De opperbevelhebber van het Oekraïense leger, generaal Valeri Zaloezjny, vindt dat zijn land de oorlog anders moet aanpakken. Dat zegt hij in een essay dat is gepubliceerd bij de Amerikaanse zender CNN, net op het moment dat zijn toekomst hoogst onzeker is: zijn ontslag zou in de lucht hangen.
Opperbevelhebber van het Oekraïense leger wil de oorlog anders aanpakken, terwijl zijn ontslag in de lucht hangt
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Oorlogen zijn veranderd en technologie is het antwoord. Dat is heel kort een van de belangrijkste boodschappen van Zaloezjny, de opperbevelhebber van het Oekraïense leger en dus na president Zelenski de belangrijkste man in het land. In het bijzonder wil hij het arsenaal van onbemande wapensystemen uitbouwen, drones dus.
Die laten toe om de situatie op het slagveld constant te monitoren, in alle omstandigheden, schrijft de topgeneraal. Drones leveren ook inlichtingen in real time, wat toelaat om op het juiste moment precisie-aanvallen uit te voeren. Tegelijk kunnen ze van op afstand bediend worden, waardoor er minder slachtoffers vallen.
Drones zijn voor Zaloezjny ook de uitweg voor de statische oorlog in Oekraïne. Het front beweegt niet meer, de oorlog is een uitputtingsslag geworden die gevoerd wordt in loopgraven, net zoals in de Eerste Wereldoorlog. En dat is in het voordeel van Rusland.
Door het trage tempo kan de oorlogsindustrie van Rusland steeds de vinger aan de pols houden, terwijl die van Oekraïne achterop hinkt. Ook de westerse sancties zetten geen rem op de Russische oorlogsmachine. Daarnaast heeft Rusland een bijna onuitputtelijke bron aan manschappen, ook dat ligt in Oekraïne anders.
Oekraïne moet ook rekening houden met de verminderde steun uit het Westen, want de bondgenoten kampen met hun eigen politieke strubbelingen. Het is een duidelijke verwijzing naar de VS, waar een cruciaal hulppakket van tientallen miljarden voor Oekraïne door de Republikeinen in het parlement wordt tegengehouden.
Tot slot is er ook nog de situatie in het Midden-Oosten die "de aandacht afleidt". Zaloezjny waarschuwt dat Rusland daar misschien nog meer conflicten wil uitlokken, om de oorlog in Oekraïne te overschaduwen.
Punten van conflict met Zelenski nog eens in de verf
De ideeën in dit essay zijn niet nieuw. Zaloezjny publiceerde een paar maanden geleden al een gelijkaardig betoog in het Britse magazine The Economist. Ook toen al benadrukte hij het belang van technologische ontwikkeling om een statische oorlog met veel slachtoffers te vermijden.
Daarmee erkende hij impliciet, en later ook explicieter in een interview, dat het Oekraïense tegenoffensief muurvast zat, en niet het gewenste resultaat had opgeleverd. Woorden die hem door president Zelenski niet in dank werden afgenomen. Die reageerde dat Zaloezjny's woorden ook geen zoden aan de dijk brachten en zette koppig door dat er wel degelijk vooruitgang werd geboekt.
Ook over de mobilisatie van strijdkrachten zijn Zelenski en Zaloezjny het oneens. Zaloezjny wil eigenlijk een half miljoen nieuwe rekruten aanwerven, maar Zelenski zegt dat dat praktisch niet mogelijk is.
Daar komt dan ook nog bij dat zo'n mobilisatie Zelenski niet populair zou maken. Zaloezjny legt in zijn essay de vinger op de wonde: "We moeten het significante voordeel van de vijand erkennen (...) in vergelijking met de onmacht van de Oekraïense staatsinstellingen om de mankracht van het leger te verbeteren, zonder onpopulaire maatregelen te nemen."
Toekomst van Zaloezjny onzeker
In het essay verwijst Zaloezjny niet naar de olifant in de kamer: dat hij mogelijk ontslagen is als opperbevelhebber. Sinds het begin van de week circuleren daar allerlei geruchten over.
Zelenski zou Zaloezjny de laan uit gestuurd hebben, door onenigheden over de militaire strategie, maar ook en vooral door de populariteit en mogelijk politieke ambities van Zaloezjny. Uit sommige peilingen blijkt namelijk dat die bijna net zoveel stemmen zou halen als Zelenski, mochten er verkiezingen gehouden worden. Die hadden normaal gezien dit jaar moeten plaatsvinden, maar door de oorlog gaan die niet door.
Zowel Zelenski als Zaloezjny ontkent dat er sprake is van een ontslag. Toch zou dat volgens sommige bronnen binnenkort officieel worden gemaakt.
CNN, dat het essay exclusief brengt, zegt in een disclaimer dat de publicatie al gepland was voor de geruchten over het ontslag van Zaloezjny. De denkoefening over een nieuwe oorlogsstrategie had de generaal dus al gedaan, voor hij (mogelijk) zijn job is verloren.
Zaloezjny besluit dat de veranderingen die hij nodig vindt, in vijf maanden tot stand gebracht kunnen worden. Maar voorlopig is het dus onduidelijk of hij die ook zal kunnen uitvoeren.
