Europese banken en financiële instellingen hebben samen tientallen miljarden geïnvesteerd in bedrijven die wapens verkopen aan Israël. Dat klagen ngo's 11.11.11 en Fairfin aan in een nieuw rapport. BNP Paribas, waarvan de Belgische overheid aandeelhouder is, staat helemaal bovenaan het lijstje. En dus is de oproep van de ngo's duidelijk: de regering moet dit aanpakken. Volgens minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) heeft hij BNP Paribas al gewezen op het rapport.
Europese banken pompen meer dan 60 miljard euro in bedrijven die ook wapens leveren aan Israël, BNP Paribas blijkt grootste geldschieter
Ortwin Lanssens
Gepubliceerd:
Voor de studie namen Fairfin, 11.11.11 en 17 andere ngo's de 25 grootste wapenbedrijven ter wereld onder de loep, samen goed voor zo'n 80 procent van de wereldwijde wapenexport. Centrale vraag: verkochten ze tussen 2019 en nu nieuwe wapens aan Israël? Zo kwamen ze uiteindelijk uit op 6 bedrijven: Boeing, General Dynamics, Leonardo, Lockheed Martin, RTX en Rolls-Royce.
In een tweede stap legden de ngo's een lijst aan van de 20 Europese financiële instellingen die het meeste geld geleend hebben aan die 6 bedrijven. Dat zijn vrijwel allemaal banken, zoals Deutsche Bank en Santander. Maar ook de Europese Investeringsbank, het financieringsvehikel waarvan alle EU-landen aandeelhouders zijn, staat ertussen.
Alleen al de leningen zijn goed voor 36 miljard euro. Reken je er daarnaast ook de investeringen in aandelen en obligaties bij, kom je aan ruim 60 miljard euro, stelt het rapport.
BNP Paribas de grootste
Opvallend: helemaal bovenaan die lijst staat BNP Paribas. De Franse bank, die met BNP Paribas Fortis ook sterk staat in ons land, zou in totaal maar liefst 5,7 miljard euro geleend hebben aan 4 van de 6 wapenbedrijven. Daardoor valt niet uit te sluiten dat er ook Belgisch spaargeld in die lening zit.
De bewijzen van Israëlische oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid stapelen zich op, maar wapenbedrijven en hun financierders kijken hardnekkig de andere kant op
Willem Staes, 11.11.11
De Belgische staat is een belangrijke aandeelhouder van de groep. Bovendien is minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) momenteel voorzitter van de Raad van Gouverneurs van de Europese Investeringsbank. 11.11.11 en FairFin claimen daarom dat de Belgische staat over voldoende hefbomen beschikt om beide instanties tot de orde te roepen.
"De tijd van informeren ligt nu ver achter ons", stelt Willem Staes van 11.11.11. "Er is geen grens die de afgelopen maanden niet overschreden werd in Gaza. De bewijzen van Israëlische oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid stapelen zich op, maar wapenbedrijven en hun financierders kijken hardnekkig de andere kant op en een broodnodig wapenembargo blijft uit. De regering moet ingrijpen en deze bloedige investeringen een halt toeroepen."
Minister van Financiën Vincent Van Peteghem had naar eigen zeggen al gesprekken met 11.11.11, hij zou BNP Paribas ook al gewezen hebben op het rapport.
Onzekerheid over exacte investeringen
Het is trouwens niet de eerste keer dat BNP Paribas in opspraak komt. In december 2023 bleek uit een vorig rapport dat de bank al eens 85 miljoen euro had geleend aan het Israëlische wapenbedrijf Elbit Systems.
De vraag is wel waar het geïnvesteerde geld exact terechtkomt. Een investering in een bedrijf als Boeing - dat bij het brede publiek vooral bekendstaat om zijn burgervliegtuigen - wil niet zeggen dat die automatisch gebruikt wordt voor de wapentak van het bedrijf. Bovendien leveren de 6 fabrikanten die worden aangehaald in het rapport hun wapens niet enkel aan Israël.
De ngo's stellen echter dat eender welke investering in een bedrijf er eentje is in het hele bedrijf. Daardoor zijn de investeerders verbonden aan alle activiteiten van het bedrijf en dus ook de negatieve impact die ze kunnen hebben.
Reactie BNP Paribas
BNP Paribas reageert in het rapport zelf op de data. De groep zegt dat er inderdaad geen duidelijkheid bestaat in het rapport over welk deel van de investeringen er naar defensie gaat en dat het die privacygewijs niet kan geven. BNP haalt aan dat een land wel het recht heeft om zichzelf te verdedigen, maar dat de bank alle internationale regels en wetten volgt en bovendien zichzelf een extrastreng beleid oplegt voor de defensiesector.
