Vlamingen eten amper minder vlees en vis dan tien jaar geleden. Dat blijkt uit een nieuw overheidsrapport naar de "eiwitshift" in Vlaanderen, waarover De Morgen vandaag bericht. In 2014 haalde de Vlaming ongeveer 39 procent van zijn eiwitten uit plantaardig eten en de overige 61 procent uit dierlijk eten. In 2023 blijkt dat respectievelijk 41 en 59 procent. Toch zijn onderzoekers voorzichtig positief.
Omschakeling naar meer veggie gaat traag in Vlaanderen: "Vleescultuur zit nog diep verankerd in ons voedingspatroon"
De verhouding tussen dierlijke en plantaardige eiwitten in het Vlaamse voedselpatroon verbetert. Dat is één van de doelstellingen van de “eiwitshift op ons bord ”, die kadert binnen de Green Deal van de Vlaamse overheid. Tegen 2030 zou de verhouding 60 procent plantaardige eiwitten, 40 dierlijke eiwitten moeten zijn. Dat is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de gezondheid.
Maar van die eiwitshift zitten we voorlopig nog veraf, blijkt uit een nieuw rapport. In 2023 at de Vlaming gemiddeld 59 procent dierlijke eiwitten en 41 procent plantaardige. En dat is amper een verbetering tegenover 2014. Toen zat de verhouding nog op 61 procent versus 39 procent.
Toch is Kristof Rubens, beleidsadviseur bij het Departement Omgeving, voorzichtig positief over de resultaten. "We staan inderdaad nog ver van onze doelstelling, maar de evolutie gaat wel de goeie kant uit. De noodzaak van meer plantaardig eten is bekender dan in 2014. De plantaardige producten zijn ook verbeterd en het aanbod is vergroot."
Het rapport geeft voor het eerst ook inzicht over flexitariërs en daar ligt volgens Rubens een groot potentieel. “Uit onze cijfers blijkt dat de flexitariër al een heel stuk is opgeschoven richting de 60-40 verhouding. Daarenboven maakt deze groep zo’n 43% uit van de Vlamingen.”
We raden aan om te beginnen met de helft van de week te kiezen voor een plantaardige maaltijd
Kristof Rubens, beleidsadviseur Departement Omgeving
Het is ook die doelgroep die interessant is om verder op in te zetten, zegt Rubens. “Een groot deel van de Vlamingen eet dus niet meer elke dag vlees of vis. En dat is slim, want we kiezen ook voor onze gezondheid best voor meer plantaardig. Een goeie leidraad is om stap voor stap te evolueren naar half-half : kies de helft van de week voor een plantaardige maaltijd.”
Een flexitariër is een persoon die één of meerdere keren per week geen vlees of vis eet, maar het niet volledig schrapt. Een flexitariër consumeert doorgaans wel melk, melkproducten en eieren.
"Het is niet de bedoeling dat iedereen volledig stopt met het eten van dierlijke eiwitten. Iedereen is vrij om te eten wat hij wil. Maar als we de verhouding willen verbeteren en zo onze milieu-impact verlagen, kiezen we best vaker voor plantaardig."
Meer tofu en veggieburgers
Ook in onze aankopen is er nog geen grote verandering te zien. Tussen 2016 en 2022 blijft de verhouding tussen wat we aan dierlijke en plantaardige eiwitten in ons winkelmandje leggen relatief stabiel.
Toch zijn er volgens Rubens ook hier tendensen te zien. "Vooral wanneer we kijken naar de kernproducten van eiwitten zoals tofu of veggieburgers, zien we een sterke stijging (9 procent)." We kochten ook 1,9 procent minder vlees en vis. Dat lijkt weinig. "Verhoudingsgewijs is dat inderdaad niet de grote verschuiving, maar het is wel een positief signaal."
We denken nog vaak dat we pas een goede maaltijd hebben wanneer er een stuk vlees op ons bord ligt
Kristof Rubens, beleidsadviseur Departement Omgeving
Verknocht aan vlees
De eiwitshift van dierlijke naar plantaardige producten gaat dus trager dan de onderzoekers gehoopt hadden. "De vleescultuur zit nog diep verankerd in ons voedingspatroon", aldus Rubens. "We denken nog vaak dat we pas een goede maaltijd hebben gehad wanneer het veel was en er een stuk vlees op ons bord ligt. En die mindset veranderen is niet makkelijk."
Daarnaast is ook niet iedereen even enthousiast over de switch naar meer plantaardige voeding. Denk maar aan de kritiek die er kwam nadat vorige zomer werd aangekondigd dat er meer vegetarische kraampjes zouden zijn op de Gentse Feesten.
Maar toch ziet Rubens ook hier positieve evoluties. "Als ik kijk naar ons eigen bedrijfsrestaurant, dan zie ik dat het aanbod sterk is toegenomen en de smaak van de plantaardige gerechten is verbeterd."
