Waarom je in de meeste gemeenten in Oost- en West-Vlaanderen nog met potlood en papier stemt

In 45 van de 60 Oost-Vlaamse gemeenten moeten inwoners met potlood stemmen. In West-Vlaanderen is dat cijfer nog hoger: daar stemmen 55 van de 64 gemeenten met potlood en papier. "Toen gemeenten een subsidie konden krijgen om over te schakelen op een elektronische stemmethode, keken veel gemeenten uit die provincies de kat uit de boom", verklaart politicoloog Herwig Reynaert (UGent).

Oost- en West-Vlaamse gemeenten lijken dus het slachtoffer te zijn van hun eigen afwachtende houding. "Gemeenten staan nu zélf in voor de kosten van de digitalisering en dat geld willen ze niet betalen. Ze hadden waarschijnlijk gedacht dat die subsidie niet zou verdwijnen."

Het verschil met de andere Vlaamse provincies is groot. In de provincie Antwerpen gebruikt nagenoeg elke gemeente een stemcomputer. Enkel in Lier, Berlaar, Nijlen en Heist-op-den-Berg stemmen ze nog met potlood en papier. In Limburg gebruiken 29 van de 42 gemeenten een stemcomputer, in Vlaams-Brabant 42 van de 65 gemeenten. Opvallend: in Brussel stemt iédereen digitaal, in Wallonië bijna niemand. 

Politicoloog Herwig Reynaert (UGent) geeft uitleg:

De vraag is of mensen wakker liggen van de manier waarop ze hun stem uitbrengen. "Het ene is niet per se beter dan het andere. Het voordeel van stemcomputers is natuurlijk wel dat je de resultaten sneller krijgt. De kans dat de verkiezingsresultaten fouten bevatten, is ook veel kleiner. Als je met potlood en papier werkt, is de kans iets groter dat er vergissingen worden gemaakt."

"Het elektronisch stemsysteem kent wel enkele kleine nadelen, maar die zijn eigenlijk verwaarloosbaar. Wie voor de eerste keer een stemcomputer gebruikt, heeft toch wat meer uitleg nodig dan wanneer je stemt met potlood en papier. Al denk ik wel dat als mensen dat één keer gedaan hebben, ze dat ook meteen gewoon zullen zijn."

En wat als Vlaanderen zou beslissen dat alle gemeenten bij de lokale en provinciale verkiezingen verplicht een stemcomputer moeten gebruiken? "Ik ga ervan uit dat Vlaanderen wel opnieuw met geld over de brug zal komen, vooraleer ze beslissen om dat overal te verplichten."

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) roept al langer op om af te stappen van het systeem met potlood en papier. De VVSG verwees daarvoor eerder al naar onder meer het Estse systeem. Kiezers mogen daar hun stem uitbrengen van op eender welke computer die verbonden is met het internet. Ze maken zichzelf herkenbaar via hun identiteitskaart met een microchip of via een mobiel-ID.