Op 10 jaar tijd 5 procent meer leegstaande handelspanden en 17 procent minder winkels in Limburg

Op 10 jaar tijd is het aantal winkelzaken in Limburg met net geen 18 procent gedaald. Tijdens diezelfde periode steeg het aantal leegstaande handelspanden met meer dan 5 procent. Dat blijkt uit cijfers van de provincie Limburg. In 2021 oversteeg het aantal leegstaande panden zelfs de grens van 2.200. 

Volgens gedeputeerde voor Economie Tom Vandeput (CD&V) is dat het resultaat van een samenloop van omstandigheden. "Ten eerste telt Limburg meer winkels dan de andere provincies. Tegelijkertijd zitten we hier met het laagste huishoudbudget omdat de lonen hier gemiddeld lager liggen. Dat zorgt voor hogere druk en meer winkeliers besluiten dan ook om hun fysieke locatie te sluiten. Die trend is ingezet en is wellicht onomkeerbaar."  

Daarnaast ziet Vandeput ook nog een andere oorzaak: het veranderde koopgedrag van de klant. "Steeds meer consumenten kopen online. Een trend die is opgekomen tijdens de pandemie. Heel wat mensen kopen nog steeds bij hun vaste winkelier, maar dan via de webshop."

Die overstap naar e-commerce valt ook Bart Lodewijckx van Unizo Limburg op. "Je kan niet ontkennen dat het aantal winkels stevig is afgenomen. Er is malaise in de retailsector. Wie vandaag door steden en gemeenten loopt, ziet de leegstand. De sector staat onder druk van dat online gegeven en verandert zeer snel. Toch zien we een kentering en beginnen winkeliers zich aan te passen." 

Niet alleen winkeliers en consumenten veranderen, ook de winkelstraten gaan mee met hun tijd. De consument verwacht namelijk een totaalbeleving. "Als een winkel sluit, trekt er vaak een horecazaak in het pand. Maar ook andere functies zoals cultuur, entertainment of wonen duiken op in winkelstraten", legt Vandeput uit. "Dat is gezond en zorgt voor een dynamiek op straat na 18.00 uur, als de winkels sluiten."

UNIZO-bestuurder Bart Lodewijckx benadrukt het belang van een aanpassingsvermogen. "Als handelaar is niets belangrijker dan nagaan wat je consument wil. Je moet opboksen tegen die online platformen. Dat kan je doen door voor een gemengde invulling te gaan waarbij klanten ook iets kunnen drinken. Wie het verschil maakt, kan standhouden." 

In het hele verhaal is er ook een belangrijke rol weggelegd voor lokale besturen. Ondertussen liet een tiental gemeenten zich begeleiden door de provincie en een extern studiebureau om een visie rond lokaal winkelen uit te werken. "Uit dat overleg met lokale handelaars komen goede dingen zoals meer inzetten op andere invullingen, groene rustpunten inplannen of bepaalde straten en pleinen opknappen", aldus gedeputeerde Vandeput.  

Die aanpak lijkt te werken. De afgelopen drie jaar liep het aantal leegstaande panden in Limburg toch terug met 18 procent. Ook dit jaar kunnen gemeenten nog de hulp inroepen van het provinciebestuur. Ze hebben nog twee maanden om zich aan te melden.