Een meningsverschil over hoe de oorlog in de Gazastrook gevoerd moet worden tussen de Israëlische regering en het leger, is de reden dat premier Benjamin Netanyahu het oorlogskabinet heeft ontbonden. Dat zegt conflictjournalist Rudi Vranckx. "De manier waarop de politiek de oorlog wil aanpakken, verschilt met de strategie van het leger", vertelt hij. "Netanyahu zit in een onhoudbare spagaat."
Israëlische premier Netanyahu komt steeds meer onder druk te staan: "Hij zit in onhoudbare spagaat"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zit in een lastig parket. Hij ligt al een tijdje onder vuur - vooral de families en kennissen van Israëlische gijzelaars kunnen zich niet vinden in de manier waarop hij de oorlog aanpakt - maar hoe langer hoe meer krijgt hij het ook aan de stok met het leger.
"Een meningsverschil over hoe de oorlog moet worden aangepakt, heeft uiteindelijk geleid tot de val van het oorlogskabinet", duidt conflictjournalist Rudi Vranckx.
Een onhoudbare spagaat
Het oorlogskabinet werd opgericht na de grootschalige aanval van Hamas op 7 oktober 2023. Het is een samenstelling van Israëlische oppositie- en coalitieleden, en moet de oorlogsactiviteiten tegen Hamas en Hezbollah coördineren. "Het bestond zowel uit mensen die weten hoe je oorlog voert als uit politici", zegt Vranckx. Vooral de kabinetsleden die de militaire logica moesten verdedigen, houden het nu voor bekeken.
Zo stapte oud-minister van Defensie Benny Gantz vorige week uit het oorlogskabinet. "We verlaten de eenheidsregering met een zwaar gemoed", zei hij toen. "Maar we nemen de beslissing met heel ons hart." Gantz dreigde er een paar weken geleden al mee om uit het oorlogskabinet te stappen als Netanyahu niet met een concreet plan zou komen voor een heropbouw van Gaza na de oorlog.
Vanuit zijn regering krijgt Netanyahu echter volledig andere signalen. Daar ligt er geen plan voor wederopbouw op tafel. "2 uiterst rechtse ministers in zijn regering willen de oorlog gewoon verderzetten. Van een uitweg met een staakt-het-vuren en een heropbouw van Gaza, is bij hen geen sprake. Zij hebben het over een herkolonisatie van de Gazastrook."
2 uiteenlopende visies, dus. Netanyahu zit in een onmogelijke spagaat waar geen uitweg voor was.
Groeiende oppositie
Die uiteenlopende meningen over het einde van de oorlog doen de druk op Netanyahu toenemen. Een nieuw oorlogskabinet, waar ook de stem van het leger vertegenwoordigd is, komt er alvast niet, heeft Netanyahu gezegd. De hele situatie veroorzaakt onenigheid aan de top van Israël, en dat zou Netanyahu zijn kop kunnen kosten.
"Volgens Israëlische oppositieleden wil Netanyahu zo lang mogelijk aan de macht blijven, omdat hij veel processen aan zijn been heeft en in de gevangenis kan belanden", vertelt Vranckx. Komen er vervroegde verkiezingen, dan is Netanyahu erg kwetsbaar voor die processen.
"De voorbije weken komen steeds meer mensen op straat die vervroegde verkiezingen eisen, en ook vanuit de Israëlische oppositie klinkt die roep steeds luider." Ook vandaag waren er opnieuw protesten in Jeruzalem, en kwamen duizenden Israëli's op straat tegen de regering van Netanyahu. "Hij begint ook de hete adem van de internationale veroordelingen en beschuldigingen van oorlogsmisdaden te voelen."
Enerzijds moet hij het leger tevreden houden. Zij willen op dit moment een 'tactische pauze' om humanitaire hulp in Gaza beter te kunnen organiseren. Voor de extreemrechtse regering is dat voorstel onaanvaardbaar en hen een stok tussen de wielen steken, wil Netanyahu ook niet, want dan komen er vervroegde verkiezingen. De spagaat waar Netanyahu zich in bevindt, lijkt dus alleen maar groter te worden. De vraag is of hij onder de druk zal buigen.
Situatie is somber
En dan is er nog het Amerikaanse vredesvoorstel, al lijkt dat voorlopig helemaal naar de achtergrond te zijn verdwenen. Eind mei kondigde de Amerikaanse president Joe Biden een ambitieus plan aan. Het was een soort handleiding tot een staakt-het-vuren tussen Israël en de terroristische groepering Hamas. De eerste reacties waren hoopvol, en zowel vanuit Israëlische als vanuit Palestijnse hoek klonken hoopvolle signalen. Ruim 2 weken later blijft daar niet veel meer van over.
"De situatie ziet er erg somber uit", vertelt NOS-correspondent Nasrah Habiballah in Terzake. "Ze lijken nog steeds vast te lopen op hetzelfde punt. Hamas wil dat het Israëlische leger zich volledig terugtrekt en een einde maakt aan de oorlog. Israël wil dat pas doen als alle gijzelaars veilig zijn teruggebracht en Hamas volledig is ontmanteld. Er wordt nog druk onderhandeld en druk gezet, maar het ziet er niet goed uit."
