De Griekse kustwacht blijft zich schuldig maken aan illegale pushbacks, het terugduwen van migranten en vluchtelingen op zee. Dat meldt de BBC op basis van een eigen onderzoek. Sommige mensen zouden zelfs met opzet rechtstreeks in zee gegooid zijn.
Migranten getuigen: "Griekse kustwacht gooit mensen met opzet in zee"
Freek Willems
Gepubliceerd:
De BBC analyseerde 15 incidenten met vluchtelingen en migranten in Griekse wateren, uit de periode 2020-2023. Die 15 incidenten resulteerden in 43 doden.
De Britse omroep probeerde informatie over die incidenten in lokale media, van ngo's en van de Turkse kustwacht te verifiëren. Geen gemakkelijke klus, maar in 4 van de 15 gevallen kon de BBC naar eigen zeggen de verhalen bevestigen door met getuigen te spreken.
De BBC concludeert daaruit dat er een duidelijk patroon is, waarbij migranten in meerdere incidenten door de Griekse autoriteiten in zee werden gegooid.
Lekkende vlotten
Soms werden ze op opblaasbare vlotten zonder motor gezet, die daarna leegliepen of lek bleken te zijn. In sommige gevallen bleek de klep van de vlotten niet gesloten te zijn. Zo zonken in september 2022 meerdere vlotten tijdens een incident met een boot met 85 mensen. De kustwacht zag het gebeuren, maar zou niet ingegrepen hebben.
"Tegen de ochtend waren al 7 of 8 kinderen verdronken", vertelde een Syrische man aan de BBC. Zijn eigen kinderen stierven vlak voor de Turkse kustwacht arriveerde.
Soms werden de mensen gewoon rechtstreeks in zee gegooid. Zo getuigde een man uit Kameroen dat hij asiel wou aanvragen op Grieks grondgebied, maar samen met een andere Kameroener en iemand uit Ivoorkust naar een boot van de kustwacht werd overgebracht. De 3 mannen werden zonder reddingsvest in het water gegooid.
Hijzelf slaagde erin om naar de kust te zwemmen. De lichamen van de 2 anderen zouden zijn aangespoeld aan de Turkse kust. De advocaten van de man vinden dat de Griekse autoriteiten een onderzoek wegens moord moeten opstarten.
Een Somaliër vertelde een soortgelijk verhaal. Hij werd op het eiland Chios opgepakt door het Griekse leger en overgedragen aan de kustwacht. Met zijn handen vastgebonden op zijn rug gooiden ze hem in zee. De man overleefde naar eigen zeggen door op zijn rug te drijven, tot hij een van zijn handen kon losmaken.
Uiteindelijk kon ook hij de Turkse kust bereiken. Maar hij zag 3 andere mensen sterven.
Griekse kustwacht ontkent... voor de camera
De Griekse kustwacht wordt al langer dan vandaag beschuldigd van illegale pushbacks. Nochtans bepaalt de Griekse wet dat alle migranten die asiel zoeken hun aanvraag op verschillende eilanden bij speciale registratiecentra kunnen laten registreren.
Maar meerdere getuigen zeggen dat ze al werden opgepakt voordat ze deze centra konden bereiken. Vaak door undercoveragenten, die geen uniform droegen en gemaskerd waren. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn op die manier duizenden mensen illegaal teruggedreven.
De Griekse kustwacht ontkent alle beschuldigingen. We werken "met de grootst mogelijke professionaliteit, een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en respect voor het menselijk leven en de fundamentele rechten", klinkt het.
De kustwacht benadrukt ook dat ze tussen 2015 en 2024 meer dan 250.000 vluchtelingen en migranten heeft gered bij meer dan 6.000 incidenten op zee.
Maar off the record - terwijl een microfoon nog aanstond - lijkt een voormalige chef van de kustwacht zich in de reportage van de BBC toch te verspreken. "Ik weet niet waarom ze het deden bij klaarlichte dag, het is duidelijk illegaal en een internationaal misdrijf", luidt het.
Volgens het Griekse ministerie van Maritieme Zaken worden de beelden van de BBC onderzocht door de Nationale Transparantie Autoriteit, een onafhankelijk orgaan.
De ramp met de Adriana
Het dodelijkste incident in de voorbije 10 jaar in Griekse wateren vond een jaar geleden plaats. In juni 2023 zonk de Adriana met honderden vluchtelingen en migranten aan boord, hoewel de Griekse kustwacht nabij was. Zo'n 600 mensen zouden verdronken zijn.
De kustwacht wordt ervan beschuldigd dat de boot mede door haar optreden gezonken is. Maar de Griekse autoriteiten blijven volhouden dat de boot niet in de problemen zat en veilig op weg was naar Italië en dat de kustwacht daarom geen reddingspoging ondernam.
