Oekraïne heeft dringend nieuwe rekruten nodig, dus laat het gevangenen vechten voor vrijheid

In mei heeft het Oekraïense parlement een nieuwe wet goedgekeurd, waardoor bepaalde veroordeelde criminelen zich kunnen aanmelden om toe te treden tot het leger. Als ze dat doen, moeten ze tot het einde van de oorlog in frontliniebrigades dienen. Als de oorlog voorbij is, krijgen ze hun vrijheid, al wordt het strafblad niet gewist.

De gevangenen zijn vooral dieven, drugsdealers en fraudeurs, maar ook moordenaars die 1 moord op hun geweten hebben. Toch gelden er ook beperkingen op wie in aanmerking komt voor het programma. Wie meer dan één persoon heeft vermoord, een "uitzonderlijk gruwelijke" moord heeft begaan, seksueel geweld heeft gepleegd of de nationale veiligheidswetten heeft overtreden, mag zich niet inschrijven.

Volgens de overheid hebben bijna 4.700 gedetineerden interesse getoond in het programma en zijn er ondertussen al 2.750 vrijgelaten om aan trainingen te beginnen. "Onze gevangenen zijn gemotiveerder dan onze gewone soldaten", zei de Oekraïense minister van Justitie Denys Maliuska tijdens een interview. "Hun vrijlating is slechts een deel van het motief. Ze willen hun land beschermen en ze willen de bladzijde omslaan."

Gevangenen als soldaten gebruiken: het is een tactiek die Rusland al bijna 2 jaar toepast. Toen de beruchte huurlingenleider Jevgeni Prigozjin met zijn Wagner-groep nog een belangrijke rol speelde aan het Oekraïense front, werden delinquenten massaal gerekruteerd in de Russische gevangenissen.

Voor Prigozjin maakte het niet uit waar de gevangene voor was veroordeeld: na 6 maanden aan het front kreeg de rekruut gratie en mocht hij als vrij man terugkeren naar huis. Voor Prigozjin stierf door een vliegtuigcrash zou hij zo'n 35.000 tot 50.000 gedetineerden hebben geronseld. 

Rusland heeft de praktijk na de dood van Prigozjin overgenomen, maar de voorwaarden zijn intussen verstrengd. Soldaten zonder strafblad waren naar verluidt misnoegd dat veroordeelde criminelen al na 6 maanden naar huis mochten, terwijl zij vaak langer moesten dienen. Verschillende teruggekeerde gevangenen pleegden bovendien opnieuw misdrijven in eigen land.

De gevangenen die nu voor het Russische leger willen vechten, moeten tot het einde van de oorlog vechten. Het strafblad wordt nog steeds volledig gewist.

De rekrutering van gevangenen is een van de nieuwste pogingen om de Oekraïense troepenmacht aan te vullen. Momenteel zouden te weinig rekruten zich vrijwillig aanmelden om de oorlog tegen Rusland te kunnen volhouden. Zo zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski in december nog dat het leger 500.000 soldaten zou moeten mobiliseren.

Er zijn al verschillende maatregelen genomen om meer mannen in te lijven. Eerder dit jaar verlaagde Oekraïne de minimumleeftijd om te worden opgeroepen van 27 naar 25 jaar. In mei keurde Oekraïne nog nieuwe wetgeving goed, waardoor alle mannen tussen de 18 en 60 jaar 60 dagen de tijd kregen om hun meest recente identiteitsgegevens te registeren in een rekruteringscentrum. Oekraïense mannen in het buitenland die geschikt zijn voor de militaire dienst, kunnen ook niet meer bij hun consulaat aankloppen voor hulp als ze zich niet opgeven voor het leger.

Ondertussen zoeken speciale mobilisatie-eenheden in Oekraïne volop naar mannen die zich nog moeten registeren, maar de legerdienst proberen te ontlopen. Ze gaan rond in winkelstraten, treinstations en zelfs op huwelijksfeesten. Verschillende bronnen geven aan dat die ploegen soms hard optreden, met mannen die van bussen worden gesleept en rechtstreeks naar rekruteringscentra worden gebracht.