Sociale organisatie SAAMO Antwerpen lanceert draaiboek om leegstand in sociale woningen aan te pakken

In Antwerpen staan er momenteel 43.000 mensen op de wachtlijst voor een sociale woning, terwijl er 2.742 sociale woningen leeg staan (cijfers van 2022, red.). Om die leegstaande woningen toch te kunnen benutten startte SAAMO Antwerpen in 2019 met het project 'Wonen Met Kansen'. 20 jongeren die dak- of thuisloos waren, hebben momenteel onderdak gevonden in een leegstaande sociale woning. 

Op vijf jaar tijd startte SAAMO 89 trajecten op voor jongeren. Voorlopig zijn er daarvan 31 uitgestroomd naar een andere woning op de private of sociale huurmarkt. Van de anderen zijn er veel die opnieuw in hun eigen netwerk belandden als sofaslaper. Een klein deel krijgt een intensievere woonbegeleiding omdat zelfstandig wonen voor hen nog niet de juiste stap is.

Volgens SAAMO duurt het vaak jaren voor de leegstaande woningen gesloopt of gerenoveerd worden. "Tegelijk zitten we echt in een wooncrisis", zegt Christ'l Van Vlem, opbouwwerker bij SAAMO Antwerpen. "Een woning op de private huurmarkt is voor sommigen onbetaalbaar. Met 'Wonen Met Kansen' is het voor de jongeren betaalbaar en krijgen ze ruimte in hun hoofd voor andere dingen."

Vijf jaar na de start van het project concludeert SAAMO dat het voor de meeste jongeren goed werkt. "Sommigen zijn een tijd dakloos geweest en moeten het eerste half jaar nog wennen aan de woning", aldus Christ'l Van Vlem. "Na verloop van tijd komen ze tot rust. Ze zoeken naar werk, beginnen aan een studie of vinden opnieuw plezier in een oude hobby." In de tweede helft van het jaar dat de jongeren in zo'n leegstaande sociale woning verblijven, gaan ze samen met een begeleider op zoek naar een duurzamere oplossing.

Soukaina is 19 en woont op dit moment in een woning van het 'Wonen Met Kansen'-project. "Het geeft me rust in mijn hoofd om me te concentreren op school en om dingen te doen die ik leuk vind. Tegelijkertijd kan ik ook wat geld sparen." In Pano getuigde Soukaina uitgebreid over haar situatie.

De Antwerpse sociale organisatie heeft haar ervaringen nu in een draaiboek gegoten. Daarmee wil ze zoveel mogelijk woonmaatschappijen, bedrijven, sociale organisaties en overheden overtuigen om ook een 'Wonen Met Kansen'-project op te starten. "Zo kan iedereen die sociale leegstand wil tegengaan, kijken hoe wij het hebben aangepakt", legt Christ'l Van Vlem uit.

Het is voor SAAMO niet de bedoeling dat zij dit project nog lang verderzetten. 'Wonen Met Kansen' loopt tot eind 2025, maar de sociale organisatie hoopt dat het door andere organisaties overgenomen en uitgebreid kan worden.