Abortuscentra pleiten voor nieuwe abortuswet: "Geen betuttelende wachttijd en termijn optrekken"

Afgelopen jaar hadden meer dan 10.000 mensen een eerste consultatie bij de abortuscentra van Luna vzw en VUB Dilemma, 8.300 mensen lieten een behandeling uitvoeren. "Een stijging in eerste consultaties van 9 procent, en het aantal behandelingen loopt parallel", aldus Carine Vrancken, directeur van Luna vzw. De centra voeren om en bij de 90 procent van de abortussen in Nederlandstalig België uit. Officiële Belgische cijfers worden eind dit jaar verwacht.

Centra in omringende landen komen tot soortgelijke vaststellingen. Daarvoor ziet Vrancken verschillende mogelijke oorzaken. "Mensen gaan heel bewust om met zwangerschapskeuze en ouderschap, nemen de tijd en de ruimte om goede beslissingen te nemen." De gemiddelde vrouw die voor een zwangerschapsafbreking kiest, is 29 jaar, heeft een vaste relatie en heeft 1 of 2 kinderen.

"Er zijn ook maatschappelijke factoren: we leven in onzekere tijden, met internationale conflicten en het leven dat duurder wordt. Zulke aspecten hebben een impact of je nog kinderen op de wereld wil zetten", verduidelijkt ze in "De ochtend" op Radio 1.

Door de stijgende cijfers is kwalitatieve abortuszorg volgens Luna vzw en VUB Dilemma groter dan ooit, "maar tegelijkertijd worden we in de praktijk meer dan ooit geconfronteerd met de beperkingen van de huidige abortuswet".

De centra hekelen de "betuttelende en vernederende wachttijd" van zes dagen die nu wettelijk verplicht is tussen een eerste consultatie en de effectieve behandeling. "Mensen hebben doorgaans goed nagedacht voor ze de stap zetten naar een abortuscentrum. Het denkproces start niet bij de eerste consultatie", zegt Vrancken. 

Ook stellen ze de zwangerschapstermijn voor abortus aan de kaak: nu mag een zwangerschap enkel in de eerste 12 weken na bevruchting worden afgebroken. Daardoor moeten heel wat vrouwen uitwijken naar bijvoorbeeld Nederland, waar de regels minder streng zijn. "Waar zijn we mee bezig als we kwetsbare vrouwen dwingen om zwanger te blijven? En vooral, wat willen we daarmee bereiken?" 

Françoise Dedrie, eveneens directeur bij Luna vzw, benadrukt dat een wetswijziging geen aanleiding is tot meer abortussen, maar wel meer vrouwen in eigen land zal helpen. "Als het gaat over abortus, hanteren wij het principe 'liefst zo weinig mogelijk, maar zo veel als nodig'."

Tot slot pleit de nieuwe campagne voor toegankelijke en betaalbare anticonceptie voor vrouwen en mannen. "Het is vooral belangrijk dat mensen goed geïnformeerd worden en een vorm van anticonceptie kunnen kiezen die aansluit bij hun levensstijl en verwachtingen. De kostprijs mag daarin geen belemmering zijn, ongeacht de leeftijd", zegt Nausikaä Martens van VUB Dilemma. 

Vrancken zag de voorbije jaren een verschuiving in het gebruik van anticonceptie. "Er is een lichte trend van een bepaalde groep die wil afstappen van hormonale anticonceptie. Hormonen hebben een negatieve connotatie gekregen, en dat zien we ook bij ons cliënteel. Ook is er een toename van de mensen die een app gebruiken om te voorspellen wanneer ze vruchtbaar zijn. Deze combinatie van de klassieke kalendermethode en periodieke onthouding is onveiliger."

De campagne wordt niet toevallig gelanceerd in het verkiezingsjaar. Vorig jaar nog stelde een wetenschappelijk comité dat zwangerschapsonderbreking tot 18 weken na de conceptie zou moeten worden verlengd. CD&V ligt echter dwars. "Het is de morele plicht van de abortushulpverlening om beleidsmakers te blijven informeren", stelt Vrancken.