178 cipiers worden gegijzeld in Ecuador, president Noboa: "We zijn in staat van oorlog"

"We zijn in staat van oorlog en we mogen niet toegeven aan terroristische groepen", zei president Noboa op de radio. De president wil buitenlandse gevangenen, vooral Colombianen, het land uitzetten om het aantal gedetineerden te verminderen. Viceminister Esteban Torres Cobo stelt dat het conflict "bloedig" zal worden, maar nodig voor een betere toekomst. Aan de Britse openbare omroep BBC laat hij weten dat de bendeleiders om bemiddeling vragen, maar dat de regering niet van plan is om te onderhandelen.

Maandag heeft president Noboa al de noodtoestand afgekondigd en voor twee maanden een avondklok ingesteld. Scholen blijven dicht tot 12 januari. De lessen worden online voortgezet. De bevolking wordt aangeraden om voorraden in te slaan en boodschappen te doen voor acht dagen.  Dinsdag drongen gewapende mannen de tv-studio van de openbare zender TC binnen en gijzelden enkele werknemers. Daarop brak chaos en paniek uit in verschillende steden. Het leger en de politie proberen de situatie onder controle te krijgen en hebben - via een decreet - de toestemming om misdaadgroeperingen "te neutraliseren".

Johanna Renckens woont in het zuiden van Ecuador en spreekt over stille en angstige straten die een "coronasfeertje" oproepen. "Hoelang dit gaat duren, weten we niet. Twee maanden? Economisch zal dit weer veel effect hebben", denkt ze in "De ochtend" (Radio 1). "De bevolking staat achter de maatregelen, maar bij de staat van oorlog worden vragen gesteld. Militairen kunnen heel snel ingrijpen, maar er kunnen ook verkeerde ingrepen gebeuren. Voorlopig is er niet geschoten op mensen zonder reden." 

Heel wat mensen waren verbaasd over de plotse golf aan geweld in Ecuador. Toch komt die niet uit het niets. Ecuador is een drugsstaat geworden waar gewelddadige bendes en kartels de plak zwaaien. Het land is een belangrijk handelspunt geworden voor cocaïne die geproduceerd wordt in de buurlanden Peru en Colombia.  Vorig jaar werden in Ecuador meer dan 3.500 moorden gepleegd. Het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken raadt op dit ogenblik alle niet-essentiële reizen naar het land af.

Ook Freya Rondelez zag de problemen in Ecuador de laatste jaren sterk toenemen. Zij is de regioverantwoordelijke van ngo 11.11.11 voor Bolivia, Peru en Ecuador.

"Waar het drugsgeweld eerder vooral in de steden was geconcentreerd, is nu eigenlijk het volledige kustgebied in de greep van de criminaliteit", legt Rondelez uit in "De ochtend" op Radio 1. "Ze gaan ook steeds verder in hun criminele acties. Vroeger beperkten de criminelen zich tot de drugshandel."

"De laatste jaren is het fenomeen van "vacuna" verschenen, letterlijk vertaald als "vaccin". Dat betekent dat kleine winkels en handelaars een bepaald bedrag aan losgeld moeten betalen." Er doen al verhalen de ronde van burgers die het afpersgeld niet wilden betalen en vermoord werden. Ook ontvoeringen en vragen voor losgeld zijn volgens Rondelez schering en inslag.

Het geweld in het land is zondag geëscaleerd na de ontsnapping van de beruchte drugscrimineel Adolfo "Fito" Macias uit zijn zwaar beveiligde cel in de gevangenis van Guayaquil. Intussen is ook Fabricio Colon Pico, leider van de Los Lobos-bende, op vrije voeten. Colon Pico wordt verdacht van een moordpoging op een openbaar aanklager en brak met anderen uit de gevangenis van Riobamba.

Intussen zijn al zeker tien doden gevallen, onder wie enkele agenten. De veiligheidsdiensten hebben tientallen arrestaties verricht. De ontsnappingen zijn een klap voor Noboa (36) die nog maar sinds midden oktober aan de macht is. Hij was bij zijn aanstelling de jongste president ooit van Ecuador. Noboa beloofde de heropbouw van het land, een aartsmoeilijke opdracht.