Hoe de Chinese spionagezaak voor Vlaams Belang een netelige, politieke zaak wordt

Nadat een aantal grote, buitenlandse kranten vorige week aan het licht hadden gebracht dat voormalig Vlaams Belang-politicus Frank Creyelman meer dan drie jaar een informant is geweest van China, zijn Vlaamse journalisten de afgelopen dagen verder gaan graven, naar meer informatie over deze spionagezaak. 

Zo is de krant De Tijd via Duitse collega’s van Der Spiegel aan de chatgesprekken geraakt die Frank Creyelman heeft gevoerd met een Chinese geheim agent. In die chats wordt Steven Creyelman - de broer van Frank én Kamerlid voor Vlaams Belang - ook verschillende keren genoemd.

Terwijl Frank Creyelman vorige week uit Vlaams Belang werd gezet omdat bewezen was dat hij tegen betaling werkte voor de Chinese inlichtingendienst, wordt zijn broer Steven vooralsnog de hand boven het hoofd gehouden door partijvoorzitter Tom Van Grieken, omdat er geen harde aanwijzingen zijn dat hij iets fouts heeft gedaan. 

Omdat er nog te weinig bekend is over zijn mogelijke betrokkenheid hebben de fractieleiders in de Kamer ook beslist dat de man voorlopig mag aanblijven als voorzitter van de Kamercommissie Legeraankopen. Wel gaat de Staatsveiligheid een “dringende analyse” maken van zijn rol in de zaak. En vandaag heeft het Vlaams Parlement de Staatsveiligheid gevraagd een onderzoek te doen naar mogelijke spionage vanuit het buitenland. 

"Laat Staatsveiligheid maar onderzoeken", zei partijvoorzitter Van Grieken eerder deze week nog in "Terzake". Op de vraag of hij echt honderd procent zeker is dat er geen sprake is van Chinese inmenging bij Steven Creyelman, antwoordde Van Grieken stellig: "Ik vermoed van niet. Zelf zegt hij van niet en ik heb geen reden om iets anders aan te nemen."

Ook tegen Vlaams parlementslid Filip Dewinter, met wie Frank Creyelman nauwe contacten had en die hem vaak op buitenlandse missies vergezelde, zijn er volgens Van Grieken geen indicaties.  

Na enig speurwerk schrijft de krant Het Nieuwsblad vandaag echter dat Dewinter in coronajaar 2020 een levering van 10.000 mondmaskers zou hebben opgezet met de Chinese spion Shao Changchun. 

“Veel zotter moet het niet worden”, schrijft Dewinter in een reactie op X. “Wat verwijt men mij nu feitelijk? Dat ik in volle coronacrisis gratis mondmaskers uitdeelde terwijl de overheid er geen had? Blijkbaar bedreigen gratis mondmaskers de democratie. Van spijkers op heel laag water gesproken…” 

Maar dat laatste is niet de kern van de zaak. De vraag is: hoe is Dewinter aan die mondmaskers gekomen en waarom heeft hij daarvoor een beroep gedaan op zijn Chinese netwerk? 

In een partij die op de een of andere manier bestuursverantwoordelijkheid zou nemen, zou zowel Steven Creyelman als Filip Dewinter veel meer onder druk staan dan nu het geval is.

Vlaams Belang neemt immers weinig bestuursverantwoordelijkheid, behalve in de organisatie van de parlementen waarin de partij zetelt. Zo is Steven Creyelman voorzitter van de Commissie Legeraankopen in het federaal parlement en is Filip Dewinter ondervoorzitter van het Bureau van het Vlaams Parlement.

Met de extra informatie die we vandaag hebben, kan je je de vraag stellen of Steven Creyelman nog kan blijven functioneren als voorzitter van die Commissie Legeraankopen.

In een reactie in de krant De Tijd noemt hij zichzelf misleid. Maar als je dat moet toegeven, als voorzitter van de Commissie Legeraankopen, dan is het misschien tijd om na te denken over je positie. Al was het maar door een stap opzij te zetten tot het onderzoek door de Staatsveiligheid is afgerond.

Terwijl partijvoorzitter Tom Van Grieken vorige week nog heel snel kon ingrijpen, omdat het toen nog om harde en duidelijk bewezen feiten ging, kom je nu in een veel grijzer gebied terecht, waarbij het veel moeilijker wordt om beslissingen te nemen. De spionagezaak is immers aan het verschuiven naar een bredere, politieke zaak.

In dit soort dossiers krijg je "schelletjescommunicatie", waarbij er elke dag wel een nieuw feit naar boven komt. Op die manier wordt de druk opgebouwd en wordt gaandeweg gekeken of mensen nog kunnen blijven functioneren. Je voelt dat die druk zich nu aan het opbouwen is. Dus rijst de vraag aan partijvoorzitter Tom Van Grieken: wat met Steven Creyelman en Filip Dewinter?