Premier Netanyahu wijst "bizarre" voorstellen voor staakt-het-vuren van Hamas af

De Israëlische premier Benjamin "Bibi" Netanyahu heeft in Jeruzalem een persconferentie gegeven over de staat van de oorlog tussen Israël en Hamas. Volgens de premier is de "overwinning binnen handbereik". "We zijn op weg naar een absolute overwinning", zei Netanyahu "Het is slechts een kwestie van maanden."

Zo'n 20.000 Hamasstrijders zouden volgens Israël sinds het begin van de oorlog op 7 oktober al gedood of verwond zijn. De laatste cijfers stellen dat ongeveer 27.500 Palestijnen door de gevechten in Gaza zijn gedood en nog eens 70.000 gewond geraakten. Eerder bleek al dat minstens twee derde van de dodelijke slachtoffers een vrouw of kind zou zijn. Volgens het Israëlische dagblad Haaretz zouden zeker al 11.500 kinderen in de Gazastrook gedood zijn sinds de start van de oorlog.

Volgens de premier heeft het Israëlische leger al "ongeziene" prestaties bereikt in de oorlog tegen de terreurgroep. Netanyahu benadrukt ook dat het noodzakelijk is dat het leger haar missie afwerkt, om de nationale veiligheid van Israël niet in gevaar te brengen. "Als Hamas de kans krijgt om te overleven in Gaza, is het een kwestie van tijd voor de volgende massamoord plaatsvindt."

Netanyahu zegt ook dat hij de Israëlische gijzelaars die zich nog steeds in de Gazastrook bevinden niet vergeten is. Hij richtte zich tot de families van de gijzelaars en benadrukte dat hij hun familieleden altijd in gedachten houdt. "De militaire druk op Hamas is de enige manier om de gijzelaars naar huis te halen", stelt Netanyahu.

Die opmerking werd niet door iedereen goed ontvangen. Meteen na de persconferentie van de premier gaf Adina Moshe een eigen reactie op Netanyahu's woorden. Moshe is een van de gijzelaars die tijdens het tijdelijke bestand met Hamas werd vrijgelaten. Zij zei dat als Netanyahu zijn koers niet wijzigt, er geen gijzelaars meer zullen zijn om te redden. "Nogmaals zeg ik u, meneer Netanyahu: alles ligt in uw handen."

Netanyahu krijgt al langere tijd heel wat kritiek voor zijn aanpak van de gijzelaarscrisis. De families van de gijzelaars hebben al verschillende protesten gehouden om het beleid van de Israëlische premier aan te klagen. Enkele weken geleden vond een demonstratie plaats aan het huis van Netanyahu. Dat was niet naar de zin van de premier, die reageerde dat zulke acties Hamas in de kaart spelen.

Uit onderzoek blijkt ook dat de families op heel wat sympathie van de bevolking kunnen rekenen. Sommigen overwegen zelfs om zelf in de Israëlische politiek te stappen. Zo is er Jonathan Shamriz, de broer van een Israëlische gijzelaar die per ongeluk door Israëlische soldaten werd neergeschoten in de Gazastrook. Sindsdien is hij een uitgesproken tegenstander van de Israëlische regering. "Ik zal doen wat ik moet doen om dit land te herstellen. Zelfs als dat betekent dat ik de politiek in moet", zei Shamriz tegen persbureau Reuters.

De persconferentie van Netanyahu komt er in het kader van een voorstel voor een nieuw staakt-het-vuren dat momenteel op tafel ligt. Onder toezicht van de Verenigde Staten, Qatar en Egypte wordt met Israël gewerkt aan de voorwaarden voor een nieuwe pauze in de gevechten. Hamas had al "positief gereageerd" op het voorstel, maar had in haar antwoord ook enkele eigen voorwaarden voor de pauze opgelegd.

De exacte details zijn niet duidelijk, maar het nieuwsagentschap Reuters kon wel informatie over het voorstel van Hamas in handen krijgen. In totaal zou er een pauze van 135 dagen worden gevraagd, bestaande uit drie fases van elk 45 dagen.

In de eerste fase zouden alle vrouwelijke, bejaarde en zieke gijzelaars, maar ook gijzelaars die jonger zijn dan 19 jaar worden vrijgelaten. In ruil wil Hamas de vrijlating van vrouwelijke en minderjarige Palestijnen in Israëlische gevangenissen. Daarnaast wil Hamas dat ziekenhuizen en andere infrastructuur in de Gazastrook opnieuw worden opgebouwd. Een andere voorwaarde is dat het Israëlische leger zich terugtrekt uit Gazaanse woongebieden en de luchtaanvallen op het gebied beëindigt.

In de tweede fase wil Hamas mannelijke gijzelaars voor mannelijke Palestijnse gevangenen in Israël ruilen. In totaal wil Hamas dat 1.500 Palestijnse gevangenen door Israël worden vrijgelaten, onder wie 500 gevangenen die tot levenslang zijn veroordeeld.

Tot slot zouden de twee partijen de lichamen van overleden gevangenen en gijzelaars met elkaar ruilen. Tegen het einde van de pauze zou er een akkoord moeten zijn voor het definitieve einde van de oorlog.

Tijdens de persconferentie verwierp Netanyahu het voorstel en beschreef hij de voorwaarden van Hamas als "bizar". "Onze vijanden weten dat dit conflict ofwel diplomatiek ofwel militair zal worden opgelost, maar wij zullen niet rusten voor er een oplossing is." Ook de Amerikaanse president Joe Biden gaf aan dat de voorwaarden van Hamas "er een beetje over zijn".

Na de persconferentie liet de leiding van Hamas alvast weten dat de groep bereid is om "alle opties te bekijken", al zegt de leiding ook dat Netanyahu het conflict eigenlijk gaande wil houden. Volgens de Britse openbare omroep BBC zou de volgende ronde aan onderhandelingen morgen beginnen in Caïro, de hoofdstad van Egypte.

Ondertussen is de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken bezig aan een bezoek aan het Midden-Oosten, om de onderhandelingen voor een staakt-het-vuren bij te staan en een oplossing te zoeken voor het conflict.

Het is al de vijfde keer dat de minister een bezoek brengt aan de regio sinds de start van de oorlog. Hij was vandaag in Israël en ging op bezoek bij premier Netanyahu en bij de Israëlische president Yitzhak Herzog. 

Blinken bracht ook een bezoek aan de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Die drukte de minister op het hart dat een langdurige vrede alleen met een tweestatenoplossing kan worden bereikt. Daarnaast vroeg Abbas een einde aan de "Israëlische agressie", de verplichte uitzetting van Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever, en om Joodse kolonisten sterker te veroordelen. 

Na Netanyahu gaf ook Blinken een persconferentie om te reageren op de oorlog in Gaza en de plannen voor een staakt-het-vuren. Allereerst benadrukte de Amerikaanse minister zijn medeleven met de families van de gijzelaars die nog steeds in Gaza vastzitten. "De pure kwelling om het lot van je dierbare niet te kennen, is onvoorstelbaar. Die pijn moet ondraaglijk zijn", zei Blinken.

Daarna gaf de minister ook uitleg over zijn gesprek met de premier Netanyahu. Tijdens dat gesprek zou onder meer het mogelijke staakt-het-vuren besproken zijn. Blinken beschrijft enkele voorwaarden van Hamas als "non-starters", maar benadrukte wel dat hij ruimte ziet om tot een akkoord te komen. "We zullen blijven werken om zo'n akkoord te bereiken.

Blinken herhaalde dat de Verenigde Staten het Israëlische recht op zelfverdediging blijven ondersteunen, maar gaf ook aan dat Israël meer moet doen om burgers in de Gazastrook te ontzien van de gevechten en om het menselijk leed te minimaliseren. "Het aantal slachtoffers dat dagelijks valt, blijft te hoog", benadrukte Blinken. "Op 7 oktober heeft Hamas het Israëlische volk onmenselijk aangevallen, maar dat zal geen vrijgeleide zijn om hetzelfde te doen met burgers in Gaza."