Nog 13 dagen en dan zijn er verkiezingen, dus is het voor veel partijen en politici 'erop of eronder'. Over 13 dagen worden we allemaal wakker in een nieuwe politieke realiteit. De politieke partijen willen nog van die laatste dagen gebruik maken om te proberen de kiezer te overtuigen.
1. Aan de overkant van de taalgrens
De peiling van de collega's van Het Laatste Nieuws en Le Soir afgelopen vrijdag gaf vooral in Franstalig België boeiende inzichten. Daar hebben 2 partijen zich duidelijk anders gepositioneerd dan in 2019: De MR is een rechtse partij geworden, en Les Engagés, die in de periode van Joëlle Milquet 'scotché' of vastgekleefd zat aan de PS, is nu verrechtst tot aan het politieke centrum.
De MR is nu (wanneer je Brussel en Wallonië combineert) de grootste partij. En Les Engagés is de grootste stijger. Het opent perspectieven voor de Vlaamse partijen aan de rechterzijde.
Zowel de MR -die de N-VA al vaker het aanbod deed - als de Open VLD zien nu een opportuniteit om samen met de N-VA het 'motorblok' van een centrumrechtse regering te vormen. In 'Het duel' in het VTM Nieuws nam N-VA-voorzitter Bart De Wever alvast de uitgestoken hand van Open VLD-boegbeeld Alexander De Croo niet meteen aan.
En dan nog de kleine lettertjes van die peiling: in Franstalig België halen de 6 partijen die nu vertegenwoordigd zijn in de parlementen maar 91 procent. De 'andere' partijen halen dus 9 procent, met 3,2 procent voor de radicaal-rechtste partij en 2,2 procent voor de N-VA.
2. Eindelijk een verkiezingsthema?
Ik zei eerder dat er nog altijd geen dominant thema is opgedoken tijdens deze campagne. Intussen denk ik dat er wel één is: 'de partij Vlaams Belang'. Politicologen argumenteren dat de partij die haar thema tot het dominante thema kan maken tijdens een verkiezingscampagne, een grote kans maakt om bij de verkiezingen te winnen. Maar wat gebeurt er wanneer de partij zelf het dominante thema is geworden? Speelt dat ook in het voordeel van die partij? Ik denk van wel, eerlijk gezegd.
De campagne is begonnen met het projecteren van de slogan van Vooruit, 'Het is Vooruit of het is achteruit', op de gevel van partijhoofdkwartier van Vlaams Belang. En op de kandidatendag van haar partij gisteren noemde Vooruitvoorzitter Melissa Depraetere "extreemrechts de inzet van de verkiezingen".
Ze somde op wat Vlaams Belang volgens haar wil: "Het land splitsen, vrouwen aan de haard, geen kinderen meer voor homokoppels, jongeren leren vechten op school, iedereen pepperspray op zak en verplicht naar het leger." Depraetere sprak van "een typisch ranzig extreemrechts programma".
Groen heeft vooral schrik dat vrouwenrechten en de rechten voor de LBGTQ-gemeenschap teruggeschroefd zouden worden wanneer Vlaams Belang aan de macht zou komen. In de regenboogweek, en dat is ook de week van de Pride, verkleedde Groenvoorzitter Naji zich als personage uit de serie 'The handmaid's tale' om het beleid van Vlaams Belang te demoniseren. 'The handmaid's tale' is een dystopische roman waar vrouwen als broedkippen worden gezien.
In De Zevende Dag gisteren was er een debat over die genderdiscussie, en de vraag of men daarover mag spreken in het onderwijs. "Waar Vlaams Belang een probleem mee heeft, is dat er bij dat eigen persoonlijke gevoel rechten komen. Paspoorten, toiletten en ons taalgebruik die aangepast moeten worden", zei Vlaams Belangvoorzitter Van Grieken.
Van Grieken zelf reageert tevreden over het debat, op sociale media zegt hij dat dit een debat is waar de partij "zelf niet om heeft gevraagd": "Links denkt hiermee ons te ‘ontmaskeren’, maar het tegendeel is waar."
3. Samen een meerderheid?
En dan is er de eeuwige vraag of de N-VA nu met Vlaams Belang zal samenwerken. Een vraag die al een tijdje leefde in de Wetstraat, maar werd aangewakkerd door het succes van de Nederlandse zusterpartij PVV van Geert Wilders, die erin slaagde om een Hoofdlijnenakkkoord af te leveren voor een nieuwe Nederlandse regering, waar zijn partij dus deel van uitmaakt.
Dat succes heeft duidelijk gemaakt dat een stem voor een partij als de PVV of Vlaams Belang geen verloren stem meer hoeft te zijn. Maar in het VRT 1-programma 'Eerste Keus' dat gisterenavond werd uitgezonden, zei N-VA-voorzitter De Wever voor het eerst onomwonden dat zijn partij geen regering zal vormen met Vlaams Belang. "Dan is het antwoord carrément neen."
In De Standaard legde De Wever uit waarom er tussen zijn partij en Vlaams Belang een 'Chinese Muur' staat. "Als Van Grieken het heeft over holebi’s raakt hij me fundamenteel kwijt. De Verlichtingswaarden zijn in onze res publica de olie in het motorblok. De emancipatie van mensen met een andere seksuele identiteit in de voorbije decennia is een proces dat we moeten voortzetten. Dus ja, ik zie de 'Chinese Muur' staan. Die staat nog altijd waar hij altijd heeft gestaan."
Het is net de discussie waar Tom Van Grieken niet om gevraagd heeft die N-VA-voorzitter De Wever zijn Chinese Muur doet trekken.
Net als de 77-jarige Lucienne Colpaert uit Dendermonde, die ook in de studio van De Zevende Dag zat: "Ik ben meer dan 2 keer zo oud als u en ik voel me moderner, als u zulke standpunten verkondigt. Ik heb daar allemaal geen probleem mee."
Over 13 dagen zijn er verkiezingen.
