België gaat deelnemen aan de Europese operatie op de Rode Zee tegen de Houthi-rebellen. Het gaat daarvoor één militair schip naar de regio sturen, zo heeft het kernkabinet beslist. In ruil zal ons land - dat momenteel EU-voorzitter is - de druk opvoeren voor een staakt-het-vuren in het Israëlisch-Palestijns conflict.
België neemt deel aan Europese operatie tegen Houthi's en stuurt één militair schip naar Rode Zee
Zico Saerens
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Waar gaat dit over?
De Jemenitische Houthi-rebellen voeren al sinds november aanvallen uit op commerciële schepen, vooral rond de dunne zeestraat Bab el Mandeb. De Houthi's, die gesteund worden door Iran, doen dat naar eigen zeggen uit steun voor de Palestijnen. Door de handel op zee te treffen, willen ze de druk op het Westen verhogen om in te grijpen tegen Israël.
Vorige week bombardeerden de Verenigde Staten en Groot-Brittannië verschillende doelwitten in Jemen. Behalve Nederland, verleenden geen landen van de Europese Unie steun aan die actie. Onder meer Frankrijk gaf aan dat het niet zo aanvallend wil optreden tegen de Houthi's, maar wel commerciële schepen wil verdedigen.
Of België moest deelnemen aan de EU-missies op de Rode Zee tegen de Houthi-rebellen, daarover zat de federale regering tot nog toe niet op één lijn. Minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR) vond het "de plicht" van ons land om het wél te doen, maar de socialisten en groenen binnen de regering stonden op de rem.
En dat is niet helemaal onlogisch. De linkse partijen vragen al weken dat België een straffer standpunt inneemt, tégen Israël, in de oorlog met Gaza. Acties op de Rode Zee tégen een groepering die naar eigen zeggen de Palestijnen steunt, waren voor de groenen en socialisten niet uitgesloten, maar de beslissing moest wel gepaard gaan met een duidelijker standpunt over het Israëlisch-Palestijns conflict, zo klonk het.
Nu is er dus een akkoord gevonden binnen het kernkabinet van de federale regering.
Eén fregat naar Rode Zee
Concreet zal België een van de twee fregatten waarover ons land beschikt, naar de regio sturen. Het gaat om de Louise-Marie, het andere - de Leopold I - is in onderhoud. Het is niet de bedoeling dat het militair schip actief de Houthi's zal aanvallen, maar wel dat het de containerschepen in de Rode Zee beschermt.
"De maritieme veiligheid in de Rode Zee is enorm bedreigd door de aanvallen", zegt premier Alexander De Croo (Open VLD) op een persconferentie. "De bemanningsleden van de schepen worden bedreigd, maar het maakt ook de weg van de containers moeilijk. Dat heeft gevolgen, die we ook in Europa en ons land al zien. Daarom sluiten we ons aan bij de missie die op poten wordt gezet."
"We gaan de schepen beschermen, we gaan de rebellen niet aanvallen", zegt minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR). Of dat geen risico is? "Mochten we de rebellen laten aanvallen zonder te reageren, dat zou pas een risico inhouden."
Het zal wel nog even duren eer het schip kan vertrekken. Dat zal volgens de regering nog enkele weken duren.
Kan de Louise-Marie daar iets doen?
"Het gaat om een vrij oud fregat", zegt VRT NWS-defensiespecialist Jens Franssen. "Het is gebouwd in 1989 en wij hebben het tweedehands gekocht van Nederland in 2008."
"De bedoeling van zo'n militair schip is dat het een soort scherm legt over delen van die kust, zodat je de koopvaardijvloot kunt beschermen", zegt Franssen. "We kunnen natuurlijk wel iets doen als we worden aangevallen, maar onze fregatten hebben maar 16 Sea Sparrow-raketten. In 1989 bestonden er bovendien nog nauwelijks drones. Mocht er een grote zwerm drones komen, dan komt zelfs zo'n fregat in de problemen, laat staan het schip dat ernaast vaart."
De Belgische aanwezigheid zal dus vooral "show the flag" zijn, weet Franssen: "Je toont dat je er bent, je toont dat het belangrijk is. En we zullen daar natuurlijk niet alleen varen. Het zijn die verschillende schepen samen die zorgen voor bescherming."
Anderzijds is er ook tegemoetgekomen aan de voorwaarden van de socialisten en groenen. België zal zijn positie als voorzitter van de Raad van de Europese Unie gebruiken om meer druk te zetten op een staakt-het-vuren in het Israëlisch-Palestijnse conflict.
"Dit humanitair drama mogen we niet naast ons neerleggen", zegt minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS). "We vragen een onmiddellijk staakt-het-vuren en bescherming van alle burgers. De gijzelaars (die vastgehouden worden door Hamas, red.) moeten zo snel mogelijk worden vrijgelaten, de bombardementen op burgers moeten stoppen."
Ook de druk om hulpgoederen Gaza binnen te laten zal worden opgevoerd. "Er is een gebrek aan medicijnen, bloed, brandstof, voeding en water", zegt minister van Ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez (Vooruit). "Daarom is humanitaire hulp broodnodig."
Het kernkabinet bevestigt ook het vertrouwen in het Internationaal Gerechtshof, waar Zuid-Afrika een genocidezaak heeft aangespannen tegen Israël. Ons land zal de conclusies steunen en waken over de uitvoering ervan, luidt het.
Tot slot heeft de regering ook beslist om de lokale medewerkers van het Belgische ontwikkelingsagentschap Enabel te repatriëren. "Het gaat om 19 mensen die zich jarenlang hebben ingezet voor onze internationale solidariteit en dat de laatste 100 dagen in verschrikkelijke omstandigheden hebben moeten doen. We gaan hen, hun echtgenoten en hun minderjarige kinderen repatriëren."
We hebben als land altijd gepleit voor de-escalatie en respect voor mensenlevens
Premier Alexander De Croo (Open VLD)
"We hebben als land altijd gepleit voor de-escalatie en hebben altijd de nadruk gelegd op het respect voor mensenlevens en het internationaal humanitair recht", zegt De Croo. "Daarmee hebben we vaak grenzen verlegd en andere Europese landen meegetrokken. Met de beslissingen die we nu nemen, doen we dat opnieuw."
