleur kan afgaan", klinkt het.
"Bovendien brengt de aanschaf van namaak ernstige economische schade toe aan de merkhouder. Zij hebben het product ontwikkeld en verkopen het, maar worden oneerlijke concurrentie aangedaan. Daarbovenop ontsnappen de namakers aan invoerrechten en btw. Er is dus ook een fiscale consequentie die nadelig is voor de staat en de schatkist."
