Familie Appeltans schuldig aan huisjesmelkerij en krotverhuur: miljoenenboete en 40 maanden effectieve celstraf 

De familie Appeltans is al lang geen onbekende familie meer in Leuven. Heel wat Leuvense studenten worden bij hun zoektocht naar een kot gewaarschuwd voor de ondermaatse koten en appartementen die de familie verhuurt. 

Geen verwarming, geen warm water, een kot vol vochtproblemen en muizen: zeker 50 panden waren in slechte tot erbarmelijke staat. De problemen stapelen zich op, zo getuigden verschillende Leuvense studenten al. 

Sommige panden waren zo verwaarloosd dat er mensonterende toestanden waren. Het ging om vochtproblemen met schimmelvorming, risico op explosies, uitwerpselen op de trappen of kapotte verwarmingen in de winter. 

96 van de gedupeerden hebben zich verzameld en burgerlijke partij gesteld in een proces dat in maart gevoerd werd. Een proces niet alleen tegen vader Arnold en zoon Manu Appeltans, maar ook tegen de moeder van het gezin, de klusjesman en Arlimo, de vennootschap van de familie. 

De familie stond terecht voor huisjesmelkerij, inbreuken op de Vlaamse wooncode en bendevorming. Zelf ging de familie in het proces voor de vrijspraak, maar dat ziet de rechter duidelijk anders, zo blijkt uit de uitspraak die vandaag - na enkele keren uitstel - gevallen is. 

Voor krotverhuur, oftewel het verhuren van studentenkoten die niet conform zijn met de Vlaamse wooncode, is de familie veroordeeld. "Ze hebben 24 woningen verhuurd die niet verhuurd mochten worden, want ze waren in te slechte staat", zo zegt de rechtbank. 

Ook zijn ze schuldig aan huisjesmelkerij in 6 woningen. Volgens de rechtbank heeft de familie misbruik gemaakt van mensen in kwetsbare posities en hebben ze een abnormaal profijt nagestreefd. 

Tot slot worden ze niet veroordeeld voor de tenlastelegging van bendevorming. In het proces werd er geopperd dat de familie mogelijk een structuur zou hebben opgezet om hun praktijken te kunnen uitoefenen, maar dat ziet de rechtbank anders. Het is een louter gevolg van familiale banden en dat is legaal, oordeelt de rechtbank. 

Die optelsom is goed voor een veroordeling van 40 maanden effectieve celstraf en een boete van 1,92 miljoen euro voor zowel vader Arnold als zoon Manu Appeltans. 6 panden werden verbeurdverklaard, net als de inkomsten die ze verwierven door de huisjesmelkerij en het krotverhuur. 

De familieleden moeten de slachtoffers, hoofdzakelijk huurders, vergoeden. Voor vader en moeder Appeltans gaat dat om een bedrag van bijna 700.000 euro. Ook de zoon moet hetzelfde bedrag vergoeden aan de slachtoffers. Vanuit de nv Arlimo, de vennootschap van de familie, komt er meer dan 200.000 euro naar de slachtoffers. 

De echtgenote van Arnold kreeg 1 jaar cel met uitstel en wordt net als haar man voor 5 jaar uit haar rechten ontzet. Haar boete is bijna 800.000 euro. De nv Arlimo moet een boete van 1.560.000 betalen. De vijfde beklaagde, de klusjesman van de verhuurders, werd vrijgesproken.

Zoals uit het proces blijkt, werden niet alleen studenten slachtoffer van de familie Appeltans, ook mensen in kwetsbare situaties als vluchtelingen en asielzoekers werden slachtoffer. Zo getuigde Khaled Derki, een Syrische vluchteling, over zijn 7 maanden in een studio van Appeltans.

Onwetend huurde hij een studio, maar al snel doken er problemen op. "Het was koud, vochtig, en er waren muizen. Soms kwamen ze ook zonder het te vragen mijn kamer binnen om de huur op te eisen. Een keer maakte hij me zelfs wakker. Omdat ik nieuw was, kende ik de wet niet, dus ik wist ook niet of ik er iets aan kon doen."

In het vonnis staat te lezen dat (kandidaat-)vluchtelingen geen andere keuze hadden dan de erbarmelijke staat waarin de panden zich bevonden, te aanvaarden. 

De rechtbank tilde zwaar aan de feiten die blijk geven van een gebrek aan normbesef en respect voor het welzijn van anderen. Het recht op menswaardig wonen werd met het oog op persoonlijke verrijking en geldgewin, geschonden.

"Er werd ook rekening gehouden met het recht op menswaardig wonen, wat een fundamenteel recht is", zegt persrechter Sanne Laukens. "Dat is hier geschonden om daar zelf geld uit te verdienen. Uit de feiten blijkt ook dat de verhuurders in grote weelde leefden, wat in schril contrast stond tot de mensen waaraan ze verhuurden. Daarom heeft de rechtbank dan ook strenge straffen opgelegd." 

De advocaat van vader Arnold zei kort dat ze het vonnis zouden bekijken. "Als we het er niet mee eens zijn, kunnen we altijd beroep aantekenen. Dat gaan we nu bespreken", vulde ook de advocaat van zoon Manu aan. Hij moet op 11 februari 2025 opnieuw voorkomen voor huisjesmelkerij. Dit keer niet in Leuven maar in Tongeren.

De stad Leuven, die zich burgerlijke partij stelde in het proces, kan zich vinden in de uitspraak van de rechter. "We zijn tevreden met het vonnis, waarmee de rechtbank een duidelijk signaal geeft. We zetten onze doorgedreven aanpak op vlak van woningkwaliteit, controle en handhaving verder, samen met de Vlaamse Wooninspectie waar we nauw mee samenwerken", klinkt het bij de stad Leuven.

Burgemeester Mohamed Ridouani (Vooruit) merkt op dat een zaak nu niet meer die proporties zou kunnen aannemen als bij de familie Appeltans. "De opstart van de procedure heeft toen een sterk signaal gegeven aan de woonmarkt: je moet respect opbrengen voor je huurders. We merken dat verhuurders de woonkwaliteit nu beter gaat respecteren en voorzichtiger zijn."

De Huurdersbond, die de belangen van de huurders behartigt, had zich ook burgerlijke partij gesteld in de zaak. Jan Doucet van de Vlaams-Brabantse Huurdersbond, is blij met het signaal dat de uitspraak geeft. "Er is hier duidelijk door de rechter onderstreept dat er wel wat verplichtingen komen kijken bij een woning verhuren. Woningkwaliteit is een belangrijk thema, dat is nu duidelijk." 

"Het zet een precedent waarnaar we kunnen verwijzen bij zaken waar we een vermoeden hebben van huisjesmelkerij of een gebrek aan woningkwaliteit. We kunnen dit gebruiken om onze standpunten kracht bij te zetten", sluit Doucet af.