Kandidaat-leraars scoren slecht op starttoetsen wiskunde en Frans, vanaf volgend schooljaar verplicht bijscholing

Wie graag een educatieve bachelor wil volgen om leerkracht te worden, moet daarvoor eerst een starttoets afleggen. De bedoeling is om zo de parate kennis van de starters te testen. Maar de resultaten voor de toets Frans en wiskunde die studenten lager onderwijs moeten afleggen, zijn niet denderend. Voor de starttoets wiskunde behaalde 37 procent van de studenten vorig jaar een onvoldoende. Voor Frans slaagde slechts 5 procent voor het onderdeel grammatica, 16 procent voor lezen en 41 procent op het luistergedeelte. 

"De resultaten zijn niet goed, maar dat was ook de verwachting", zo reageert Marc Vandewalle, voorzitter van de Vlaamse Hogescholenraad op de resultaten. "We weten dat de leerkrachten in het secundair onderwijs aangeven dat er best nog wat werk moet verzet worden en we kennen ook de PISA-resultaten."

"Voor Frans is het een erg specifiek probleem", aldus Vandewalle die daarmee doelt op het feit dat meestal enkel leerlingen in het 5e en 6e leerjaar Frans krijgen. "We moeten ons daarom afvragen of elke leerkracht lager onderwijs wel het onderdeel Frans voor zijn rekening moet nemen. Dat moeten we bekijken met het hele onderwijsveld." 

De Vlaamse Hogescholenraad is intussen in gesprek gegaan met de verschillende onderwijskoepels. "Om te bekijken wat we langs beide kanten beter kunnen doen. En samen met de Vlaamse minister van Onderwijs (Ben Weyts, N-VA) hebben we een engagementsverklaring afgesloten. Daarin bekijken we hoe we samen studenten kunnen opleiden en de kwaliteit versterken."

Naast de starttoets Frans en wiskunde, moeten alle kandidaat-leraars ook een starttoets Nederlands afleggen. Ook wie in de lerarenopleiding voor het middelbaar en kleuteronderwijs wil starten, moet die test dus doen.

80 procent van de studenten slaagde bij de vorige starttoetsen. "Deze resultaten zijn wél heel behoorlijk", vindt Vandewalle. 

De studenten die een onvoldoende behaalden (20 procent), konden beginnen aan de opleiding, maar voor hen was er wel al een verplicht remediëringstraject dit jaar. Dat bestaat uit online oefeningen waarvoor de studenten 1 jaar de tijd krijgen. Daarnaast kunnen hogescholen zelf extra lessen en begeleiding organiseren, individueel of in groep.

"Voor het kleuteronderwijs werken we bijvoorbeeld vaak met de hele klasgroep, omdat we weten dat daar heel veel studenten niet of maar juist door zijn op hun toets", vertelt Greet Decin, programmadirecteur van de lerarenopleiding aan de hogeschool UCLL. 

"En voor studenten die echt een grote sprong moeten maken, werken we samen met het Centrum voor Volwassenenonderwijs dat trajecten op maat aanbiedt." 

Studenten die vanuit het aso doorstromen scoorden het hoogste op de toets Nederlands (gemiddeld 69 procent). Leerlingen die vanuit het bso kwamen, behaalden gemiddeld 50 procent. Let wel: alle deelnemers kregen dezelfde toets, gebaseerd op het niveau van de eindtermen Nederlands voor het aso. 

"De score van de leerlingen uit het bso verbaast mij niet", zegt Decin. "Ze hebben vaak een hele hoge motivatie om in het hoger onderwijs te starten. Een hele stap voor sommigen. Ze willen dan ook tonen dat ze het kunnen." 

Voor dit jaar zijn er nieuwe starttoetsen gemaakt, gebaseerd op de eindtermen in de dubbele finaliteit (het vroegere tso). 

De starttoets Nederlands werd daarnaast vorig jaar voor het eerst op de hogescholen afgelegd in plaats van thuis. Al blijkt dat weinig effect te hebben op de resultaten. De toetsen wiskunde en Frans kunnen studenten nog altijd van thuis uit maken. 

"We hebben elke potentiële leerkracht nodig. Dat mogen we niet vergeten", besluit Vandewalle. "De resultaten zeggen niet noodzakelijk iets over of iemand al dan niet kan afstuderen als goede leerkracht. Laten we dat zeker voor ogen houden."