Aanbestedingen uitschrijven voor opdrachten die al zijn geleverd? "Zeer problematisch, dit neigt naar fraude"

Gisteren bleek dat het Rekenhof erg kritisch is voor de manier waarop de Federale Overheidsdienst (FOD) Justitie samenwerkt met consultancybedrijven. Consultants zijn externe medewerkers die de overheid inschakelt voor een specifieke opdracht. 

Het Rekenhof zegt dat het kabinet-Justitie ongeoorloofd tussenkomt bij de keuze van specifieke consultants, zonder dat er vooraf een aanbestedingsprocedure wordt georganiseerd. De FOD zou die onregelmatige situaties nadien proberen regulariseren. Een consultancybedrijf schortte zijn samenwerking met de FOD zelfs tijdelijk op, om zelf niet in de problemen te komen.

De FOD Justitie zou dus geprobeerd hebben om contracten achteraf te regulariseren door aanbestedingen te organiseren voor opdrachten die eigenlijk al geleverd zijn.

"Dat is natuurlijk zeer problematisch", zegt Steven Van Garsse in 'De ochtend'. Van Garsse is hoogleraar Bestuurskunde aan de UHasselt en de Universiteit Antwerpen. "De bedoeling van een aanbesteding is dat er mededinging ontstaat en dat men door een objectieve procedure tot de beste prijs-kwaliteitverhouding komt.

"Als men via een aanbesteding prestaties uit het verleden probeert te regulariseren, zijn dat zeer laakbare praktijken. Dan weet je al bij voorbaat wie er uit het traject zal komen, en leidt dat natuurlijk niet tot de beste prijs-kwaliteitverhouding. Dan vervals je de mededinging volledig." En dan gaat er onnodig overheidsgeld verloren.

"Bovendien moet je dan bij het factureren prestaties uit het verleden gaan aanpassen en die in de toekomst plaatsen. Dat is een vorm van schriftvervalsing en neigt naar fraude. Dat is manifest onwettig." 

Minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) zei gisteren in Terzake dat "ik geen aanwijzingen heb van kwade wil en fraude met wat ik vandaag weet". "Ik ben zelf magistraat geweest en heb veel strafonderzoeken gevoerd. Beschuldigd worden van fraude is niet niets. Fraude is een ernstig misdrijf." 

Het kabinet wijst er ook op dat het slechts om een ontwerpverslag gaat van het Rekenhof, en dat de bevindingen nog niet definitief zijn.

Verder onderzoek zal moeten uitwijzen of de FOD Justitie te nonchalant is met het uitreiken van consultancyopdrachten en contracten, zegt Van Garsse. "Maar als het Rekenhof nu al zegt dat er enorme problemen zijn, dan is dat natuurlijk niet zo onschuldig." Er zouden ook problemen zijn met opdrachten die werden toegekend aan bpost.

"De wetgeving rond overheidsopdrachten bevat wel een aantal uitzonderingen en in de praktijk worden die al eens opgerekt. Dan worden er prestaties onder ondergebracht die er eigenlijk niet onder thuishoren. Nadien is er dan paniek en probeert men dat te regulariseren. Misschien is het op dat moment niet per se de bedoeling om te frauderen, maar uiteindelijk is het resultaat wel dat er iets onwettigs is gebeurd."

"Maar niet alle inbreuken op de wetgeving leiden per definitie tot strafbare feiten. Daarom is het zo belangrijk dat het parket en het gerecht dit verder onderzoeken, om te bekijken hoe die inbreuken kunnen worden gekwalificeerd."