WikiLeaks-oprichter Julian Assange kon voor eender welke rechtbank op Amerikaans grondgebied verschijnen om schuldig te pleiten voor spionage, maar hij koos voor het piepkleine eiland Saipan middenin de Grote Oceaan. Een bewuste keuze, duidt VS-kenner Tom Van de Weghe. “Niet alleen wilde hij het Amerikaanse vasteland vermijden, hij wilde ook zo dicht als mogelijk bij thuisland Australië zijn.”
Waarom Julian Assange voor het piepkleine eiland Saipan koos om schuldig te pleiten voor spionage
Ann Willems
Gepubliceerd:
Julian Assange (52), de oprichter van de klokkenluiderswebsite WikiLeaks, is weer op vrije voeten. Hij werd gisteren vrijgelaten uit de gevangenis in het Verenigd Koninkrijk en is intussen aangekomen in Canberra, de hoofdstad van Australië.
Vooraleer hij zijn vrouw in de armen kon vallen, moest hij echter een pitstop maken in de Verenigde Staten, waar hij voor een rechtbank schuldig moest pleiten voor de schending van het Amerikaanse spionagerecht. In 2010 publiceerde Assange namelijk honderdduizenden documenten van Amerikaanse diplomatieke en militaire missies over de hele wereld. Zijn bekentenis is eerder symbolisch, want hij moet zijn straf van 62 maanden cel niet daadwerkelijk uitzitten.
Ontdekt door Portugezen
Zijn bezoek aan de rechtbank mocht eender waar plaatsvinden, zolang het Amerikaans grondgebied was. Daarom lijkt het ietwat opmerkelijk dat hij voor het piepkleine eiland Saipan koos, dat deel uitmaakt van de Noordelijke Marianen middenin de Grote Oceaan.
“Een groep van 14 eilanden op zo’n 3.000 kilometer ten noorden van Australië”, schetst VS-kenner Tom Van de Weghe in De Wereld Vandaag op Radio 1. “Ontdekt door de Portugezen in de 16e eeuw. Vandaar de Portugese naam Mariana, wat zoveel betekent als ‘zeester’. Veel volk woont er niet: om en bij de 50.000 mensen verdeeld over de hele eilandengroep, waarvan de meeste met Filipijnse roots.”
Vandaag is het grondgebied van de Verenigde Staten, maar daarvoor hadden de Spanjaarden en de Duitsers het in handen. “In 1976 stemden de inwoners voor een aansluiting bij de VS, in 1986 werd dat bekrachtigd. Elke inwoner van de Noordelijke Marianen heeft de Amerikaanse nationaliteit, maar evenveel rechten als Amerikanen hebben ze niet. Ze kunnen bijvoorbeeld niet stemmen voor de presidentsverkiezingen, en ook hun vertegenwoordiger in het Huis van Afgevaardigden mag niet deelnemen aan stemrondes.”
Toeristische trekpleister
Assange koos voor Saipan om praktische redenen – hij wilde het Amerikaanse vasteland vermijden en wilde zo dicht mogelijk bij Australië zijn, maar hij kon het slechter getroffen hebben. “Het zijn vulkanische eilandjes, zeer paradijselijk met zandstranden, golfterreinen en prachtige plekken om te duiken. De Marianentrog, het diepste punt van de zee ter wereld, ligt overigens in de buurt.”
Redenen genoeg om een toeristische trekpleister te zijn. “Voornamelijk voor mensen uit Korea en China”, weet Van de Weghe. “Het is de enige plek in de Verenigde Staten waar je als Chinese burger naartoe kan zonder visum. Chinezen willen graag pronken met een Amerikaanse stempel in hun paspoort, en dus zakken ze naar de Noordelijke Marianen af. Het is nog maar de vraag hoelang die regeling blijft duren.”
