Israël maakt zich klaar voor grondoffensief in Rafah, waar honderdduizenden vluchtelingen zijn gestrand

Israël zet zijn oorlog tegen Hamas in de Gazastrook onverminderd voort. Na de hevige bombardementen op en gevechten in onder meer Gaza-stad in het noorden, delen van het centrum en de zuidelijke stad Khan Younis, richt de Israëlische regering haar pijlen nu ook op Rafah.

Die stad ligt in het uiterste zuiden van de Gazastrook, aan de grens met Egypte. De grensovergang is er al maanden zo goed als potdicht, op een aantal onderbrekingen na, voor beperkte humanitaire hulp en de passage van buitenlanders die vastzaten in de Gazastrook.

Netanyahu wil nu dat het Israëlische leger een plan opmaakt om de inwoners van Rafah te evacueren, zodat het leger de strijd kan aangaan met de laatste bataljons van Hamas. "Het is onmogelijk om het doel van de oorlog te bereiken zonder Hamas uit te schakelen en 4 Hamasbataljons in Rafah achter te laten", zei Netanyahu.

Rafah evacueren houdt echter veel meer in dan alleen maar inwoners evacueren. In de grensstad zijn de voorbije maanden honderdduizenden Palestijnse vluchtelingen gestrand, nadat eerder het noorden en grote delen van het centrum en zuiden van de Gazastrook geëvacueerd zijn. Naar schatting meer dan de helft van de 2,3 miljoen Gazanen zou zich nu in Rafah bevinden. Velen van hen verblijven in geïmproviseerde tentjes vlak bij de grenspost.

De grote vraag is nu wat er met al die mensen moet gebeuren. Waar kunnen ze nog heen? Ze terugsturen naar plekken waar eerder gevochten werd, houdt grote risico's in, want op veel van die plekken zijn er amper nog voorzieningen om in menswaardige omstandigheden te kunnen verblijven. Overigens zijn die voorzieningen er ook in Rafah zelf nauwelijks nog.

Dat de situatie (in de hele Gazastrook) alsmaar schrijnender wordt, tonen nieuwe gegevens van de Verenigde Naties nog eens aan. Bijna 10 procent van de Palestijnse kinderen onder de 5 jaar is er nu "acuut ondervoed". Iedere inwoner van de Gazastrook heeft honger en mensen hebben maar anderhalve tot 2 liter water per dag tot hun beschikking, ongezond water bovendien. Volgens de ngo ActionAid "eten sommige Palestijnen zelfs gras".

Hulporganisaties maken zich al een tijd grote zorgen over wat in Rafah zou kunnen gebeuren, als het Israëlische leger er met een grondoperatie start. Ze vrezen in dat geval voor vele bijkomende Palestijnse doden en een alsmaar erger wordende humanitaire crisis. Sinds het begin van de oorlog in Gaza op 7 oktober zijn al bijna 28.000 Palestijnen gedood door Israëlische bombardementen of grondoperaties.

Een woordvoerder van de Verenigde Naties laat verstaan dat de organisatie vindt dat burgers beschermd moeten worden, maar zich tegen elke gedwongen massaverplaatsing kant. Ook de Verenigde Staten, de belangrijkste bondgenoot van Israël, maken zich grote zorgen. Gisteren liet het Witte Huis verstaan dat een grootschalige militaire operatie in Rafah een ramp zou zijn en niet op Amerikaanse steun kan rekenen als Israël niet met een "ernstig plan" komt om de bevolking te beschermen. 

Het kantoor van de Palestijnse president Mahmoud Abbas zegt dan weer dat het Israëlische plan voor Rafah als doel heeft de Palestijnen van hun land te verdrijven. De Palestijnse Autoriteit houdt zowel Israël als de VS verantwoordelijk voor de gevolgen van het plan.

De verklaring van Netanyahu over Rafah komt er 2 dagen nadat de premier een voorstel tot staakt-het-vuren van Hamas heeft verworpen. Over een nieuw staakt-het-vuren wordt al lange tijd onderhandeld door de VS, Israël, Egypte en Qatar. Die laatste twee landen treden op als bemiddelaars voor Hamas.

Hamas diende eerder deze week een aantal extra eisen in. Niet alleen Netanyahu veegde ze van tafel, ook de VS liet verstaan dat ze "er nogal over" waren.