Van “TimHouthi Chalamet” tot poëzie: hoe de Houthi’s hun strijd ook online voeren

Al sinds november voeren de Jemenitische Houthi’s, die gesteund worden door Iran, aanvallen uit op commerciële schepen in de Rode Zee. Dat doen ze naar eigen zeggen uit steun voor de Palestijnen. Maar de oorlog vindt niet enkel op zee plaats.

Ook online wordt een grote propagandastrijd en informatieoorlog gevoerd. Die is al langer bezig , maar voor het eerst worden er ook erg veel mensen buiten Jemen mee bereikt. Enkele voorbeelden.

Op maandag 20 november postte de Jemenitische Houthi-militie een video op X waarop te zien was hoe haar troepen het schip Galaxy Leader kaapten. Dat gebeurde een dag nadat ze hadden aangekondigd het schip in de Rode Zee in beslag te hebben genomen. Het werd een strakke video, die op X al meer dan 1,4 miljoen views vergaarde.

Een gedroomde propagandastunt werd het ook, want intussen stelden de Houthi’s het schip zelfs open voor het publiek. Wie dat wil, kan erheen varen en het een bezoek brengen. 

Zo zette ook de jonge Jemeniet en influencer Rashid Al Haddad zich in de kijker. Zijn video’s op en rond de Galaxy Leader kregen op sociale media tienduizenden likes en gingen viraal, ook bij ons. In zijn video’s herleidt hij de kaping van de Galaxy Leader tot een overwinning van de Arabische wereld op Israël. Het vrachtschip is immers deels eigendom van een bedrijf van een Israëlische zakenman.

Er zijn voorlopig geen bewijzen dat hij zelf betrokken was bij de kaping van de Galaxy Leader. Op sociale media stelt hij zich voor als videomaker. Hij post allerlei zaken, maar zijn berichten in de buurt van het schip trekken het meeste aandacht. Hij is overigens niet alleen: sinds het schip opengesteld werd, posten ook andere Jemenieten beelden vanop de Galaxy Leader.

In de commentaren gaat het vaak over de looks van Al Haddad, die online al de bijnaam “Timhouthi Chalamet” kreeg, een verwijzing naar Hollywoodster Timothée Chalamet.

De online propaganda van de Houthi’s blijft niet beperkt tot beelden in en rondom het gekaapte schip. “Een erg populaire vorm van propaganda zijn de zawamil (enkelvoud: zamil), traditionele gedichten  die worden omgezet in oorlogsgedichten”, zegt onafhankelijk Jemen-expert Hannah Porter aan VRT NWS. “De onderwerpen variëren sterk, van internationale politiek tot het prijzen van de leiders. Die van de Houthi’s bevatten ook bedreigingen aan het adres van bijvoorbeeld Israël, de Verenigde Staten of Saoedi-Arabië.”

Herverpakt in liedjes, video’s en andere teksten vinden die gedichten vandaag een massapubliek via sociale media, en vooral Telegram. “Met die gladde, opzwepende filmpjes proberen de Houthi’s jongeren in Jemen en tot ver daarbuiten te winnen”, zegt ook journalist en Jemen-kenner Anthon Keuchenius. 

En dat schijnt te werken. Volgens analisten die met de Arabische nieuwszender Al Jazeera spraken , is de Palestijnse zaak erg populair onder de Jemenieten. Zodra de Houthi’s schepen begonnen aan te vallen en er online propaganda over maakten, nam de rekrutering toe. “Jonge Jemenieten meldden zich gretig aan in de hoop te kunnen vechten voor de Palestijnse zaak”, klinkt het.

Nog posts van Houthi’s die de laatste weken veel meer tractie kregen: hun cartoons. “Ze hebben veel cartoonisten”, zegt Porter. “Met sommige cartoons proberen ze propaganda en soms ook desinformatie te verspreiden over het lopende conflict. Veel exemplaren vinden we vandaag op Telegram.”

“Zodra de gevechten ergens oplaaien, zie je ze in veelvoud opduiken”, aldus Keuchenius. “Samen met nog andere mediavormen , zoals documentaires, artikels of andere posts op sociale media, proberen zij het narratief te sturen. Ze beseffen dat beeldvorming erg belangrijk is. Er wordt ook grafisch materiaal buiten Jemen geproduceerd.” 

“Er is een verband met de Israëlische aanval op Gaza”, zegt Porter. “Daarvóór was er maar een handjevol westerlingen dat de Houthi-media nauwlettend in de gaten hield. Maar nu de Houthi's opdoken als een andere partij in dit conflict, kan het publiek dat de Houthi’s niet goed kent, in hun propaganda trappen. Ze nemen ook schepen in beslag: dat is een schokkend element waar je moeilijk weg van kunt kijken."

Propaganda is altijd extreem belangrijk geweest voor de Houthi's, benadrukt Porter. “De groep investeert er veel middelen in. Ze geloven dat die zogenaamde "soft war" net zo belangrijk is als gewelddadige oorlogsvoering. Het doel is om steun te winnen, bondgenoten gerust te stellen en vijanden te intimideren.”

“Veel gebruikers van sociale media sluiten zich aan bij de berichten van de Houthi’s omdat zij zich afschilderen als een van de weinige Arabische regeringen die het opnemen tegen Israël en de VS”, zegt Keuchenius. “Maar de Houthi's willen vooral ook lawaai voor zichzelf maken en een positie in de wereldorde opeisen.”