De Israëlische bevrijdingsoperatie in de Gazastrook, waarbij 4 gijzelaars werden gered, zou een oorlogsmisdaad kunnen zijn. Dat zeggen de Verenigde Naties. Bij de operatie van afgelopen weekend zijn zeker honderden burgerdoden en gewonden gevallen. Ook terreurgroep Hamas zou zich schuldig gemaakt hebben aan oorlogsmisdaden, meldt de VN.
"Honderden Palestijnse burgerdoden bij Israëlische bevrijding van gijzelaars is mogelijk oorlogsmisdaad", zegt VN
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Afgelopen weekend heeft het Israëlische leger (IDF) een grootschalige operatie op poten gezet om 4 gijzelaars te bevrijden uit de Gazastrook. Ze werden op 7 oktober meegenomen na de aanval van terreurgroep Hamas op een muziekfestival bij het Israëlische dorp Re'im, niet ver van de grens met Gaza. Na 8 maanden gevangenschap kunnen ze nu dus terugkeren naar Israël.
Oorlogsmisdaad
Het Israëlische leger noemde de bevrijdingsoperatie "een complexe operatie" in het vluchtelingenkamp Nuseirat in Centraal-Gaza. Troepen namen 2 plekken onder vuur en bestormden het kamp. Bij de bestorming kwam een Israëlische militair om het leven.
Aan Palestijnse kant lag de dodentol veel hoger. Volgens het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid kwamen ruim 200 Palestijnen, het merendeel burgers, om het leven. Er vielen ook erg veel gewonden.
In Israël wordt de bevrijdingsoperatie gezien als een succes, maar de Verenigde Naties delen die mening niet. Ze zeggen dat de operatie als een oorlogsmisdaad kan worden beschouwd.
"Volgens de berichten werden honderden Palestijnen, velen onder hen burgers, gedood of verwond", meldt VN-woordvoerder Jeremy Laurence.
Wat is een oorlogsmisdaad?
Een oorlogsmisdaad is een ernstige overtreding van de wetten en gebruiken die van toepassing zijn tijdens gewapende conflicten, zoals werd vastgelegd in internationale verdragen en gewoonterecht. Deze wetten zijn bedoeld om de gevolgen van oorlog te beperken door bescherming te bieden aan degenen die niet deelnemen aan de gevechten, zoals burgers en krijgsgevangenen, en door het beperken van de middelen en methoden van oorlogsvoering.
Dit omvat onder andere het opzettelijk doden van burgers, marteling, gijzeling, en het aanvallen van burgerdoelen. Oorlogsmisdaden worden vaak berecht door internationale tribunalen, zoals het Internationaal Strafhof (ICC), en nationale rechtbanken die jurisdictie hebben over dergelijke misdaden.
Al zou ook Hamas zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden bij de gevangenname van die gijzelaars, zegt hij. "Door gijzelaars gevangen te nemen in zo'n dichtbevolkt gebied brengen gewapende groepen de levens van Palestijnse burgers in gevaar, net zozeer als de levens van de gijzelaars. Alle acties, van beide partijen, kunnen beschouwd worden als oorlogsmisdaden."
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu geeft voorlopig geen gehoor aan de oproep van de VN om het geweld in de regio te verminderen. In een verklaring zei hij dat Israël niet zal buigen voor terrorisme en met creativiteit en grenzeloze onverschrokkenheid zal blijven proberen om alle gijzelaars te bevrijden.
Netanyahu wil blijven vechten totdat Hamas volledig ontbonden is. Minister van Defensie Gallant noemde de operatie "gedurfd, briljant gepland en buitengewoon goed uitgevoerd".
Voorstel ligt op tafel
Ondertussen ligt het Amerikaanse voorstel tot een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas nog steeds op tafel. Zowel Israël en Hamas hebben laten weten dat ze positief staan ten opzichte van het voorstel, maar ze hebben wel hun voorwaarden gesteld.
Zo wil Israël het voorstel niet goedkeuren voordat Hamas volledig ontbonden is, en wil Hamas op zijn beurt enkel verdergaan met het plan als Israël zijn troepen volledig terugtrekt uit de Gazastrook.
Ook de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft een Amerikaanse resolutie over een wapenstilstand in de Gazastrook aangenomen. 14 landen stemden voor, Rusland onthield zich. De tekst roept Israël en Hamas op het plan "onmiddellijk en zonder voorwaarden" uit te voeren.
Wat houdt het vredesplan in?
Bedoeling van het plan is om van een tijdelijk staakt-het-vuren te evolueren naar een duurzame vrede.
In een eerste fase zou er een staakt-het-vuren komen van 6 weken. Israëlische troepen zouden zich terugtrekken uit de bewoonde gebieden in de Gazastrook. De Palestijnse bevolking mag van Israël terugkeren naar hun huizen, ook in het noorden van Gaza. Israël wil ook dat Hamas tijdens deze fase een aantal nog levende gijzelaars vrijlaat, in ruil zullen ook Palestijnse gevangenen vrijgelaten worden.
De humanitaire hulp zou toenemen met 600 vrachtwagens per dag die Gaza binnenkomen. Volgens Biden zouden er ook honderdduizenden tijdelijke woningen komen die door de internationale gemeenschap worden gestuurd.
Tijdens die fase zouden Israël en Hamas onderhandelen over de overgang naar fase 2, een permanent einde aan de vijandigheden. Als de onderhandelingen langer duren dan 6 weken, dan kan de termijn van het staakt-het-vuren verder verlengd worden. Tijdens fase 2 moet Hamas ook alle overgebleven gijzelaars vrijlaten, eist Israël. Als Hamas zich aan de voorwaarden houdt, dan zal het Israëlische leger zich uit de volledige Gazastrook terugtrekken en komt er een permanent staakt-het-vuren.
Fase 3, het laatste onderdeel van het Israëlische voorstel, zou dan bestaan uit een groot reconstructieplan voor de heropbouw van Gaza. Er komt internationale hulp om scholen, huizen en ziekenhuizen herop te bouwen.
