Het Spaanse Hooggerechtshof opent een nieuw onderzoek tegen de voormalige Catalaanse minister-president Carles Puigdemont wegens "terrorisme". Puigdemont zou in 2019 betrokken zijn geweest bij de blokkade van de luchthaven van Barcelona. Het onderzoek moet nu uitwijzen of hij ook vervolgd moet worden.
Spaanse Hooggerechtshof opent nieuw onderzoek tegen Carles Puigdemont wegens "terrorisme"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Op 14 oktober 2019 blokkeerden enkele duizenden betogers de luchthaven El Prat uit onvrede met de veroordeling van een tiental Catalaanse leiders wegens hun rol bij het onafhankelijkheidsreferendum in 2017. Tsunami Democràtic, een destijds nieuwe en vrij onbekende organisatie, had tot het protest opgeroepen.
De betogers blokkeerden urenlang de ingang en uitgang van de luchthaven en hielden passagiers en personeel tegen. Meer dan 1.000 vluchten moesten die dag geannuleerd worden.
Volgens het hof was het de bedoeling van de betogers om de luchthaven plat te leggen en de schorsing van een massaal aantal vluchten te veroorzaken. Dezelfde organisatie was destijds ook verantwoordelijk voor de blokkade van meerdere snelwegen in Catalonië.
Het hof ziet in het protest van die dag duidelijke daden van terrorisme en maakt een vergelijking met wat "jarenlang in Baskenland is gebeurd". Volgens het Hooggerechtshof had de organisatie als doel "de grondwettelijke orde omver te werpen en de democratische instellingen ernstig te destabiliseren".
Het hof verwijst onder meer naar de bivakmutsen die de betogers droegen en de gevaarlijke voorwerpen waarmee ze de ordediensten bekogelden, zoals brandblusapparaten, metalen rekken of bagagerekken.
De man op de achtergrond
Volgens het hof zijn er ook meerdere aanwijzingen dat Carles Puigdemont het protest van die dag bedacht heeft, er controle over had en het geleid heeft. Puigdemont zou van in het begin ingelicht zijn geweest over de oprichting van Tsunami Democrátic, zou enkele dagen voor de oprichting ervan aanwezig zijn geweest op vergaderingen en zou rechtstreeks betrokken zijn geweest bij de promotie ervan om de organisatie meer bekendheid te geven, stelt het hof.
Puigdemont had het protest kunnen tegenhouden, maar moedigde de betogers daarentegen aan om hun gewelddadige acties voort te zetten, zegt het hof nog. Het waarschuwt dat in een criminele organisatie de man op de achtergrond even verantwoordelijk kan zijn als degenen die de misdaden plegen.
Amnestie
De aankondiging van het nieuwe onderzoek komt op het moment dat de linkse minderheidsregering van Pedro Sánchez onderhandelt met de partij van Puigdemont over een amnestiewet. Die moet amnestie verlenen aan honderden mensen die betrokken waren bij de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd en daarvoor veroordeeld werden of vervolgd (dreigen te) worden.
De amnestiewet maakt deel uit van een politiek akkoord om de minderheidsregering van Sánchez gedoogsteun te geven. In november vorig jaar werd daarover een akkoord gesloten tussen Sánchez en Junts, de partij van Puigdemont. De nieuwe regering is intussen al enkele maanden aan de macht.
Maar bij een stemming in het parlement, eind januari, stemde Junts zelf tegen de wet. De partij vond dat er onvoldoende garanties waren dat het Spaanse gerecht Catalaanse separatisten in de toekomst niet meer zou kunnen vervolgen. Toen al was er sprake van een mogelijk nieuw onderzoek tegen Puigdemont wegens terrorisme. Het wetsontwerp werd daarop naar de commissie Justitie gestuurd, waar het opnieuw wordt bekeken.
Puigdemont verblijft al meer dan 6 jaar in België. Kort na het onafhankelijkheidsreferendum in 2017, het uitroepen van de onafhankelijkheid door het Catalaanse parlement en de afzetting van de Catalaanse regering door de nationale regering is hij Spanje ontvlucht. Tegenwoordig is hij lid van het Europees Parlement.
Er wordt gespeculeerd dat Puigdemont door de amnestiewet naar Catalonië zou kunnen terugkeren, maar zeker is dat dus nog niet. Volgens Puigdemonts entourage is het onderzoek wegens terrorisme een poging van het gerecht om het politieke akkoord te dwarsbomen. Naast Puigdemont is ook een onderzoek geopend naar Rubén Wagensberg, die in het Catalaanse parlement zit. Hij verliet Spanje enkele weken geleden.
Op het sociale medium X lacht Puigdemont het onderzoek weg. "Men beschuldigt mij van terrorisme op dezelfde dag dat men mij ervan beschuldigt dat ik een Rolex van 7.000 euro cadeau heb gekregen", schrijft hij, verwijzend naar een artikel in de Spaanse pers vandaag. "Het ontbreekt er enkel nog aan dat men ontdekt dat ik een geheime bankrekening in Panama heb."
