Meer dan een vijfde van de rondtrekkende diersoorten in de wereld dreigt uit te sterven. En bijna de helft van de soorten gaat achteruit. Die alarmerende boodschap staat in een nieuw VN-rapport, het eerste dat specifiek de toekomst onderzocht van migrerende soorten zoals walvissen, trekvogels en zeeschildpadden. De menselijke impact is groot, maar er zijn oplossingen.
Ruim een vijfde van de rondtrekkende diersoorten dreigt uit te sterven, stelt eerste VN-rapport in zijn soort
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Miljarden dieren maken elk jaar een lange reis door oceanen, over vlaktes of door woestijnen om voedsel te vinden en zich voort te planten. De Verenigde Naties hebben in kaart gebracht welk effect de toenemende voetafdruk van de mens op onze planeet precies heeft. Ze doen dat in hun eerste State of the World's Migratory Species Report .
De VN onderzocht 1.189 diersoorten die vallen onder de Convention on Migratory Species (CMS), een officiële overeenkomst uit 1979 om migrerende dieren beter te beschermen. Het gaat van trekvogels over zeeschildpadden, haaien en walvissen tot bijvoorbeeld olifanten. Klik hier om de lijst te raadplegen .
44 procent ging achteruit, amper 12 procent vooruit
Van de bijna 1.200 diersoorten zou 22 procent helemaal kunnen verdwijnen, stelt het rapport. Voor 44 procent zijn de aantallen achteruit gegaan. "De trend gaat helemaal de verkeerde richting uit. Amper 12 procent van de soorten gaat vooruit. Ongeveer een derde is stabiel, en voor ruim 10 procent weten we het niet", zegt hoofdauteur van het rapport Kelly Malsch.
Het gevaar om uit te sterven geldt overigens voor alle migrerende soorten wereldwijd, niet enkel degene die onder de conventie vallen, stelt Malsch nog. "De bedreigde grijskopalbatros (een albatros die leeft in het poolgebied, red.) komt weer dichter bij uitsterven. Andere soorten zijn de voorbije 30 jaar achteruit gegaan zoals de Egyptische gier en steppe-arend."
Het gaat om meer dan verlies van leefgebied
De mens vormt de grootste bedreiging door de jacht, visvangst en andere vormen van overexploitatie, zegt Amy Fraenkel van de CMS.
"Het verdwijnen van leefgebied, of habitat dat versnipperd raakt, is een groot probleem. Daar werd vroeger heel vaak naar gekeken als oorzaak. Maar overexploitatie vormt voor sommige soorten een nóg groter probleem, en dat is toch wel het verrassende aan dit rapport."
97 procent van de vissen op onze lijst zit diep in de problemen
Amy Fraenkel van de Conventie over Migrerende Soorten (CMS)
"Het gaat om het overmatig doden of vangen van dieren, voor de sport, voor de verkoop, of om godsdienstige redenen. Maar het gaat evengoed om bijvangst in bijvoorbeeld de visserij. En uiteraard speelt de milieuvervuiling een grote rol, net als de klimaatverandering," aldus Fraenkel.
"97 procent van de vissen op de CMS-lijst zitten in diepe, diepe problemen. We moeten onze aandacht eerst op de soorten richten die in de grootste nood zitten."
Goed nadenken over dammen, pijpleidingen of windturbines
Het rapport reikt enkele oplossingen aan. Beleidsmakers moeten er beter op toezien dat habitats behouden blijven, met een specifieke focus op migratieroutes. Dat moeten ze in het achterhoofd houden bij de aanleg van bijvoorbeeld dammen, pijpleidingen en windturbines. Maar ook het verminderen van geluidsoverlast onder water of chemische vervuiling kan helpen.
Het zijn dingen die ongetwijfeld besproken (gaan) worden op een speciale conferentie (COP) over migrerende diersoorten. Die COP vindt momenteel plaats in Samarkand, Oezbekistan.
