Politicoloog Bart Maddens: "Het 'Chinees Belang', dat zal aan de partij blijven kleven"

Eerst waren er de gelekte berichten van Vlaams Belanger Frank Creyelman, die duidelijk hand-en-spandiensten leverde aan een Chinese spion. Dan kwamen de vragen over Creyelmans broer Steven, die uiteindelijk ontslag nam als voorzitter van de Kamercommissie Legeraankopen. En nu worden ook weer vragen gesteld bij de Chinese contacten die Filip Dewinter al jaren onderhoudt.

Hallo politicoloog Bart Maddens (KU Leuven)? Heeft voorzitter Tom Van Grieken zijn partij nog onder controle? "Ik heb geen dissidente geluiden gehoord van binnen het Vlaams Belang. Steven Creyelman heeft ontslag genomen als voorzitter van de commissie Legeraankopen en er was geen gemor binnen de partij. Dus het lijkt erop dat Van Grieken zijn troepen onder controle heeft."

Steven Creyelman moet niet opstappen als Kamerlid of als partijlid, maar hij heeft Van Grieken wel in een lastig parket gebracht, vindt Maddens. "Het gaat vooral om het feit dat hij het vertrouwen heeft geschonden binnen de fractie door niet van meet af aan open kaart te spelen, door niet te melden dat hij al verwittigd geweest is door de Staatsveiligheid. Daardoor heeft hij Van Grieken in verlegenheid gebracht, want die had gezegd dat hij zijn hand voor hem in het vuur stak. Maar daarna is hij moeten terugkrabbelen."

Ook over Dewinter is het afwachten op de resultaten van het lopende onderzoek. "Gezien het politieke gewicht van de Dewinter, denk ik niet dat men die man onmiddellijk opzij zal schuiven. Er zullen wel meer zwaarwichtige feiten moeten opduiken vooraleer men de kip met de gouden eieren zal willen slachten."

De vraag is dan: welk effect zal dit hebben op de komende verkiezingen? "Dit zal de partij blijven achtervolgen tijdens de campagne. Je kunt er donder op zeggen dat Van Grieken dit voor de voeten geworpen zal krijgen: het 'Chinees Belang' zal aan de partij blijven kleven."

"Maar of het stemmen zal kosten? Dat valt te betwijfelen. De kiezers die al zeker zijn dat ze voor Vlaams Belang zullen stemmen - zo'n 20 procent - zullen niet van gedachte veranderen. Zij stemmen om andere redenen voor die partij: het migratiethema, een fundamenteel wantrouwen ten opzichte van het establishment, ..."

"Maar als de partij naar 30 procent wil groeien, moet je ook meer gematigde kiezers aantrekken. Die zouden zich wel eens kunnen laten afschrikken als de partij via die Chinese affaire nog een extremer imago krijgt."

Vlaams Belang kan misschien ook wat hopen op het omgekeerde effect, redeneert Maddens. "Als de indruk wordt gewekt dat er een vuile oorlog wordt gevoerd tegen het Vlaams Belang, zou dat de partij kunnen versterken in haar slachtofferrol. Daar heeft ze altijd in uitgeblonken."

En na de verkiezingen? Zou dit de coalitievorming niet nog meer kunnen bemoeilijken? "Ik denk niet dat die impact zo groot kan zijn", oppert Maddens. Hij wijst erop dat N-VA al meermaals duidelijk gezegd heeft dat ze liever niet in coalitie gaat met Vlaams Belang.

"Dat standpunt is relatief helder. Daarvoor had de partij die Chinese affaire niet nodig. De N-VA wil federaal een akkoord sluiten met de PS. Pas wanneer dat plan A mislukt, is er het plan B dat de N-VA onder bepaalde voorwaarden eventueel een Vlaamse regering zou vormen met Vlaams Belang. Die ingewikkelde strategische berekening van de N-VA wordt niet beïnvloed door de feiten van deze week."