Ook in 2023 bleef u ons mailen, zelfs meer dan het jaar daarvoor. De berichtgeving die de gemoederen het meest beroerde, was die rond het Israëlisch-Palestijns conflict. Ook uw ergernis over taal- en tikfouten in artikels en programma’s stak u niet onder stoelen of banken. Dat leren we uit het jaaroverzicht van VRT Nieuwsombudsman Bert Lauwers.
De nieuwsombudsman blikt terug op 2023: "Berichtgeving rond Israëlisch-Palestijns conflict lokte meest reactie uit"
Bert Lauwers
Gepubliceerd:
Het afgelopen jaar kwamen zo’n 9.000 mails binnen bij het nieuwsombudsteam. Dat zijn er meer dan het jaar daarvoor. Toen daalde het aantal mails tot 7.400 na twee drukke coronajaren. Het blijft wel een constante dat ongeveer de helft van de mails klachten zijn. De andere helft zijn suggesties, vragen, meningen, meldingen en af en toe ook een felicitatie.
Samenvatting van het jaaroverzicht:
De nieuwsombudsman kreeg 9.035 mails, waarvan 4.575 klachten.
8 procent van de klachten was gegrond. Dat is een daling in vergelijking met vorig jaar. De meeste gegronde klachten gaan over onnauwkeurigheden in de berichtgeving.
85 klachten hadden een persoonlijk belang. De klager maakt daarbij zelf rechtstreeks of onrechtstreeks deel uit van de berichtgeving.
De meeste klachten hebben betrekking op het VRT NWS Journaal en de site en app van VRT NWS, die niet toevallig ook het grootste bereik hebben.
50 procent van de klachten gaat over selectie: waarom iets of iemand wel of niet aan bod komt in de berichtgeving.
Nieuwsgebruikers blijven zich fel ergeren aan taalfouten. Het aantal taalfoutmeldingen steeg in vergelijking met vorig jaar.
Berichtgeving over Israël en Hamas deed mailbox vollopen
Het thema waar u het meeste van wakker lag, was de oorlog tussen Israël en Hamas. Sinds 7 oktober kregen we hierover meer dan 600 mails met heel uiteenlopende reacties. Aan de ene kant klinkt het verwijt dat VRT NWS “pro-Israëlisch” is, maar de kritiek dat VRT NWS “duidelijk de kant kiest van de Palestijnen” klinkt even luid.
Mensen lieten ons weten dat het taalgebruik van de redactie in verband met het conflict niet goed was. De ene vond dat een gast te hard werd aangepakt, terwijl de andere vond dat diezelfde gast zomaar een forum kreeg. Anderen vroegen zich dan weer af waarom iets wel of niet gegeven werd of vonden dat in bepaalde artikels en reportages het historische kader ontbrak.
Het is bijna onmogelijk om te berichten over het Israëlisch-Palestijns conflict op een manier die bij geen enkele overtuiging weerstand oproept. Van de klachten over de berichtgeving rond Israël en Hamas werden er slechts weinig gegrond verklaard.
De redactie heeft de plicht om alle relevante stemmen hierover aan het woord te laten en die kritisch te bevragen. Het redactiestatuut laat ook toe dat de onpartijdigheid van de redactie over een iets langere periode wordt beoordeeld. Niet alles kan in elk artikel, elke reportage of elke uitzending aan bod komen. Het blijft wel heel belangrijk om zaken goed te checken en te duiden.
Vooral kritiek op nieuwsselectie
U bent over het algemeen heel kritisch over de nieuwsselectie. We krijgen vaak de vraag waarom iets wel of niet aan bod komt in de berichtgeving. Waarom is sport het hoofdpunt van het VRT NWS Journaal, is er geen ander belangrijk nieuws? Waar is het nieuws over de oorlog in Oekraïne gebleven? Waar waren jullie bij de terreuraanslagen in Brussel? Noem de namen van de Reuzengommers! Dat plasincident bij Van Quickenborne is toch een fait divers, waarom krijgt dit zoveel aandacht? Laat Conner Rousseau met rust!
Het is moeilijk om selectieklachten gegrond te verklaren. De redactie is autonoom, wat maakt dat ze volledig vrij is in de keuze van onderwerpen en gasten. Dat neemt niet weg dat uw verzuchtingen, vragen en suggesties hierover wel degelijk worden overgemaakt en besproken. De nieuwsombudsman beveelt de redactie ook aan om te blijven uitleggen waarom bepaalde zaken – die op het eerst zicht soms banaal lijken – toch veel aandacht krijgen.
Fouten wekken irritatie op
U laat het ook niet na om de redactie te melden dat ze fouten maakt. Een verkeerde foto, een foute berekening, een uitleg die niet volledig klopt, u merkt het steevast op. Het aantal klachten over onnauwkeurigheid is het afgelopen jaar gedaald in vergelijking met het jaar daarvoor, maar dat is relatief. De nieuwsombudsman heeft er immers geen zicht op hoeveel meldingen er nog rechtstreeks bij de redactie binnenkomen via de knop "fout opgemerkt" onder elk artikel.
De redactie kan op gebied van nauwkeurigheid zeker nog winst boeken. Hetzelfde geldt voor taal- en tikfouten. Het aantal meldingen hierover bij de nieuwsombudsman binnenkomt is fel gestegen in vergelijking met 2022. We moeten er wel bijzeggen dat één fout vaak meerdere keren gemeld wordt, maar dat laatste zegt ook wel iets over de irritatie die zulke fouten opwekken bij de nieuwsgebruikers.
Correcties en aanvullingen
VRT NWS wil bovenal een betrouwbaar nieuwsmedium zijn. Onnauwkeurigheden en taalfouten tasten het vertrouwen in de berichtgeving aan. De nieuwsombudsman roept de redactie dan ook op om hier nog meer aandacht voor te hebben.
De redactie draagt ook transparantie hoog in het vaandel. Een nog meer uitgewerkt beleid rond correcties en aanvullingen bij de berichtgeving kan hier aan bijdragen. Sinds vorig jaar komen de correcties en aanvullingen bij radio- en tv-programma's maandelijks mee op de homepage van VRT NWS. Als er in artikels op de website een ingrijpende aanpassing of aanvulling gebeurt, moet dit ook duidelijk zijn voor de lezer. Op dit punt is er zeker vooruitgang, maar we pleiten voor een nog meer uitgewerkte en eenvormige aanpak, zodat dit herkenbaarder wordt voor de lezer.
Ook in 2024 blijven uw reacties op de berichtgeving welkom bij het nieuwsombudsteam.
Jaarverslag ombudsman VRT NWS: "Vooral conflict Israël-Hamas zorgt voor klachten"