Pro-Russische kandidaat Peter Pellegrini wint presidentsverkiezingen in Slovakije: "Schok voor het Westen"

Het belangrijkste thema van de verkiezingen was de oorlog in Oekraïne. De pro-Russische en regeringsgezinde kandidaat Peter Pellegrini had naar aanloop van de verkiezingen meermaals gezegd dat hij voorstander was van vredesgesprekken met Rusland. Hij stelde ook meermaals het bestaansrecht van Oekraïne in vraag.

Zijn tegenkandidaat, de prowesterse diplomaat Ivan Korčok, vindt dat Oekraïne geen grondgebied moet afstaan aan Rusland om vrede te bereiken. Tegenkandidaat Korčok aanvaardt de uitslag, maar reageert wel teleurgesteld.

"Als sportman moet ik het resultaat respecteren. Ik hoop dat Peter Pellegrini onafhankelijk zal zijn en naar zijn eigen overtuigingen zal handelen, zonder bevelen te moeten opvolgen", zegt hij. "Blijkbaar kan je in Slovakije president worden door haat te verspreiden."

"Ik ben erg tevreden", klink het bij Pellegrini na afloop van de verkiezingen. "Ik zal verzekeren dat Slovakije aan de kant van de vrede staat en niet aan de kant van oorlog." Hij bedankte in zijn toespraak ook zijn coalitiepartners.

"De overwinning van de Slovaakse parlementsvoorzitter Peter Pellegrini komt als een schok voor het Westen", zegt correspondent Stefan Bos. "Net als Orbán in buurland Hongarije is hij tegen wapenleveringen aan Oekraïne. Pellegrini wist kennelijk de Slovaakse kiezers ervan te overtuigen dat zijn tegenkandidaat Korčok Slovaakse soldaten naar het front zou sturen. Pellegrini heeft gezegd dat hij er op zal waken dat Slovakije niet verder in de oorlog van Oekraïne zal worden gedreven."

Toch zal het buitenlandbeleid van Slovakije onder zijn termijn weinig veranderen, benadrukte Pellegrini gisteren. "De verkiezingen gaan niet over het toekomstige buitenlandbeleid van Slovakije", zei hij. "Ongeacht het resultaat zullen we een sterke bondgenoot blijven binnen de Europese Unie en het militaire bondgenootschap NAVO."

Bos twijfelt echter of dat geloofwaardig is. "Eigenlijk zijn de Slovaken deze ochtend opgestaan in een heel ander land", zegt hij. "De angst groeit dat Slovakije dezelfde richting zal afdrijven als Hongarije, waar ze erg blij zijn dat deze man gewonnen heeft. Samen met Hongarije kan het land toch wel een soort machtsblok vormen, zeker binnen de NAVO en de EU. Heel veel besluiten moeten immers in unanimiteit worden gemaakt. Dus ja, dit zal tot bezorgdheid leiden in het Westen."

Volgens tegenstanders vormt de overwinning van Pellegrini een risico voor de liberale democratie en kan het de extremistische stemmen in de Europese Unie doen opflakkeren. 

In Slovakije heeft de president voornamelijk een ceremoniële rol, de grootste macht ligt er bij premier Robert Fico en de regering. Fico wordt ook als pro-Russisch beschouwd. Maar de president heeft ook een aantal belangrijke functies. Hij kan bijvoorbeeld bepaalde beslissingen van de regering tegenhouden. 

Pellegrini was premier van Slovakije van 2018 tot 2020. Hij volgt aftredend president Zuzana Čaputová op. Zij was, net als Korčok, pro-Oekraïens. Op 15 juni zal hij de eed afleggen.