Op 10 jaar tijd is het aantal bultrugwalvissen in de noordelijke Stille Oceaan met een vijfde afgenomen. Dat blijkt uit een langdurige studie van de bultrugwalvispopulaties in de noordelijke Stille Oceaan, waaraan marien bioloog Joëlle De Weerdt van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) heeft meegewerkt. De mariene hittegolf van 2014 tot 2016, de sterkste ooit geregistreerd, heeft het herstel van de soort belemmerd.
De studie, onder leiding van Ted Cheeseman van de Southern Cross University in Australië, maakt gebruik van herkenningssoftware op basis van artificiële intelligentie (AI) om foto's van de staarten van de dieren te identificeren. "Een gezichtsherkenningssoftware voor walvissen", zegt De Weerdt. "Door data van bultrugpopulaties over de hele noordelijke Pacific te combineren, creëerden we de grootste identificatiedataset ooit samengesteld voor een walvissoort", zegt Cheeseman.
"Onze bevindingen schetsen een beeld van een krachtig herstel van de populatie na de beëindiging van de commerciële walvisvangst in 1976, van ongeveer 17.000 exemplaren in 2002 tot 33.500 in 2012."
"In recentere jaren doet zich echter een verontrustende trend voor, met een schijnbare daling van 20 procent (ongeveer 7.000 individuen) van 2012 tot 2021", zegt Cheeseman. "Dat suggereert dat de populatie abrupt het draagvermogen heeft bereikt als gevolg van verlies aan prooi."
Het onderzoek ziet de klimaatverandering als verklaring voor die daling. Door de mariene hittegolf van 2014 tot 2016 was er minder prooi op de plaatsen waar de bultrugwalvissen hun voedsel halen, wat het herstel van de soort belemmerd heeft. De effecten daarvan zijn blijvend. In 2021 was de soort nog niet hersteld van de impact van die hittegolf.
Volgens de onderzoekers kunnen bultrugwalvissen dienen als een indicator voor de gezondheid van de ecosystemen van de oceaan. "Dit onderzoek is een wake-upcall voor ons begrip van de interactie tussen mariene ecosystemen en klimaatverandering", zegt Cheeseman. "Het benadrukt de urgentie van doeltreffende conservatie-inspanningen om deze en andere iconische soorten te beschermen tegen de impact van een veranderend klimaat."
De studie is gepubliceerd in een tijdschrift van de Royal Society, de academie voor wetenschappen van het Verenigd Koninkrijk.
