In Antwerpen zijn bijna 3.500 mensen dak- of thuisloos, meer dan een vierde zijn kinderen

In de nacht van donderdag 19 oktober 2023 trokken 23 teams van hulpverleners de straat op voor de allereerste dak- en thuislozentelling in Antwerpen. Iemand die dakloos is heeft letterlijk geen dak boven zijn of haar hoofd, een thuisloze is iemand die geen vaste woonplaats heeft en bijvoorbeeld in de opvang of bij familie of vrienden verblijft. In Antwerpen zijn er 3.454 mensen dak- of thuisloos, blijkt uit die eerste telling.

In heel Vlaanderen zijn er naar schatting 19.479 personen dak- of thuisloos. "We zijn niet verrast door de Antwerpse resultaten", zegt Tatjana Scheck (Vooruit), schepen van Sociale Zaken. "Elke dak- of thuisloze is er een te veel, maar met deze cijfers kunnen we nu aan de slag om onze diensten te verbeteren."

Het Antwerps Straatoverleg, dat laagdrempelig werkt met dak- en thuislozen, schrikt wel van de cijfers. "Vooral die meer dan 900 kinderen baren ons zorgen", zegt Niek Everts van het Straatoverleg. "We hadden dat aantal veel lager ingeschat." Wat de kinderen betreft, verzekert schepen Tatjana Scheck dat er geen enkel kind op straat moet slapen. De stad vangt een derde van die kinderen op, de rest krijgt onderdak bij familie of vrienden.

"Het wordt dringend tijd dat de stad meer doet aan deze problematiek", aldus Niek Everts. "Wij denken zelf aan alternatieve woningen, zoals bijvoorbeeld containerwoningen of campings voor dak- of thuislozen."

Ook schepen Scheck benadrukt dat de huidige wooncrisis een groot deel van het probleem is. "Voor kwetsbare personen en gezinnen is het bijzonder moeilijk om door te stromen naar de reguliere woningmarkt", aldus de schepen. "We vinden heel moeilijk opvang voor grote gezinnen."

Voor sociale woningen is er jaarlijks voor 250 gezinnen een versnelde toewijs, laat het Antwerpse CAW weten. Zij belanden dus niet onderaan de lange wachtlijst. "Het is dringend tijd om te investeren in begeleiding en preventie voor uithuiszetting", aldus Piet Steenssens van het CAW.

In Antwerpen zijn 34,1 procent van de dak- en thuislozen vrouwen. Bij daklozencentrum Kamiano merkten ze de laatste jaren al een stijging van het aantal vrouwen dat bij hen komt aankloppen. "De vrouwen leven echt in zeer schrijnende omstandigheden", vertelt Pascale Bemelmans van Kamiano. "Vaak kampen ze met een geestelijke problematiek in combinatie met een verslaving. Ze trekken vaak van plaats naar plaats omdat ze niet aarden in de nachtopvang."

Verschillende organisaties roepen de stad op om de winteropvang langer open te houden. Die sluit volgende week. "We gaan die opvang niet langer openhouden", aldus schepen Scheck. "Er staan wel nog enkele 'koudebedden' klaar voor als er plots nog erg koude nachten zouden aankomen."