Finland en Litouwen zijn niet te spreken over een plan van Rusland om de zeegrens in de Oostzee te hertekenen en zijn territoriale wateren uit te breiden. Volgens die landen is de uitbreiding van de zeegrens "een poging om de buurlanden te intimideren". Het Russische ministerie van Defensie, dat het voorstel op de overheidswebsite had gelanceerd, heeft de plannen ondertussen offline gehaald.
Ophef in de Oostzee: Finland en Litouwen ontstemd over voorstel van Rusland om zeegrenzen te hertekenen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Volgens de plannen van het ministerie van Defensie wil Rusland de zeegrenzen op 2 plaatsen wijzigen: nabij de Russische exclave Kaliningrad, ingeklemd tussen Polen en Litouwen, en rond de Russische eilanden in het oostelijke deel van de Golf van Finland, voor de kust van Sint-Petersburg.
Rusland verwijst daarvoor naar een meting uit 1985, ten tijde van de Sovjet-Unie, waarbij gedateerde zeekaarten gebruikt zouden zijn. Nieuwe, modernere technieken zouden aantonen dat die grenzen nu niet helemaal kloppen.
Wat zijn maritieme grenzen?
Maritieme grenzen zijn de denkbeeldige lijnen die de territoriale wateren van een land afbakenen van die van andere landen en de internationale wateren. Deze grenzen worden voornamelijk gebruikt om de rechten en verantwoordelijkheden van staten in de oceanen en zeeën vast te leggen, vooral met betrekking tot economische doeleinden, navigatie, milieubescherming en wetshandhaving.
Territoriale wateren strekken zich uit tot 12 zeemijlen (ongeveer 22,2 kilometer) vanaf de basislijn, meestal de laagwaterlijn langs de kust.
De Russische aankondiging toont niet nauwkeurig hoe de zeegrenzen dan wel moeten lopen. Of er enig overleg heeft plaatsgevonden met de betrokken buurlanden, is ook onduidelijk. Indien goedgekeurd, zou het besluit in januari 2025 in werking treden.
Plan offline gehaald
Rusland blaast ondertussen warm en koud over het voorstel van het Russische ministerie van Defensie. Het plan werd eerst door het ministerie gepubliceerd op de officiële overheidswebsite, maar volgens het Russische persagentschap Interfax heeft Rusland helemaal geen plannen om zijn maritieme grenzen in de Oostzee aan te passen. Het Kremlin verwijst vragen van reporters dan weer door naar het Defensieministerie. Dat laatste heeft de plannen ondertussen opnieuw offline gehaald. "Het voorstel werd gedeletet", staat er nu.
Buurlanden Finland en Litouwen zijn alvast niet te spreken over het Russische voorstel. Volgens de Finse minister van Buitenlandse Zaken Elina Valtonen is Rusland "verward" en moet het land het VN-Zeerechtverdrag naleven. "Verwarring zaaien is een onderdeel van hybride beïnvloeding, maar Finland zal niet in de war raken", schrijft ze op X.
"Intimidatie"
"De Finse autoriteiten onderzoeken de informatie over het bepalen van maritieme zones in de Finse Golf", reageert ook de Finse president Alexander Stubb. "De regering houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Rusland heeft hierover geen contact opgenomen met Finland. Finland zal zoals altijd handelen: rustig en op basis van feiten."
Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken van Litouwen zijn de acties van Rusland een doelgerichte manier om de buurlanden te intimideren. "Dit is het zoveelste bewijs dat het beleid van Rusland een bedreiging vormt voor de veiligheid van de buurlanden en voor Europa als geheel", staat in een verklaring.
Ook voor de andere NAVO-landen is de Oostzee strategisch erg belangrijk. Op de zeebodem lopen belangrijke kabels en pijpleidingen, denk maar aan de Nord Stream-gaspijpleidingen, die op 26 september 2022 grote schade opliepen bij een ontploffing. Of denk maar aan de oorlogsschepen die bij een mogelijk militair conflict tussen Sint-Petersburg en de Noordzee moeten varen.
