"Kamp Waes" begint aan "échte basis van special forces-opleiding": wat maakt oefenmissies zo bijzonder? 

"Meer nog dan de fysieke beproevingen, vormen oefenmissies de échte basis van de special forces-opleiding", vertelt presentator Tom Waes in de zesde aflevering van "Kamp Waes". Daarom krijgen de vijf overgebleven kandidaten van het programma op het einde van hun parcours het scenario van "operatie Polet Shmelya" voorgeschoteld.

Deze dagenlange opdracht draait rond de fictieve "Rimsky-groep", een terroristencel die een aanslag in ons land zou voorbereiden. Als start moeten de kandidaten om middernacht van een patrouilleschip in de Noordzee springen en vervolgens ongezien aan land gaan in "vijandelijk gebied".

Daarna is het hun taak om de terroristengroep ongezien te onderzoeken. Zo proberen ze onder meer het soort wapens en staat van paraatheid van de fictieve terroristencel te achterhalen.

"Dit was geen testje, maar dé syntheseoefening", zegt instructeur van "Kamp Waes" Ralph Van Volsem. "De start van een opdracht die doorlopend is, zoals dat bij ons in de opleiding ook het geval is." Waarom zijn dit soort oefenmissies nu zo belangrijk binnen de opleiding van special forces en wat maakt ze zo bijzonder?

"Jullie gaan zwaar weer tegemoet, letterlijk en figuurlijk", vertelt Fly aan de kandidaten. De onvoorziene barre weersomstandigheden en woelige Noordzee maken zowel de special forces als presentator Tom Waes toch wat zenuwachtig. Daarom besluit de commandant van het patrouilleschip, nog vlak voor het begin van de missie, om de kandidaten niet op 3, maar op 1,5 kilometer van de kust in het water te laten.

Bij een uitgebreide oefenmissie zoals deze, zijn er heel wat elementen die het verloop van de opdracht kunnen beïnvloeden. "We zijn altijd wel wat nerveus vanaf dat er andere factoren in het spel komen", vertelt instructeur Ralph. "Bewegende onderdelen, andere partijen, andere platformen... Dat zorgt alleen maar voor meer verwarring en er kan dan ook gewoon meer misgaan."

"Zo was de Noordzee best woelig, maar niet onmogelijk", vervolgt hij. "We wisten op voorhand dat we tot een bepaald "sea state level" wilden gaan. Als de zee heviger was geweest, had de opdracht niet op die manier kunnen doorgaan. Gelukkig was dat niet het geval, al speelde de zee wel op de magen van sommige kandidaten."

Ook in het gedrag van de kandidaten ligt er volgens Ralph een bepaalde onvoorspelbaarheid. "Wij, als special forces, zijn dit gewend. We bouwen dat allemaal op, totdat we aan het punt zijn waarop we om middernacht "in het pikkedonker" in de Noordzee springen."

"Voor die kandidaten is de drempel om dat te overwinnen veel groter, dus voor ons was het best spannend om te zien hoe alles zou uitdraaien", zegt Ralph. "Misschien zouden er daar problemen mee zijn of zouden sommige kandidaten dat niet durven." Toch vinden de special forces het ook erg interessant om te bekijken hoe de kandidaten met deze onvoorziene situaties omgaan.

"Op ieder moment hebben zij beslissingsrecht", zegt Fly over de opdracht. "Wij sturen de evenementen, maar het gedrag van de kandidaten niet." De groep kandidaten staat er tijdens deze oefenmissie dus helemaal alleen voor.

"Dit is voor mij dan ook absoluut de moeilijkste opdracht van 'Kamp Waes'", zegt instructeur Ralph. "Daarvoor was het nog didactisch, in Elsenborn in de bossen, maar nu wordt het menens."

"Dit is wat het meeste de realiteit benadert", vervolgt Ralph. "Dat is tijdens onze opleiding ook zo. Op een bepaald moment word je losgelaten en dan staan de instructeurs niet meer naast je. Die zitten dan op een tactisch commandocentrum waar zij analyseren hoe het scenario evolueert."

"Als je eenmaal begonnen bent aan dat scenario, stopt het ook niet halverwege. We gaan er als instructeurs geen pauze insteken om te benoemen wat er misliep of anders kan. De kandidaten moeten de problemen oplossen zoals ze zich stellen op dat moment."

Vooral dat laatste is belangrijk voor de instructeurs, die volgens Ralph in de eerste plaats naar de zelfredzaamheid van de deelnemers kijken. "Er gaat een hoop planning aan vooraf en het is natuurlijk belangrijk dat ze die planning uitvoeren, maar als iets niet volgens plan verloopt, willen we zien dat ze toch in staat zijn zichzelf te overtreffen. Dat ze toch met antwoorden komen."

De 5 overgebleven kandidaten bereiden hun oefenmissie inderdaad zo goed mogelijk voor. Ze stippelen routes uit, identificeren hun belangrijkste doelwitten en bedenken zelfs een "coverstory". Als ze gepakt worden, zal elk van hen namelijk vertellen dat het team aan het "airsoften" was. Dat is een sport waarbij spelers op elkaar of op doelwitten proberen te schieten met replica's van vuurwapens.

“We zijn klaar en we zijn voorbereid. We zijn ook voorbereid op het ergste, maar daar kan je eigenlijk nooit op voorbereid zijn", zegt kandidaat Kaat Borstlap. "We weten dat er waarschijnlijk veel zal mislopen.”

Daar heeft Kaat het bij het rechte eind. Zo springen de kandidaten één minuut te laat van het patrouilleschip in zee, waardoor ze 1 kilometer extra moeten wandelen langs de kustlijn. Daarbovenop worden twee van hun rugzakken loodzwaar omdat ze vol met water lopen.

Hun tocht op het strand wordt nog extra bemoeilijkt doordat Kaat zelf behoorlijk zeeziek wordt en daarna moeizaam op krachten komt. De kandidaten improviseren op dat moment door zich op te splitsen. Een deel van de groep blijft achter, terwijl Jolan en Lode op zoek gaan naar het busje dat hen komt ophalen. Daarna brengen zij de wagen naar de zieke Kaat en zware rugzakken.

De special forces die "Kamp Waes" begeleiden, beloven ook zelf nog voor verrassingen te zullen zorgen tijdens deze oefenmissie. "In zulke opdrachten proberen wij er mee voor te zorgen dat er veel misloopt en dat wat ze gepland hebben overboord gegooid wordt", vertelt instructeur Adri tijdens de aflevering. "De missie zal daarom geen 36 uur duren, zoals zij nu denken, maar ongeveer dubbel zo lang zijn."

"Verwacht je aan een overdosis stress", zegt Fly voor de start van de oefenmissie tegen de kandidaten. "Wij gaan ervoor zorgen dat iedereen op zijn limieten zal botsen. Het is aan jullie om ervoor te zorgen dat je er samen doorkomt en niemand achterlaat."

Ook instructeur Ralph benoemt dat teamwork enorm belangrijk blijft, zelfs binnen de extreme omstandigheden van de oefenmissie. "Wij houden als instructeurs zeker in de gaten of deelnemers nog in staat zijn om goed samen te werken."

Zo kan je deze aflevering zien hoe kandidaat Jolan Strobbe de zeezieke Kaat bijstaat wanneer het team in de Noordzee zwemt. Hij helpt haar om veilig de kust te kunnen bereiken. Deelnemer Sara de Boey neemt, door de toestand van teamleader Kaat, de leiding voor een stuk over.

Toch benadrukt Ralph dat individuele prestaties ook belangrijk blijven. "We willen natuurlijk niet zien dat er iemand steken laat vallen. Wanneer iemand zich onprofessioneel gedraagt, kan dat ervoor zorgen dat we niet meer verder willen met die persoon."

Voorlopig lijken de kandidaten op goede weg, maar de oefenmissie zit er nog niet op. In de volgende aflevering van Kamp Waes zal je het verdere verloop ervan kunnen zien.