Het is vandaag Belgian Overshoot Day. Als de hele wereld zou leven zoals de Belgen, dan zouden vandaag al alle natuurlijke grondstoffen voor dit jaar opgebruikt zijn. België doet het niet goed: veel buurlanden doen beter, en de Overshoot Day voor de hele aarde valt 4 maanden later, meldt het Wereldnatuurfonds WWF.
"Vanaf vandaag leven we bij de aarde op krediet voor de rest van het jaar", schetst Koen Stuyck van WWF-België. "Als iedereen zou leven zoals de Belgen, dan zouden we eigenlijk meer dan 4 planeten nodig hebben om in onze levensstijl te voorzien."
België doet 3 dagen slechter dan vorig jaar. Op de grafiek hieronder is te zien dat ons land slechter scoort dan de meeste buurlanden. De Nederlanders hebben een iets kleinere voetafdruk op klimaat en milieu (1 april), Duitsland en Frankrijk houden het uit tot begin mei.
Waarom doet België het niet goed?
Het WWF baseert zich op berekeningen van de ngo Global Footprint Network. Zij maken een balans op op basis van 3 miljoen gegevens en statistieken van 200 landen. Ze berekenen bijvoorbeeld op welke dag in het jaar we al meer vis hebben gevangen, meer bomen hebben omgehakt en meer voedsel hebben geconsumeerd dan de natuur in één jaar tijd kan genereren.
Maar het gaat bijvoorbeeld ook over de uitstoot van broeikasgassen, en wat onze oceanen en bossen daarvan op één jaar tijd kunnen absorberen. Ook onze aankoop van producten uit het buitenland wordt in rekening gebracht.
Het is vooral hoe we wonen, ons verplaatsen en wat we consumeren dat het verschil maakt met onze buurlanden. "We nemen nog heel vaak de auto en onze netto-import is heel groot. En we wonen in gemiddeld oude en grote huizen", verklaart Koen Stuyck. Anderzijds heeft een land als Frankrijk wel een grotere biocapaciteit door zijn grotere oppervlakte.
Het is mogelijk een tijd op krediet te leven, maar niet voor altijd. We moeten hieruit raken
WWF-België
België loopt zowat 4 maanden voor op Earth Overshoot Day, die het wereldwijde gemiddelde aangeeft. In de ideale wereld valt de Overshoot Day dus pas na 31 december, maar daar komen we dus lang niet aan. Integendeel, sinds de jaren 70 schuift de Earth Overshoot Day de verkeerde richting op, steeds vroeger op het jaar.
Het WWF waarschuwt: "Het is mogelijk een tijd op krediet te leven, maar niet voor altijd. De mensheid zal uit overshoot moeten komen om binnen de grenzen te leven van de middelen van de natuur, wat er ook gebeurt. De vraag is of we dit ordentelijk gepland of door een catastrofe zullen bereiken."
De Overshoot Day weer in de goede richting doen verschuiven, kan door onze levensstijl aan te passen en bijvoorbeeld aandacht te besteden aan hoe we ons verplaatsen, welk voedsel (of andere producten) we kopen in de winkel en hoeveel broeikasgassen we produceren. Ook de Europese natuurherstelwet zou een stap in de goede richting zijn, zeggen ngo's, al staat die opnieuw op losse schroeven.
De Belgische Overshoot Day valt samen met Earth Hour
Dit jaar valt de Belgische Overshoot Day toevallig samen met Earth Hour . Dat is een jaarlijks initiatief van het WWF om ons te doen nadenken over onze voetafdruk en de impact van onze levensstijl op de natuur en biodiversiteit. Over heel de wereld worden mensen opgeroepen om een uur lang het licht te doven - voor onze tijdszone is dat vanaf 20.30 uur.
In België zijn er verschillende initiatieven gepland, zoals een silent disco aan het Beursplein in Brussel. Nog in Brussel zal de MIVB het licht in 23 van de 69 stations dimmen. Er zou met de actie ongeveer 470 kilowattuur bespaard worden, het maandelijks verbruik van ruim een Brussels huishouden. De stad Antwerpen zal vanavond de lichten aan openbare gebouwen en monumenten doven.
Ook internationale monumenten zoals de Eiffeltoren in Parijs en het Opera House in Sydney worden een uur lang in duisternis gehuld. Vorig jaar namen mensen uit meer dan 190 landen deel.
