Minderjarigen uit Marokko, Tunesië, Algerije en Afghanistan worden gerekruteerd om mee te draaien in Belgische criminele netwerken. Dat blijkt uit een onderzoek van de federale gerechtelijke politie, waarover The Guardian en De Standaard berichten. "De Afghaanse jongens zijn soms jonger dan 13 jaar", zegt An Berger van de federale politie. "Eens hier, worden ze uitgebuit."
Dit zijn de 'harraga’s': minderjarigen uit Marokko en Afghanistan worden gerekruteerd voor drugshandel en diefstal in België
"If you want to fulfill your dreams 😲😲 you should leave the cursed Africa." Als je wil dat je dromen uitkomen, moet je het verdoemde Afrika verlaten. Dat staat bij een filmpje op het profiel 'Harraga Euroupa' op Instagram. In de filmpjes wordt Europa voorgesteld als een droom. De toeristische trekpleisters passeren de revue: van de Eiffeltoren en het Colosseum, tot de Big Ben.
'Harraga' betekent 'zij die branden' in het Arabisch. Het is de naam die sommige minderjarige migranten zichzelf geven. "Die jongens komen hierheen en verbranden hun documenten", legt An Berger van de federale politie uit. "Ze komen via mensensmokkelaars naar hier. Dan verdwijnen ze onder de radar en worden opgevangen door criminele organisaties, die hen tegelijk uitbuiten", zegt Berger.
Drugs en diefstal
"De jongeren worden naar hier gelokt uit Marokko, Tunesië en Algerije, maar ook uit Afghanistan, onder meer via sociale media. Vaak gebeurt dat door hun eigen bevolkingsgroep: Afghanen lokken Afghanen, Marokkanen lokken Marokkanen", aldus Berger.
"Er wordt hen een beter leven voorgespiegeld. Maar eens hier, komen ze in de criminaliteit terecht. Het gaat dan vooral om drugs verkopen, maar ook om diefstallen", zegt de woordvoerder van de federale politie. "Die minderjarigen moeten het vuile werk opknappen."
"Tegelijk worden ze stilgehouden met drugs en medicatie die hen kalm houdt en willoos maakt: Rivotril, Lyrica, heroïne ook", vertelt Berger. "Dat neemt ook remmingen weg om criminele feiten te plegen."
Bij Afghaanse jongeren zien we dat ze onderweg naar hier verkracht worden
An Berger, woordvoerder federale politie
Bij sommige minderjarige migranten gaat hun tocht naar Europa gepaard met seksueel geweld, stelde de federale politie vast. "Bij Afghaanse jongeren zien we dat ze onderweg naar hier verkracht worden. Dat wordt ook gefilmd."
"De smokkelaars dreigen er dan mee om die filmpjes over te maken aan hun familie in hun thuisland, als ze niet doen wat er van hen gevraagd wordt", zegt Berger.
Mensenhandel van Noord-Afrikaanse en Afghaanse jongeren in ons land: "Worden door criminele organisaties uitgebuit"
Ook de kinderrechtencommissaris, Caroline Vrijens, kreeg recent bevestiging van zulke seksuele uitbuiting. "Het is heel moeilijk om vat te krijgen op deze doelgroep. Ze proberen zo weinig mogelijk in contact te komen met anderen", vertelt Vrijens. "Zo kregen we vorig jaar een melding van 2 kinderen met Maghrebijnse roots die onder invloed in het ziekenhuis terechtkwamen met zware verwondingen, maar die op eigen houtje terug vertrokken."
Pogingen tot hulp
Fedasil heeft een traject voor niet-begeleide minderjarigen, ook wel mena’s genoemd ('mineur étranger non-accompagné'). Het traject van Fedasil loopt in verschillende fasen. Na 2 tot 4 weken in een zogenoemd 'observatie- en oriëntatiecentrum' worden ze doorverwezen naar een leefgroep, die hen ook kan begeleiden richting school. Voor ze 18 jaar zijn, kunnen minderjarige migranten niet worden uitgewezen.
Maar de hulpverlening die er nu voor de jongeren bestaat, volstaat niet, zegt ook directeur van organisatie Minor Ndako, die niet-begeleide minderjarigen opvangt. "We hebben verschillende leefgroepen voor minderjarige niet-begeleide vluchtelingen", zegt directeur David Lowyck. "Die jongeren worden door de politiediensten in onze opvangcentra binnengebracht."
"Ze zijn vaak zeer gehavend, zeer gekwetst", aldus de directeur. "Pas na het opbouwen van een vertrouwensband en soms therapie, kunnen jongeren vertellen wat er gebeurd is of nog steeds gebeurt. Het duurt vaak zeer lang." En soms lukt het helemaal niet, geeft hij ook toe. "Wij hebben open centra, en die jongeren verdwijnen soms weer snel."
Slachtoffer wordt dader
Ondanks de criminele feiten die ze soms plegen, is het belangrijk om de jongeren als 'slachtoffer' te blijven zien, aldus An Berger van de federale politie. Sommige van hen stromen later wel door in het criminele milieu en worden zelf ook dader, legt Berger uit. "Ze komen hier aan en kennen enkel die criminele organisaties. Later worden ze zo eventueel ook dader."
Die daders aanpakken en vervolgen, dat is de grote uitdaging. Al stijgen de kwetsbare jongeren soms boven zichzelf uit. "Jongeren hebben onlangs getuigenissen afgelegd waardoor het parket van Antwerpen nu een aantal kopstukken voor de correctionele rechtbank heeft kunnen dagen", zegt Lowyck. "Alle erkenning voor die jongeren, we mogen niet onderschatten hoeveel dat van hen vraagt."



