Europese leiders streven in Brussel naar eensgezindheid over geld voor Oekraïense wapens en standpunt over Gaza

Binnen de Europese Unie wordt al lange tijd gedebatteerd over het vrijmaken van geblokkeerd Russisch geld ten voordele van Oekraïne. Niet het geld zelf, maar een groot deel van de rente erop zou aanvankelijk gebruikt worden voor de wederopbouw van Oekraïne.

De Europese Commissie stelt nu voor om dat geld te gebruiken om wapens aan te kopen voor Oekraïne, omdat daar op dit moment meer nood aan is. Maar een unanieme goedkeuring door de lidstaten is er nog niet.

Voor sommige landen ligt wapens aankopen met de winsten op geblokkeerd Russisch geld duidelijk gevoeliger dan ze te gebruiken voor de heropbouw van Oekraïne. Vlak voor de top was er dus zeker nog onenigheid over binnen de Europese Unie. Toch hoopt de Europese Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlandbeleid Josep Borrell dat de leiders het vandaag of morgen eens raken.

In het licht van de oorlog in Oekraïne en de toenemende spanning met Rusland zal het op de top ook meer in het algemeen over defensie gaan. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel schreef deze week nog in een open brief dat Europa dringend wakker moet worden en meer moet investeren in defensie. Op de top zal onder meer besproken worden of het initiatief daarvoor bij de EU moet liggen of bij de landen zelf en - uiteraard - wie dat allemaal zal betalen.

Ook de oorlog in Gaza staat met stip genoteerd op de agenda. De verwachting is dat de 27 het eens raken over een oproep tot staakt-het-vuren in Gaza.

Allicht zullen ze Israël ook oproepen om sneller humanitaire hulp door te laten én om geen grondoffensief te starten in Rafah, waar meer dan 1 miljoen Palestijnen verblijven. Inwoners van Rafah, maar intussen ook honderdduizenden vluchtelingen uit de rest van de Gazastrook.

Eerder vandaag riep de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin Israël nog op om een alternatief te zoeken voor een grondoffensief. De Verenigde Staten hebben nu ook zelf een VN-resolutie ingediend waarin ze oproepen tot een "onmiddellijk staakt-het-vuren, dat gelinkt is aan de vrijlating van de gijzelaars".

Opvallende gast op de top is secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties. Hij overlegt met de 27 leiders over de situatie in Gaza. De Oekraïense president Volodimir Zelenski zal dan weer aanschuiven via een videoconferentie.

Niet officieel op de agenda: de natuurherstelwet. Die is al goedgekeurd in het Europees Parlement, maar moet nog goedgekeurd worden door de lidstaten. Een dag voor de top was er nog altijd geen meerderheid onder de lidstaten, terwijl de 27 ministers van Leefmilieu daar maandag over moeten stemmen. De verwachting is dan ook dat ook daarover gepraat zal worden, zij het in de wandelgangen.