Voor steeds meer studenten is het financieel moeilijk haalbaar om verder te studeren. Dat heeft de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) becijferd. De kosten van studenten stegen de afgelopen 3 jaar met ongeveer 20 procent, maar de financiële tegemoetkomingen voor studenten die het moeilijk hebben, stegen niet even sterk mee. De VLOR geeft de volgende Vlaamse regering daarom een advies om de situatie aan te pakken.
Wordt studeren voor sommige jongeren binnenkort onbetaalbaar? "Bewust beleid rond studiekosten is nodig"
Door de sterke inflatie van de afgelopen jaren werd niet alleen de levenskost een pak duurder, maar overschreed het studiegeld van het hoger onderwijs zelfs voor het eerst de symbolische kaap van 1000 euro.
"Heel wat studenten hebben het moeilijk om die studiekosten te betalen", zegt Leen Van Heurck, Algemeen Secretaris bij de VLOR. "Zo zien we dat het aantal beursstudenten (zij hebben korting op het inschrijvingsgeld), met 16 procent gestegen is tussen academiejaar 2018-2019 en 2022-2023, tot bijna 70.000."
De studie- en leefkosten van studenten zijn sinds 2020 met 20 procent gestegen
Leen Van Heurck, Algemeen Secretaris bij de VLOR
"Maar ook studenten uit de lagere middenklasse die geen beurs krijgen, komen in de problemen, omdat de studie- en leefkosten van studenten sinds 2020 met 20 procent gestegen zijn", gaat Van Heurck verder. "Daar weten we nog niet goed om hoeveel studenten het gaat, dus er zou dringend een studie moeten komen om die groep in beeld te brengen."
De stijging in cijfers
Uit het onderzoek blijkt dat de maandelijkse kost voor kotstudenten met 209 euro à 220 euro is toegenomen tussen het academiejaar 2020-2021 en het huidige academiejaar. Voor pendelstudenten bedraagt de stijging 136 à 147 euro. Daarmee bedraagt de gemiddelde maandelijkse studie- en leefkost voor een kotstudent zonder studiebeurs 1.359 euro. Voor een pendelstudent is dat 879 euro.
Voor beursstudenten zijn de maandelijkse studiekosten gestegen van 1.069 euro in 2020 naar 1.279 euro voor wie op kot zit. Voor wie als beursstudent pendelt, zijn de maandelijkse kosten gestegen van 681 euro naar 817 euro.
Toch zijn de financiële tegemoetkomingen voor gezinnen met studerende kinderen en een laag inkomen niet in dezelfde mate gestegen. Ouders die leefloongerechtigd zijn, zagen de tegemoetkoming voor hun studerende kinderen bijvoorbeeld slechts met 9 procent stijgen, of 53 euro per maand voor kotstudenten en 43 euro per maand voor pendelstudenten. De VLOR maakt zich daarom zorgen.
Al veel inspanningen gebeurd
"Er zijn zeker al heel wat dingen ondernomen", zegt Van Heurck. "Onze hogere onderwijsinstellingen hebben de voorbije jaren een zeer kostenbewust beleid gevoerd. Ze bekeken waar ze konden snijden in de kosten, er zijn deelplatformen gemaakt, studenten krijgen een leidraad om hun kosten te beheersen..."
Ook de overheid heeft volgens Van Heurck inspanningen geleverd. "Zo kunnen steeds meer studenten aanspraak maken op een studietoelage en wordt 60 procent van de beurzen al in de eerste 3 maanden van het academiejaar toegekend. Daar zijn we heel tevreden mee."
Advies aan Vlaamse overheid
Toch volstaat dat volgens de Vlaamse Onderwijsraad niet. "Vandaar ook dat wij nu een advies uitbrengen om een belangrijk signaal te geven aan de volgende Vlaamse regering."
De organisatie roept de overheid op tot een bewust beleid rond studiekosten en voldoende financiering van de onderwijsinstellingen, zeker gezien het stijgend aantal studenten. Vooral in de graduaatsopleidingen zijn er meer studenten, die meer dan gemiddeld een kwetsbare achtergrond hebben en dus meer ondersteuning nodig hebben.
"Daarbovenop is er volgens ons een gebrek aan coherent beleid", zegt Van Heurck. "Het beleid moet duidelijk bepalen welke richting de regering wil uitgaan, in samenspraak met de diegenen waarover het gaat."
"Nu zijn er bijvoorbeeld strengere maatregelen genomen om studenten zo snel mogelijk tot een diploma te leiden, maar dat is in conflict met het groeiende aantal studenten dat ook nog moet werken om zijn of haar studies te betalen", legt Van Heurck uit.
"Moet die studentenarbeid nu beperkt worden of moeten we die studievoortgang minder strikt gaan regelen? Het is van belang dat je wanneer je zo'n maatregel neemt, ook het geheel bekijkt en onderzoekt welke de impact dat kan hebben op bepaalde groepen studenten."
Steeds meer studenten hoger onderwijs kunnen studies moeilijk betalen: "Tegemoetkoming dekt toegenomen kosten niet"
