Peter Higgs (94) overleden, die samen met François Englert Nobelprijs fysica won voor higgsboson

In 1964 al voorspelde de Britse fysicus Peter Higgs het bestaan van een elementair deeltje, dat later naar hem genoemd werd: het higgs-boson, kortweg higgsdeeltje.

Dit deeltje vormt het sluitstuk van het Standaardmodel van de deeltjesfysica. Het higgsdeeltje geeft alle andere deeltjes massa, het maakt dus dat ze iets wegen, en het is overal in het universum.

Hoewel het bestaan ervan dus al lang voorspeld was, in theorie, bleef het higgsdeeltje lang onvindbaar. Uiteindelijk werd het bestaan ervan in juli 2012 bevestigd door experimenten in de grote deeltjesversneller van het Centrum voor Deeltjesfysica (CERN) in Genève.

De bevestiging van het bestaan was een van de belangrijkste wetenschappelijke vondsten in decennia en Peter Higgs was dan ook ontroerd. "Ik had nooit gedacht dat ik dit nog zou meemaken", zei hij toen.

Higgs was niet de enige die het bestaan van het bewuste deeltje voorspeld had; ook twee Belgische wetenschappers deden dat, los van het team van Higgs: Robert Brout (inmiddels ook overleden) en François Englert.

In 2013, een jaar na de bevestiging van hun voorspelling, werden Peter Higgs en François Englert voor hun baanbrekende werk bekroond met de Nobelprijs voor fysica. 

Bij de bekendmaking van de prijs was Higgs destijds niet meteen bereikbaar omdat hij op vakantie was. Eerder, in 1979, had Higgs door een speling van het lot nog naast de Nobelprijs gegrepen.

Toen ging de prijs naar fysici Shelley Glashow, Abdus Salam en Steven Weinberg voor hun werk dat aan de grondslag van precies dat standaardmodel ligt.

Higgs had toen mee op het schavotje kunnen staan, ware het niet dat hij vele jaren eerder op het cruciale moment vroeg onder de wol was gekropen, zo verklaarde hij vele jaren later tijdens een interview.

"Samen met een groep studenten bleef Glashow op een avond tot een stuk in de nacht op om over fysische vraagstukken na te denken. Ik had echter heel wat brood op de plank en ging al vroeg slapen."

"Hierdoor heb ik toen de kans gemist om Glashows ideeën te ontdekken." Het waren die ideeën die tot het standaardmodel zouden leiden. Maar uiteindelijk zou Higgs dus later in zijn carrière de Nobelprijs in de wacht slepen.

Het was de universiteit van Edinburgh die vandaag het overlijden van Higgs bekendmaakte. In het overlijdensbericht, is de unief vol lof over hun professor emeritus. 

“Peter Higgs was een opmerkelijk persoon - een begenadigd wetenschapper wiens visie en verbeelding onze kennis van de wereld om ons heen hebben verrijkt", klinkt het .

De universiteit stelt dat Higgs' "baanbrekende werk duizenden wetenschappers heeft gemotiveerd en zijn nalatenschap zal nog vele generaties lang blijven inspireren”.