Ons land heeft dit jaar al bijna 1 miljard euro steun aan Oekraïne beloofd en wil nog 2 tot 4 F-16's leveren. Dat zei premier Alexander De Croo op een persconferentie met de Oekraïense president Volodimir Zelenski. België is een stop in een Europese ronde van de president: intussen is hij in Portugal aangekomen. Waarom lijkt de Oekraïense vraag voor steun nooit te stoppen? "Hij heeft wapens en trainingen uit het buitenland nodig, anders kan Oekraïne niet winnen", zegt VRT NWS-journalist en Oost-Europakenner Marijn Trio.
Oekraïense president Zelenski blijft Europa rondreizen op zoek naar militaire en morele steun: "Alleen kan hij oorlog niet winnen"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Enkele reacties van lezers op artikels van VRT NWS:
"Waar blijven wij dat geld halen om aan Oekraïne te geven?"
"Waarom blijft Zelenski over de hele wereld bedelen voor geld?"
"Kan Zelenski zijn eigen materiaal en geld niet gebruiken? Ons geld kan beter worden besteed."
"Waarom gaat al ons geld en materiaal naar Oekraïne?"
Sinds de oorlog tussen Oekraïne en Rusland is gestart, bracht de Oekraïense president Volodimir Zelenski al vier keer een bezoek aan Brussel. Ook deze keer was zijn agenda volgepland. Eerst had hij een ontmoeting met premier Alexander De Croo en minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib.
De president bracht ook een bezoek aan de militaire luchthaven van Melsbroek, waar ook minister van Defensie Ludivine Dedonder bij aanwezig was. Op Melsbroek staan onder meer de Belgische F-16's, waarvan ons land eerder al enkele aan Oekraïne beloofde. Die belofte is nu concreter gemaakt.
In het bilaterale akkoord dat De Croo en Zelenski hebben ondertekend, staat dat België 30 F-16's zal leveren tegen 2028. Idealiter zou Oekraïne voor het einde van het jaar al 2 tot 4 Belgische gevechtsvliegtuigen rijker zijn, al hangt dat af van de levering van de nieuwe F-35's en de beschikbaarheid van reserve-onderdelen.
De Croo laat ook weten dat ons land dit jaar al bijna 1 miljard euro steun aan Oekraïne heeft geleverd. De focus ligt daarbij op luchtafweer, artillerie, gepantserde voertuigen en de bovenvermelde F-16's.
Wereldwijde "bedeltocht"?
In België is Zelenski dus van militaire en economische steun verzekerd, maar wij zijn niet het enige land dat de Oekraïense president bezoekt. Gisteren was Zelenski al te gast in Spanje, waar hij ook een miljard euro aan steun en een bilateraal akkoord binnenhaalde. Na zijn vertrek uit België vloog hij meteen door naar Portugal, waar hij ondertussen onthaald is door de eerste minister Luis Montenegro en de president Marcelo Rebelo de Sousa.
Dat Zelenski op korte tijd zoveel landen tegelijk bezoekt om steun te vragen, levert hem de kritiek op dat hij op 'bedeltocht' is. Ook op sociale media luidt de vraag van de lezer: "Waarom blijft Zelenski overal bedelen voor geld?"
"Eigenlijk is dat al 2,5 jaar aan de gang." Dat zegt journalist Marijn Trio, die voor VRT NWS de oorlog volgt, in de VRT-podcast Het kwartier. "Zelenski moet in andere landen steun gaan zoeken. Eigenlijk kan hij de oorlog niet alleen winnen: hij heeft wapens nodig uit het buitenland en hij heeft training nodig voor zijn soldaten. In die zin is het noodzakelijk dat hij hulp blijft vragen aan zijn bondgenoten."
"Zelenski probeert dat natuurlijk te kaderen als een oorlog die Oekraïne voor ons voert. De Oekraïense top benadrukt steevast de boodschap 'geef ons de wapens, dan leveren wij de mensen en voeren wij de oorlog'. Dat is natuurlijk in zekere zin zo: er is al meermaals gewaarschuwd dat Rusland - als het in Oekraïne zou winnen - ook andere landen zou kunnen aanvallen. Dat is de optiek van waaruit Zelenski alles bekijkt en die hij ook duidelijk wil maken aan de Westerse leiders."
Geen Belgisch belastingsgeld
Wie niet akkoord is met het geld dat België aan Oekraïne geeft, hoeft zich geen zorgen te maken: dit jaar is er nog geen Belgisch belastinggeld naar Oekraïne gevloeid. "Al het geld voor Oekraïne van dit jaar komt van belastingen op de winsten van de bevroren Russische tegoeden in ons land", duidt Marijn Trio.
"Volgens mij staan er ook geen opvallend vernieuwende zaken in het bilaterale akkoord dat vandaag is ondertekend. Het blijft vooral bij intenties: 'we maken ons sterk dat', 'we zullen ervoor zorgen dat', et cetera. Er zijn echte veiligheidsgaranties zoals het NAVO-lidmaatschap wel zou geven, maar dat is nog veraf. Dit is dus het beste dat Zelenski op dit moment kan krijgen."
Vredestop in Zwitserland
"Ondanks de steun die hij krijgt, blijft de situatie aan het Oekraïense front bijzonder moeilijk. Daardoor komt er steeds meer druk op Oekraïne om in te zetten op vrede, al blijft de vraag: wat voor vrede?"
Tijdens zijn bezoek verwees Zelenski naar de vredestop die hij in Zwitserland wil organiseren. "Oekraïne probeert zoveel mogelijk landen te overtuigen om daaraan deel te nemen, omdat zo'n top een ruggensteun is voor vrede op Oekraïense voorwaarden. Rusland zegt op zijn beurt open te staan voor vrede op Russische voorwaarden, wat betekent dat Oekraïne grote stukken land aan Rusland zou moeten afstaan."
Tijdens de persconferentie met premier De Croo zei Zelenski dat "alle landen die zwijgen de oorlog gewoon steunen". "Dat is een duidelijke oproep aan alle landen om te komen", concludeert Trio. "Ook aan de Amerikaanse president Joe Biden, want die top staat of valt natuurlijk met de Amerikaanse aanwezigheid. Eigenlijk zei Zelenski: als Biden niet komt, is dat een staande ovatie voor Poetin. Voorlopig heeft Biden echter nog niet toegezegd."
